Mayday, mayday…help mij!

door: Bart Banning

Het is nog net niet zo dat ik er s ’nachts wakker van lig. Maar bovenstaande uitdrukking raast de laatste weken als een stoorzender door mijn hoofd. Ineens was hij daar. Mayday, of zo u wilt, Theresa May day.

De term Mayday is volgens Wikipedia een signaal voor noodgevallen en blijkt een verbastering te zijn van het Franse m’aidez” (“help mij”). Dit woord krijgt anno 2018 een bijzondere lading door de hoofdrolspeler in het Brexit proces.

Eerlijk gezegd maak ik me zorgen over de voortgang van de onderhandelingen tussen de EU en het VK. Specifiek nu het gaat om de inhoud van het handelsakkoord, wat voor de transportsector heel belangrijk is. Vanuit een handelsbelang is Nederland voorstander van een zachte Brexit; binnen de Europese lidstaten is hiervoor echter geen meerderheid. Natuurlijk speelt de Britse prime minister Theresa May ook een cruciale rol hierin. Ze heeft een haast onmogelijke opgave, want naast het zeer complexe onderhandelingsproces met de Europese Unie heeft ze te maken met een verdeelde eigen conservatieve partij: de ene helft is voor een zachte, en de andere helft voor een harde Brexit. Ook het gegeven dat ze persoonlijk geen voorstander was van Brexit maakt het, neem ik aan, moeilijk voor haar. Maar goed, het volk heeft gesproken, dus ze zal deze taak moeten uitvoeren. Joris Luyendijk maakt onlangs op Radio1 een mooie symboliek: ‘de sprong is genomen, de duikvlucht ingezet, maar niemand weet of het een zachte, harde of wellicht een crash-landing zal worden’.

De realiteit van vandaag is dus simpel: we tellen af naar D-day op 29 maart 2019. De keiharde datum waarop Londen en Brussel een akkoord op papier moeten hebben. Volgens Wikipedia staat D-day staat voor het plannen van militaire operaties, die met militaire precisie dienen te worden voorbereid om tot een succesvolle afloop te komen. Het Brexit-proces eist eenzelfde benadering, met als complicerende factoren de afstemming op diverse fronten met een groot aantal partijen en de tegelijkertijd ongelooflijk korte tijdsperiode voor een dergelijk event.

De nieuwe fase van de onderhandelingen, met name over de handelsrelatie tussen de EU en het Verenigd Koninkrijk, is dus ingegaan. Hierin moet duidelijkheid komen wat de gevolgen zijn voor het bedrijfsleven. De posities worden ingenomen, elke millimeter telt. Uit de uitspraken van EU hoofdonderhandelaar Michel Barnier en de speech “Our Future Partnership” van Teresa May op 2 maart blijkt dat partijen nog niet nader tot elkaar zijn gekomen. Hier wordt politiek bedreven op het allerhoogste hoogste niveau, en ook met een zeer hoge inzet. En die klok, die tikt maar door.

Het bedrijfsleven zelf was ook nog niet heel actief bezig met de Brexit consequenties. Onderzoeken rond de jaarwisseling onder het bedrijfsleven leveren opmerkelijke resultaten op. Van de Nederlandse bedrijven die zaken doen met het Verenigd Koninkrijk verwachtte 63 procent dat Brexit grote gevolgen heeft voor de Nederlandse economie, maar over het eigen bedrijf maken ze zich minder zorgen. Ruim de helft van de bedrijven die zaken doen met het Verenigd Koninkrijk is helemaal nog niet bezig om zich op Brexit voor te bereiden. Slechts één op de tien bedrijven werkt daar in ‘behoorlijke of hoge mate’ aan. Inmiddels zal dat aandeel hopelijk in versneld tempo zijn toegenomen. En dat is echt noodzakelijk. Immers, het Verenigd Koninkrijk is, na Duitsland, onze belangrijkste handelspartner. De totale handelsomvang met het Verenigd Koninkrijk bedraagt ongeveer eur 54 miljard. Nederland is de grootste agri-food exporteur naar het Verenigd Koninkrijk (2016 Eur 8,9 miljard). Binnen de logistieke sector zien we dat jaarlijks 160.000 trucks de oversteek maken naar het Verenigd Koninkrijk. En 30 procent van de goederen die via short sea shipping worden vervoerd vinden hun weg van en naar het Verenigd Koninkrijk.

Hoe dan ook, de Brexit gaat onze handelsvolumes beïnvloeden. Met stijgende handelskosten door onder meer importheffingen als gevolg. En de efficiënte logistieke routes zullen vanwege extra controles en uitgebreidere douaneformaliteiten veel extra tijd kosten. We moeten echt zenuwachtig gaan worden.

Mijn vraag aan u: stuurt u aan op een ‘Mayday’ op 29 maart 2019 of gaat u serieus aan de slag met D day? Wacht niet op nieuws uit Londen of Brussel. Ga denken in scenario’s, reken deze door zodat u bent voorbereid. Praat met collega’s en laat u informeren.

 

Op 5 april is het NT congres over Brexit, in navolging van het event van oktober 2017. Ik ben benieuwd tot welke hoogte de Brexit-koorts die in oktober nog onvoldoende werd gevoeld, inmiddels is opgelopen.

Bovenstaande is de column die ik deze week in de krant van Nieuwsblad Transport heb geplaatst. Overigens net voordat bekend werd gemaakt dat er een akkoord tot stand is gekomen tussen Brussel en Londen dat er vrij handelsverkeer tot eind 2020 blijft tussen de Europese Unie en het Verenigd Koninkrijk.. Het geeft wellicht iets meer tijd, maar het gaat uw logistieke activiteiten treffen.