Winkeliers groeien, maar klimaat blijft stormachtig

door: Sonny Duijn , Henk Hofstede

Het is tien jaar terug dat een wereldwijde crisis losbarstte. Diverse sectoren werden hierdoor geraakt: ook de Retail-sector. In de afgelopen jaren geraakte de economie weer in de lift. Met verschillen: de verkopen in de non-food-Retail liggen nog 14% onder de précrisisniveaus. Supermarkten bevinden zich al 9% boven précrisis-niveaus. Ze winnen – mede dankzij de toegenomen aandacht voor ‘vers’ – elk jaar terrein ten opzichte van voedingspeciaalzaken, van wie de verkoopvolumes nog 29% onder précrisisniveaus liggen.

Het gehele document met daarin ook de prognose en visie per branche, is in onderstaande pdf te vinden:

PrognosesRetail2018-2019-1.pdf (631 KB)
Download

In 2017 sterkste groei sinds 2006

De Nederlandse detailhandel groeide in 2017 in het sterkste tempo sinds 2006: met 3%.[1] Dankzij hogere prijzen steeg de omzet zelfs met 4,5%. Consumenten waren vorig jaar vaker in de winkelstraat te vinden dan in 2016 en shopten ook gretig online. Zij hebben niet alleen meer te besteden, maar ook de bereidheid om extra uit te geven. Mede hierdoor daalde het aantal faillissementen in de detailhandel met een derde.

Ook in 2018 zit de detailhandel in de lift, verwachten wij. De consument heeft wederom meer te besteden, omdat hij of zij meer gaat verdienen of vanuit een werkloze positie een baan verkrijgt. Hoewel het groeitempo daarbij naar verwachting wat afzwakt, is nog steeds sprake van duidelijke groei van de verkopen en de omzet.

Voor Retailers draagt extra omzet vaak direct bij aan de absolute winst, omdat een groot deel van de kosten ‘vast’ is. De groei van de omzet draagt bovendien bij aan het sentiment: het vertrouwen van ondernemers in de detailhandel was in de afgelopen negen jaar nog nooit zo hoog als in de laatste drie kwartalen.

Voor 2019 verwachten we dat de detailhandel de groei in hetzelfde tempo als in 2018 continueert. Het economische klimaat is naar onze verwachting ook in dat jaar positief. Zo daalt de werkloosheid in 2019 naar 3,6% van de beroepsbevolking.

Sterke concurrentie

Onder het oppervlak is het beeld echter minder positief. De recente faillissementsaanvraag van de Kijkshop bevestigt dat retailers niet zonder meer profiteren van de economische groei. De consument is kritischer geworden en bezoekt de winkelstraat minder vaak dan pakweg tien jaar terug. Bovendien besteedt hij of zij een gestegen deel van het inkomen online. Ook de vergrijzing kan een spelbreker zijn: de oudere generatie bezoekt de winkelstraat relatief weinig.

Met die bestaande uitdagingen in het achterhoofd, proberen retailers zich te onderscheiden van de concurrentie.

Dat is niet gemakkelijk. Wie tussen het klussen door een bouwmarkt bezoekt, hoeft vaak niet lang te fietsen om bij een andere bouwmarkt te komen. En wellicht kiezen sommige consumenten voor een vergeten hamer wel voor de Action. Wie de inhoud van de garderobekast wil vernieuwen heeft ook tal van opties. In de winkelstraat, maar ook online via platformen als Zalando en Topshoe. Want of het nu gaat om kleding, schoenen of verzorging; er is sprake van een forse groei van de internetverkopen. Hamvraag is: hoe goed integreert jouw onderneming offline en online, hoe ‘omnichannel’ is het bedrijf?

 ‘Omnichannel’

De sterke concurrentie en beperkte winstmarges maken het lastiger om die transitie naar ‘omnichannel’ te maken. Niet in de laatste plaats omdat het moeilijk is om online een winstgevend businessmodel op te zetten. De consument kan een online bestelling vliegensvlug voltooien via muisklikken, maar de retailer moet de producten uitzoeken, verzamelen en regelen dat deze bezorgd worden. Hier ontstaan extra kosten. Zeker voor retailers met weinig schaal is het vaak niet efficiënt om zelf een webshop te openen.

Samenwerking is een optie, bijvoorbeeld door producten op platforms te verkopen. Daarbij kun je met een eigen website inspelen op de oriëntatiefase voor een aankoop bij de consument.

Het is wel belangrijk om de kritische consument in de winkel deskundigheid, vermaak en service te bieden.

In een eerder onderzoek bleek dat service, klantvriendelijkheid, sfeer en deskundigheid van personeel meer invloed op de klanttevredenheid hebben dan bijvoorbeeld assortiment of prijzen.[2] Personeel speelt dus een cruciale rol in de bestendigheid van een bedrijf.

Belang van personeel groot

Het is daarom belangrijk voor Retailers om te kijken naar wat goed personeel voor het bedrijf kan opleveren, in plaats van primair te focussen op het minimaliseren van de personeelskosten ten opzichte van de concurrentie. Winkeliers vinden het moelijker dan voorheen om aan geschikt personeel te komen. Het (gewogen) percentage dat dit als belemmering voor de bedrijfsvoering ziet, steeg volgens het CBS tussen begin 2016 en begin 2018 van 2% naar 9%. In vergelijking met andere sectoren is dit wel een laag percentage.

[1] Dit betreft de mutatie in verkoopvolumes: de voor prijseffecten gecorrigeerde omzet.

[2] Bron: Q&A, in opdracht van ABN AMRO, 2016