Brexit: niet alleen komkommer en kwel

door: Rob Morren

Een 20 kilometer lange file met vrachtwagens voor de haven bij Calais? Voorlopig nog niet. Eind maart bereikten het Verenigd Koninkrijk en de EU een akkoord over een transitieperiode. Hierdoor blijft alles tussen 20 maart 2019 (de Brexit datum) en eind 2020 bij het oude. Tenminste, als de EU en het VK dit jaar tot een overeenkomst over de uittreding komen. Gebeurt dit niet (‘No-deal scenario’) dan komt er geen transitieperiode en gelden na 20 maart 2019 de (hoge) WTO-handelstarieven op goederen en komen er douanecontroles aan de grens. Vooral de Nederlandse groente- en fruitsector wordt dan hard getroffen. Zo bedraagt de exportwaarde van onbewerkte groente alleen al EUR 700 miljoen.

Jaarlijks gaat voor ruim 5 miljard euro aan Nederlandse agrifood producten de Britse grens over. Voor alle Nederlandse agrifood bedrijven blijft de noodzaak onverminderd groot om zich op de Brexit voor te bereiden. Een klein aantal foodbedrijven die hierop inspelen, kunnen zelfs profiteren van een harde Brexit. Hoe? Het begint met een gedegen voorbereiding.

Concrete stappen die je vandaag kunt nemen:

  • Ga naar hulpbijbrexit.nl. Een gezamenlijk initiatief van onder meer de overheid, VNO/NCW en de banken. Het staat vol met informatie en handige checklists om je op de Brexit voor te bereiden.
  • Stel een Brexit-taskforce samen. Bijvoorbeeld met collega’s van de afdelingen verkoop, financiën en logistiek. Een paar uur samenzitten en het ondewerp bespreken brengt al veel duidelijkheid. Maak daarbij een impactanalyse over vragen als: hoeveel procent van onze omzet komt uit het VK? Welke contracten of licenties zijn alleen van toepassing binnen de EU en dus straks ongeldig? Wie zijn mijn concurrenten buiten de EU die straks handel gaan drijven met mijn afnemers in het VK? Hebben wij voldoende ervaring in de handel met een non-EU land? Een uitgebreide scan om de impact vast te stellen, staat hier: https://rvo.regelhulpenvoorbedrijven.nl/brexitimpactscan/#/stappen
  • Meer weten over Douana procedures/kosten in relatie met Brexit? Lees deze praktische handleiding van KPMG.
  • Maak post-Brexit-scenario’s. Dit is een lastige, maar noodzakelijke stap. Van een zachte Brexit waarbij alles gedeeltelijk bij het zelfde blijft tot een harde Brexit met een handelsrelatie met veel belemmeringen en hoge kosten. Voor het maken van verschillende scenario’s biedt Hulpbijbrexit.nl uitkomst.
  • Stel voor het harde brexit scenario de expliciete vraag: Ga ik zelf investeren/processen inrichten voor de douaneafhandeling of zoek ik een (grotere) professionele partij? Een partij die ervaring heeft met export en import buiten de EU en mijn assortiment kan voeren? Welke partijen zijn hiervoor geschikt?

Een harde Brexit is voor Nederland en voor het VK een zeer onwenselijk scenario. Voor Nederlandse bedrijven wordt het moeilijk en kostbaar om toegang te krijgen tot de Britse markt. Maar dat geldt ook voor Britse bedrijven die met hun producten toegang willen tot de EU. En daar ligt voor sommige bedrijven een kans om omzet over te nemen. Welke handelsstroom van Britse bedrijven naar de EU is interessant? Wie zijn mijn belangrijkste concurrenten in het VK? Aan wie leveren ze binnen de EU? Hoe kan ik daar op inspelen? Deze vragen zijn relevant voor ondernemers die handelen in producten waar het VK zelf veel van exporteert naar de EU. Denk hierbij aan dranken (GBP 3,1 miljard), droge kruidenierswaren (meer dan GBP 3 miljard) en vis (GBP 1,2 miljard). Voor andere producten speelt het minder een rol. Bijvoorbeeld voor komkommers. Zo produceert Nederland – samen met Spanje – nagenoeg alle in het VK geconsumeerde komkommers en is van wederuitvoer door het VK nauwelijks sprake.

Only the paranoid survive

Nederland heeft een uitstekende handelsrelatie met het VK en laten we hopen dat het zo blijft. Een boterzachte Brexit zonder bijvoorbeeld controles en douaneformaliteiten aan de grens is het meest gunstige scenario. De handelsrelatie ziet er vooralsnog na de Brexit onzeker uit. Premier May heeft in haar speech op 2 maart aangekondigd dat haar land hoe dan ook uit de Douane Unie en Interne Europese markt stapt, maar of het Britse parlement dat goedkeurt, is de vraag. Dit staat nog los van de vraag hoe een nieuwe handelsrelatie er dan wél uit komt te zien. Maar individuele bedrijven kunnen nu al actie ondernemen. Een beperkt aantal bedrijven kan zelfs groei bereiken na een harde Brexit als ze scherp en creatief zijn en nu starten met een goede voorbereiding. Zeker voor een handel gedreven land als Nederland ligt daar onze kracht.