Trump’s tarieven tegenslag voor toeleveranciers

door: Casper Burgering

Met een stalen gezicht door Donald Trump ondertekend en over 15 dagen actief. Zo snel kan het gaan. De veel besproken importtarieven op staal en aluminium in de Verenigde Staten (VS) staan op het punt om alle handelsrelaties van de VS te testen: 25% op de import van staal en 10% op de import van aluminium. Een triomf voor Trump, maar de nervositeit in de rest van de wereld neemt toe. Tegenreacties zijn niet uitgesloten, wat tot nog meer onzekerheid leidt. Dat zien we niet alleen terug in sentimentsindicatoren onder investeerders, maar ook in de prijzen op basismetaalmarkten. De neerwaartse druk op basismetaalmarktenprijzen – die van aluminium, koper, nikkel en zink – neemt toe, want veel investeerders zijn angstig voor een handelsoorlog. Zo’n handelsoorlog frustreert namelijk de vraag naar cyclische metalen die internationaal worden verscheept.

Trumps tarieven_mrt-2018.pdf (177 KB)
Download

Hoop, hoon en verbijstering

In de VS is de maatregel in sommige sectoren met applaus ontvangen. Denk aan de staal- en aluminiumindustrie. Zij zien de gouden tijden weer terugkeren en hebben de intentie om gesloten fabrieken weer op te starten. Andere sectoren in de VS zijn echter sceptisch, zoals de automotive sector, machine-industrie en batterijfabrikanten. Deze sectoren zijn vaak afhankelijk van kwalitatief hoogwaardige staalproducten die op maat en veelal buiten de VS worden gemaakt. Zij vrezen hogere kosten en stijgende prijzen voor hun eindproducten, met minder vraag tot gevolg.

Internationaal heeft de maatregel een schok teweeg gebracht. De landen die een intensieve handelsrelatie hebben met de VS, zullen hinder ondervinden van de invoerheffingen. ABN AMRO verwacht echter niet dat de maatregelen ingrijpende macro-economische effecten zal gaan hebben. ‘Zet twee economen in een kamer en je hebt drie meningen’, is het adagium. Maar deze keer zijn veel economen het eens, gezien de vele verbijsterde reacties, waaronder onze Chief Economist Han de Jong. Deze maatregel zal vooral verliezers opleveren.

Nederland kleine speler

Per saldo is de exportrol van Nederland beperkt wat betreft staal en aluminium. Nederland exporteert circa 0,6 miljoen ton staal richting de VS, dat is 9% van onze jaarlijks productie. En van alle goederen die wij naar de VS op jaarbasis exporteren, heeft de export van staal en aluminium een aandeel van 3,5%. In eerste instantie is de invloed van deze maatregel op de Nederlandse economie en industrie dus beperkt. De individuele grote toeleveranciers – met grote belangen in de VS – zullen hiervan meer last van. De staalproducenten die specifiek staal produceren met hoge toegevoegde waarde (maatwerkproducten die moeilijk te vervangen zijn) zijn iets meer resistent tegen vraaguitval. Veel hangt hier af van de product- en exportmarktmix van die bedrijven. De belangrijkste exportpartners van de Nederlandse industrie bevinden zich in Europa. Mocht het tot een verdere escalatie komen, dan is de kans aanzienlijk dat Nederlandse producenten en toeleveranciers via onze exportpartners ook indirect worden geraakt. Nederland heeft een open economie, waarbij handel met het buitenland van groot belang is.

Staalprijzen in de EU en de VS

De Europese branchevereniging voor staalfabrikanten – Eurofer – verwacht dat de verkoop van Europees staal in de VS met wel 50% zou kunnen afnemen door de maatregel. Dat betekent 1,5% van de Europese staalproductie. Daarnaast is het niet ondenkbaar dat meer staal – van andere landen die ook geweerd worden door de VS – richting Europa komt. Zoveel staal kan het continent niet aan bij de huidige vraagniveaus, met prijserosie tot gevolg. In de VS zal aanvankelijk de prijs van staal gaan stijgen, aangezien het binnenlandse aanbod onvoldoende is om aan de binnenlandse vraag te voldoen. Bovendien zullen eindgebruikers van staal in de VS proberen om voorraden aan te leggen. Maar we verwachten niet dat dit lang aanhoudt. De staalprijs zal in de VS – door seizoenseffecten – richting de zomer weer dalen.