Groei industrie blijft op peil ondanks meer onzekerheid

door: Casper Burgering

In deze publicatie: Het industrieel vertrouwen is nog goed, maar de groei in activiteit zwakt af. Exportgroei vlakt af, vooral naar gebieden buiten de eurozone. Bezettingsgraad in de industrie staat begin 2018 weer op pre-crisis niveau. Het aantal faillissementen is tot en met april met 20% op jaarbasis toegenomen.

Stand-van-de-Industrie_mei 2018.pdf (777 KB)
Download

Industrieel vertrouwen is nog goed, maar de groei in activiteit vlakt af

Ondanks dat de PMI in april in Nederland afzwakte op maandbasis (van 61,5 naar 60,7 punten) blijven de marktomstandigheden in de industrie gunstig. De afname van de PMI index werd vooral gevoed door de afname in de nieuwe orders. Met name bij de exportorders neemt de groei af. De index over de nieuwe exportorders daalt al sinds eind 2017 en is tot en met april al met ruim 8 indexpunten gedaald. Desondanks staat de index nog steeds op 55 punten en dat duidt op groei. Deze tendens zien we ook terug in het sentiment over de orderportefeuille.

De NEVI – de vereniging van inkoopmanagers die de index samenstelt – signaleerde dat de achterstanden in het werkzaamheden en afwerken van orders toenamen en dat de levertijden opnieuw langer zijn. Dat geeft druk op de productiecapaciteit.

Exportgroei vlakt af, vooral naar gebieden buiten de eurozone

De export is voor de industrie een belangrijke aanjager van groei. In 2017 groeide de export van industriële producten met 10% en dat is de sterkste groei in 7 jaar. Maar in het eerste kwartaal van 2018 vlakt de exportgroei sterk af. Terwijl in het eerste kwartaal van 2017 nog een exportgroei van 15% werd gerealiseerd, daalt deze groei naar 3% in het eerste kwartaal van 2018. De grootste rem op de groei werd geleverd door de export naar gebieden buiten Europa (zoals de VS en Azië).

De groei van de wereldhandel houdt aan. Sterke Chinese handelscijfers in april rechtvaardigen de verwachting dat de bedrijvigheid gaat aantrekken. Het Economisch Bureau van ABN AMRO gaat in haar basisscenario – waarbij een schadelijke handelsoorlog wordt vermeden – uit van een groei van de wereldhandel van 4,5% in 2018 en 4,2% in 2019. De verwachtingen rondom nieuwe export orders blijven hoog en zitten vooralsnog in een opgaande lijn.

Bezettingsgraad in de industrie staat begin 2018 weer op pre-crisis niveau

De bezettingsgraad in de industrie is na 10 jaar weer op het niveau van begin 2018. Na de crisis van 2008-2009 herstelde de bezettingsgraad moeizaam en bleef lange tijd onder zijn langetermijngemiddelde schommelen. In 2015 leek het erop dat het ingezette herstel sinds medio 2013 zou doorzetten, maar dat gebeurde pas twee jaar later.

In de elektrische en elektrotechnische apparaten en machines staat de bezettingsgraad hoog. Dit zijn ook de branches die een hoge exportintensiteit kennen en de vraag vanuit het buitenland voor deze branches is momenteel goed. In de omringende landen neemt de PMI wat betreft de bezettingsgraad sinds de start van 2018 weliswaar af, maar staat desondanks nog steeds in expansie.

Het aantal faillissementen is tot en met april met 20% op jaarbasis toegenomen

Tot en met april 2018 gingen in totaal 90 bedrijven failliet en dat is 15 meer dan een jaar geleden. Dit is een toename van 20% ten opzichte van 2017.
Ondanks dat het in economisch opzicht relatief goed gaat in de industrie, nam het aantal faillissementen tot en met april sterk toe.

De sterke groei komt met name door de onverwachte sterke groei van het aantal faillissementen in de machine-industrie. Dit heeft een sterkere relatie met specifieke bedrijfsomstandigheden, aangezien de orderpositie en het sentiment o ver de orderportefeuille branchebreed nog steeds goed is. Ook de productie- en omzetgroei is sterk te noemen. Dit jaar zijn er nog geen faillissementen aangekondigd in de chemische industrie en de transportmiddelen-industrie. In de metaalproductenindustrie zijn tot dusver de meeste faillissementen geregistreerd.