Aan uitdagingen geen gebrek in de logistieke sector

door: Madeline Buijs

Economische vooruitzichten voor de sector Transport & Logistiek zijn goed

De economische uitgangspunten zijn positief. De Nederlandse economie groeit naar onze verwachting met 3,3% in 2018 en met 2,6% in 2019. Invoer en uitvoer zijn belangrijk voor de sector Transport & Logistiek (t&l) en die goederenstromen laten in beide jaren flinke groei zien. In de landen om ons heen groeit de economie sterk. Vooral Duitsland doet het goed. Ook de voor de t&l-sector belangrijke wereldhandel groeit de komende jaren nog hard door. Wel verwachten we voor 2019 een minder hoge groei dan voor 2018.

Sectorprognose-TL-april-2018.pdf (258 KB)
Download

Daar profiteert de t&l-sector van

De gunstige vooruitzichten voor de Nederlandse economie en de eurozone zorgen ervoor dat 2018 en 2019 goede jaren voor de logistieke ondernemer worden. Wij verwachten dat de t&l-sector in 2018 met 2,5% groeit en in 2019 met 1,5%. De groei van de Nederlandse economie loopt in 2019 licht terug. Dit heeft effect op de branches die op Nederland gericht zijn, zoals het wegtransport en de logistieke dienstverlening. De landen om ons heen en de eurozone als geheel maken dezelfde ontwikkeling door. Dit raakt de andere branches in Nederland weer. Ook de wereldhandel gaat in 2019 minder hard groeien dan in 2018, wat invloed heeft op de Nederlandse t&l-sector.

Strategische trends beïnvloeden groei

Er zijn een aantal strategische trends waar de logistieke ondernemer de komende jaren mee te maken krijgt en waar hij of zij zijn of haar bedrijf op moet aanpassen om toekomstbestendig te blijven.

Hoog personeelstekort belemmert groei

Sinds 2013 kampt de sector met stijgende personeelstekorten. In het eerste kwartaal van 2018 gaf 21,1% van de transportondernemers aan dat zij het tekort aan personeel als een belemmering ervaren. Ter vergelijking; in het eerste kwartaal van 2016 gaf nog maar 3,8% van de logistieke ondernemers aan dat zij een tekort ervoeren.

Er zijn wel grote verschillen tussen de branches. Het tekort is het nijpendst in het wegtransport. Inmiddels zegt 29,8% van de wegtransporteurs moeite te hebben met het vinden van goed personeel. Het UWV signaleert dat vooral chauffeurs voor gespecialiseerd vervoer, zoals het vervoer van gevaarlijke stoffen of tankautovervoer, lastig te vinden zijn.

Van de logistieke dienstverleners geeft 18,6% aan moeite te hebben om goed personeel te vinden. Ook in de binnenvaart zijn er problemen. 23% van de binnenvaartondernemers geeft aan een personeelstekort te hebben. In de binnenvaart speelt vergrijzing en de opvolgingsproblematiek een rol. De enige branche die weinig last heeft van het personeelstekort, is de zee- en kustvaart. Daar geeft maar 0,9% van de ondernemers aan met personeelsgebrek te kampen.

De sector probeert het personeelstekort op te lossen door het aanbieden van opleidingen en een baangarantie na het afronden van de opleiding. De vraag is of dit genoeg is. Het personeelstekort wordt op dit moment veroorzaakt door de hoogconjunctuur, maar kan een blijvend probleem worden wanneer op de langere termijn de oudere werknemers met pensioen gaan. De gemiddelde werknemer in de sector is namelijk relatief oud: 26,6% van de t&l-werknemers is 55 jaar of ouder. Voor Nederland als geheel is dit 18,5%.

De brexit gaat gevolgen hebben, maar er is tijd gekocht

De brexit hangt al een tijd als een grauwsluier boven de t&l-sector. Het Verenigd Koninkrijk (VK) is na Duitsland en België de belangrijkste handelspartner van Nederland. In 2017 werd volgens het CBS voor EUR 39 miljard aan goederen naar het VK geëxporteerd. De helft van deze goederen is in Nederland geproduceerd. En er kwam voor EUR 20 miljard aan goederen uit het VK. Er gaan jaarlijks 160.000 vrachtwagens naar het VK en 30% van de goederen die via short sea shipping worden vervoerd vinden hun weg van en naar het VK. Dit zijn vooral agrarische producten en minerale brandstoffen. De brexit gaat zorgen voor extra douaneformaliteiten aan de grens. Dit gaat de logistieke keten veel tijd en daarmee geld kosten. Ondernemers moeten zich hier op voorbereiden, maar hebben wel meer tijd gekregen. Tot 1 januari 2021 blijft het VK deel uitmaken van de interne markt en de douane-unie. Eventuele nieuwe regelgeving omtrent de handel treedt pas na die datum in werking. Het is echter zó 2021, dus urgentie is geboden.

Transporteurs kunnen niet om duurzaamheid heen

Een andere ontwikkeling waar ondernemers niet omheen kunnen, is verduurzaming. Transport van goederen zorgt voor CO2-uitstoot. Zeker in steden is dit een groot probleem. De groei van steden zorgt voor meer transport in de stad. Hierdoor neemt de geluidsoverlast en luchtvervuiling toe. De logistieke sector moet een bijdrage leveren om dit tegen te gaan. In een eerdere publicatie geven wij aan dat transportbedrijven hier met hun ketenpartners meer werk van moeten maken. Dit kan bijvoorbeeld door het slim combineren van laad- en loslocaties of het centreren van de aanvoer van materialen naar de bouwplaats zodat het bouwverkeer geminimaliseerd wordt. Ook elektrisch vervoer kan bijdragen. Ondernemers moeten hierin investeren, want door de steeds strengere milieuzones in met name de grote steden is onze verwachting dat over een aantal jaar alleen elektrische vrachtwagens de stad nog in mogen. Nu de financiële armslag van bedrijven door de hoogconjunctuur groter is, moeten ondernemers de kans niet laten liggen om hierin te investeren.

Duurzaamheid in de t&l-sector gaat verder dan vervoermiddelen. Ook het logistieke vastgoed wordt steeds duurzamer. Vooral supermarkten en online bedrijven zijn op zoek naar nieuwe, duurzaam gebouwde en duurzaam te exploiteren logistieke panden. Supermarkten sluiten daarvoor vaak een aantal regionale distributiecentra en laten op een centrale locatie een groot, duurzaam distributiecentrum bouwen. Online logistieke bedrijven breiden vooral uit.