Sentiment industrie nog goed, geopolitiek verhoogt onzekerheid

door: Casper Burgering

In deze publicatie: optimisme onder Nederlandse industriele ondernemers blijft hoog en de PMI stijgt door naar een nieuw record. Onzekerheden zijn echter toegenomen door het protectionisme van de VS, de geleidelijke groeivertraging in China en de verhoogde geopolitieke spanningen. De productiegroei in januari 2018 is de sterkste start van het jaar in 11 jaar tijd. Vraag naar vakkundig personeel blijft hoog en om de piekvraag op te vangen wordt veel in zee gegaan met flexwerkers.

Stand-van-de-Industrie-maart-2018-1.pdf (970 KB)
Download

Vertrouwen in personeelssterkte en economisch klimaat nog steeds hoog

In veel industriële branches is het oordeel van ondernemers over productie, prijzen, personeelssterkte en economisch klimaat positief. Alleen in de basismetaal- en in de elektro-technische industrie zijn onder-nemers wat sceptischer geworden. Het sentiment in basismetaalindustrie is laag. Dat heeft te maken met toege-nomen concurrentiedruk. Onderne-mers zijn ook minder positief over de orderintake en winstgevendheid. Het personeelstekort wordt in veel branches nog als een belemmering ervaren. Maar het lijkt erop dat de grote druk op de arbeidsmarkt iets aan het afzwakken is begin 2018. Ook het aantal ondernemers dat helemaal geen belemmering kent, is toegenomen in het eerste kwartaal.
De PMI in Nederland bereikte opnieuw een recordhoogte. In februari noteerde de index een niveau van 63,4 en dat is de hoogste stand sinds de start van de index (in maart 2000). De toename van de index in februari kwam bijna volledig door de groei in de productie. Nederlandse producenten bleven uitermate positief over de vooruitzichten voor de productieomvang. De toename van de index wat betreft de nieuwe orders droeg echter maar marginaal bij. In februari zien we vooral een scherpe afname van de index op nieuwe exportorders. Dit is deels als gevolg van de onzekerheid op geopolitiek vlak. De exportgroei is eind 2017 scherp afgenomen, waar vooral de groei van de export naar niet-EU landen sterk is gedaald: van 12% groei in november j-o-j naar slechts 2% in december.

Sterkste start van het jaar in productiegroei in 11 jaar tijd

Met een groei van de productie van 7,1% in januari noteert de industrie de sterkste start van het jaar in 11 jaar tijd. De groei werd vooral gedreven door de hout- en bouwmaterialenindustrie en de machinebouw. Beide branche zagen de groei van de productie met dubbele cijfers toenemen.
Terwijl de meeste branches hun groeipad in productie voortzetten, zijn er een paar stevige uitschieters. De productie in de chemische industrie trekt weer stevig aan, na een sterke krimp in december. En zowel de elektrotechnische als de transportmiddelenindustrie zien het groeitempo sterk teruglopen ten opzichte van december. De basismetaalindustrie was in januari de enige branche met een krimp in de productie van 3,5% j-o-j. De meubelindustrie zag de productie weer toenemen, alhoewel de groei nog relatief zwak is.

Exportgroei neemt in december 2017 scherp af

De export is voor veel industriële ondernemers een bron van groei. De totale goederenexport is in 2017 met 10% toegenomen. Opvallend is echter dat in december 2017 de exportgroei flink in tempo afneemt naar slechts 1,3% j-o-j. De sterkste afname van de groei heeft plaatsgevonden in de export van Nederlandse goederen naar gebieden buiten de eurozone.
Een sterkere euro t.o.v. GBP, USD en de Yuan ligt hier deels aan ten grondslag. De export van chemische producten is in 2017 uiteindelijk het sterkst toegenomen, op de voet gevolgd door de export van fabrikaten (van textiel, leer, metaal, etc). Ook de producten van de machine-industrie vinden gretig aftrek in het buitenland: die groeide met 9,7% in 2017. Ondanks de afname van het groeitempo eind 2017, zal groei de komende jaren m.n. over de grens te vinden zijn.

Vraag naar personeel blijft hoog, uitzendbranche spint garen

Het optimisme onder industriële ondernemers over de vacature-ontwikkeling blijft hoog. Dit komt doordat de orderportefeuilles goed gevuld zijn. De trend in de vacature-indicator zit sinds begin dit jaar non-stop in een opgaande lijn. Hoge vraag naar personeel bij beperkt aanbod zet druk op de arbeidsmarkt. De druk op de arbeidsmarkt zorgt ervoor dat het aantal uitzenduren gestaag verder groeit. In dit stadium wordt veel in zee gegaan met flexwerkers om de piekvraag op te vangen. Gezien verwachte verdere groei van de orders en de positieve verwachtingen van ondernemers daarover, blijft deze druk op de arbeidsmarkt ook de komende maanden hoog. Het aantal ontstane banen binnen de industrie is in 2017 met 12% gegroeid.