Brexit Transitieperiode geeft lucht? Ik dacht het niet!

door: Bart Banning

Een paar weken geleden heeft u van mij een column in Nieuwsblad Transport kunnen lezen over de Brexit onder de titel “Mayday,mayday”.

Het nieuws kort daarna over de aangekondigde Transitieperiode heeft u ongetwijfeld gehoord. Dit bericht zou er voor u toe kunnen leiden dat u het onderwerp Brexit de komende maanden minder aandacht gaat geven. Eerlijk gezegd: ik zou het niet doen. Het geeft u juist iets meer tijd om exact in kaart te brengen met welke scenario’s u rekening moet gaan houden. De Brexit gaat hoe dan ook veel implicaties geven. Het Verenigd Koninkrijk is de 5e economie ter wereld en richt zich sterk op zowel export als import. En dus interessant voor alles wat met logistiek te maken heeft!.

Even uw geheugen opfrissen. De transitiefase die op 23 maart jl is aangekondigd geeft alle betrokkenen inderdaad meer tijd. Tot 31 december 2020 blijft bestaande EU Wet- en Regelgeving van kracht. Anderzijds zal er in de komende maanden wel een definitef akkoord moeten worden opgesteld dat vanaf 31 December 2020 ingaat. Als dat “misgaat” vallen we gewoon terug naar de oorspronkelijke situatie 29 maart 2019.

In het door Nieuwsblad Transport georganiseerde Brexit congres op 5 april jl. werd nog eens even fijn uiteengezet in welke situatie we anno april 2018 beland zijn. Buck Consultants, TLN, ABN AMRO en de Douane gaven zeer interessante bijdragen over wat er te gebeuren staat.

Rene Buck zet in een heldere analyse uiteen wat de verschillende varianten van de definitieve Brexit deal kunnen gaan beteken voor het VK en Europa. Hierbij refereert hij onder meer naar een recent rapport van Cambridge Econometrics. En gaf aan waar de echte pijnpunten liggen. Dan gaat het naast de douaneheffingen over de logistieke vertragingen aan de grens bij de ferry diensten. Specifiek voor Nederland is dit een extra grote zorg omdat veel van onze exportproducten afkomstig zijn van de agrifoodsector. Just in time delivery werkt vanzelfsprekend heel nauw bij deze versprodukten. Op bedrijfsniveau wordt het heel concreet als we horen van de individuele afwegingen die bedrijven moeten maken ten aanzien van het verlengen van warehouse huurcontracten en lease contracten voor nieuwe investeringen in transportmiddelen. Vragen die voorbij komen zijn: voor welke looptijd moet ik gaan verlengen en voor welk aantal m2 volume. Bent u er nog bij ? Zeker, de Brexit gaat gevolgen hebben voor uw bedrijf.

TLN vergelijkt in de bijdrage van Elmer de Bruijn de Brexit met een glazen bol. Veel vragen, nog weinig concrete antwoorden. Zorgen zijn er ten aanzien van de juiste balans tussen politieke en economische belangen. Blijft de Europese Unie een gesloten vat, en hoe gaan we om met capaciteitstekorten zijn relevante vragen in dat kader. Vernoemenswaardig en teleurstellend vind ik de uitkomst van een recent onderzoek onder hun leden. Naast een lage respons blijkt dat ‘de Brexit’ nog nauwelijks leidt tot serieuze actie.TLN roept op tot een intensievere voorbereiding en verwijst onder meer naar de tool Hulp bij Brexit.

Vanuit ABN AMRO schetst sectoreconoom Madeline Buijs de gevolgen van de Brexit voor de economie. Wat voor akkoord er ook gaat komen, de Brexit gaat de economie raken, zowel in BBP als in volume, in het Verenigd Koninkrijk én in Europa. De sectoren Agri, Food en Industrie worden het hardst geraakt; maar ook de transportsector (indirect verbonden aan deze drie) gaat serieus last ondervinden.

Ze bespreekt de gevolgen voor wegtransporteurs, short sea bedrijven en expediteurs. Er zijn bedreigingen, zoals filevertraging bij het wegtransport en lagere vervoersvolumes. En er zijn ook kansen, bijvoorbeeld het verplaatsen van wegtransportvervoer naar short sea vervoer, en een  volumestijging in aantallen documenten die via de expediteurs worden afgewikkeld.

Afsluitend geeft Roel van ’t Veld namens de Douane een duidelijk signaal. Zijn startboodschap: “zodra het VK geen deel meer is van de Europese interne markt en douane-unie, is dat het einde van het vrije verkeer van goederen. We krijgen een echte landsgrens tussen het VK en Nederland”. Deze instantie is uiteraard al intensief mee bezig met de Brexit scenario’s. Hij geeft een raming van de te verwachten toename in het documentenverkeer; duizelingwekkende cijfers. De Douane heeft vanuit het Ministerie ruimte om 7maar liefst 50 extra FTE aan te nemen. Mooi te horen, en goed dat ze vroegtijdig inspelen op wat er komen gaat. Maar, waar vind je hen in deze tijd. Bijna alle bedrijven klagen over een nijpend tekort aan arbeidskrachten? Ook roept de Douane indivuduele bedrijven op tot actie. Het congres was op 5 april,  exact 1001 nacht tot 31 December 2020. In ’t Veld maakte de symboliek naar het sprookje van 1001 nacht; “hier is alleen geen sprake van een sprookje, maar harde werkelijkheid”.

Mijn persoonlijke conclusie van dit zeer interessante event? 

Ondanks dat er meer tijd lijkt te zijn gecreëerd is er, zoals de engelsen zo mooi zeggen, ‘no time to waste’. Brexit heeft impact op handelsvolumes en het wordt een hele kluif om de logistieke afhandeling tussen VK en Europa op een enigszins efficiënte wijze te kunnen voortzetten. Daarom: praat met collega’s, laat u informeren en voer de Brexit impact scan uit. Ook ABN AMRO is benieuwd hoe u omgaat met dit komende event. Wij waren met meerdere collega’s aanwezig om ons goed te laten informeren. En gaan de komende periode graag met u in gesprek. Uit het congres neem ik mee dat de Brexit-koorts onder ondernemers echt nog onvoldoende is.

Pas op en laat Brexit voor u geen ‘exit’ worden!.