Wordt de noodklok door projectontwikkelaars terecht geluid?

door: Madeline Buijs

De nieuwbouwmarkt voor woningen is niet uit het nieuws te slaan. 2017 was een goed jaar voor projectontwikkelaars. Er werden 26.430 nieuwe koopwoningen verkocht; ruim 10% meer dan in 2016. Een respectabel aantal, want alleen in de jaren 1997-2000 en 2005-2007 werden er meer nieuwe koopwoningen verkocht. Ondanks dit luiden projectontwikkelaars de noodklok: er staan namelijk nog maar 8.000 nieuwbouwkoopwoningen te koop. Dit waren er 15.000 tijdens de vorige piek op de woningmarkt. Ook de doorlooptijd van woningbouwprojecten loopt op, al is die nog niet zo lang als vlak voor de crisis.

Kan nieuwbouw van socialehuurwoningen of vrijesectorhuurwoningen een oplossing zijn voor het tekort aan nieuwe koopwoningen? Woningcorporaties hebben hun nieuwbouwplannen tijdens de crisis en na de invoering van de verhuurdersheffing in de ijskast gezet. Bedroeg in 2012 nog ruim 23% van de nieuwe woningen waar een vergunning voor werd aangevraagd een socialehuurwoning, in 2016 is dit weggezakt tot 8,6%. In de eerste drie kwartalen van 2017 is er wel weer een stijging van de afgegeven vergunningen voor socialehuurwoningen te zien, maar corporaties spelen nog maar een beperkte rol op de nieuwbouwmarkt. Zij kunnen dus niet de oplossing van het probleem op de koopmarkt zijn. Ook verschillen de doelgroepen voor koop en sociale huur behoorlijk van elkaar.

Anders ligt het bij nieuwe vrijesectorhuurwoningen. In de eerste drie kwartalen van 2012 werden er voor 6.681 nieuwe huurwoningen in de vrije sector vergunningen afgegeven. In dezelfde periode in 2017 is dit aantal bijna verdubbeld naar 12.478. Deze toename van huurwoningen in de vrije sector kan de koopmarkt lucht geven, zeker ook omdat de doelgroep hetzelfde is. Starters op de woningmarkt moeten door de aangescherpte hypotheeknormen langer sparen om een koopwoning te kunnen betalen. En door de flexibelere arbeidsmarkt wil niet iedereen de vastigheid van een koopwoning. Huren biedt dan uitkomst, maar ondanks de toename van de nieuwbouw blijven vrijesectorhuurwoningen schaars. Misschien moeten projectontwikkelaars daar maar eens de noodklok over luiden…

Deze column verscheen eerder in Cobouw op 28 februari 2018