Groeitempo industrie naar lagere versnelling

door: Casper Burgering

Groeicijfers industrie blijven robuust in 2018, maar het topjaar 2017 wordt niet geëvenaard

De industrie heeft in 2017 een goede prestatie neergezet. De productie nam toe met 3,9% en dat is de sterkste toename in zes jaar. De export was weer eens de aanjager van deze groei. Voor 2018 is het beeld iets anders. De Nederlandse exportgroei vertraagt licht in 2018 en 2019. Dat vertaalt zich in een lager groeitempo voor de industrie.

Sectorprognose industrie-maart 2018.pdf (274 KB)
Download

Mondiale economische groei houdt aan

Wat gaat 2018 voor de industriële ondernemer brengen? De groei van de mondiale economie houdt in ieder geval aan. Dat is een goede basis. ABN AMRO denkt dat de economische groei in de VS en de eurozone doorzet in de komende jaren. Een handelsoorlog lijkt onwaarschijnlijk, want zo’n gevecht is negatief voor alle betrokkenen. De kans hierop is wel toegenomen de laatste tijd. De staat van de Chinese economie vormt nog steeds een risico. Want economische schokken in China kunnen een sterk negatieve invloed hebben op de mondiale economie, de handelsstromen en uiteindelijk ook de industriële bedrijvigheid. We verwachten niet dat de Chinese economie een harde landing gaat meemaken dit jaar. ABN AMRO gaat er wel vanuit de geleidelijke groeivertraging doorzet.

Druk op Nederlandse industriële export

De verwachtingen voor de mondiale economie voor 2018 en 2019 zijn gunstig voor de Nederlandse industrie. De sector heeft een groot belang bij een groeiende mondiale economie, met een toename van de buitenlandse vraag naar het Nederlands industrieel product tot gevolg. De Nederlandse economische groei versnelt in lichte mate mede dankzij aantrekkende consumentenbestedingen. De groei van de export en de bedrijfsinvesteringen vertragen licht. Begin 2018 zijn veel industriële ondernemers tevreden over het economisch klimaat en de buitenlandse orderpositie. De relatief zwakke dollar ten opzichte van de euro tot en met 2019 is echter ongunstig voor onze export naar de VS en dat is een belangrijke handelspartner. De export naar de VS kan bovendien verder onder druk komen te staan door een toename van protectionisme.

Personeelstekort treft alle branches

In de sectorprognose van januari 2018 stelden wij de vraag ‘wie gaat het maken in de industrie?’. Want het is voor veel industriële ondernemers momenteel een hele toer om geschikt personeel te vinden (en ook te behouden). Het personeel – om de orders te vervullen – is schaars en dat zet druk op de arbeidsmarkt. Het aantrekken van getalenteerde werknemers blijft in de toekomst voor veel bedrijven een uitdaging. Want er komt een nieuwe generatie aan die andere omgangsvormen heeft. In het rapport ‘Generatie Z op de fabrieksvloer’ concluderen we dat het MKB radicaal anders moet gaan werven, want de traditionele vormen van personeelswerving volstaan niet meer. Het is duidelijk dat de menskant weer sterk in de aandacht staat in de industrie. Naast de field labs en smart hubs zijn er ook skills labs, die de koppeling met scholen moeten maken en waarbij (toekomstige) medewerkers en ondernemers alvast samen worden gebracht.

‘Fit for growth’

De sector transformeert. Robots, 3D en IoT zijn inmiddels bekende trends en termen. Bedrijven worden meer-en-meer digitaal en elk bedrijf heeft hierin zijn eigen tempo. Per saldo brengt het meer groei en dat kan druk leggen op bedrijven in de gehele keten. Want kunnen toeleveranciers de snelle groeiers in de keten wel bijbenen? Zijn zij in staat om met hun bestaande capaciteit hun klanten – die steeds meer orders plaatsen en hogere eisen aan kwaliteit, levertijd, traceability en onderhoud stellen – goed te blijven bedienen? Het levert deze toeleveranciers flink wat nieuwe vraagstukken op, waar ze niet direct een passend antwoord op kunnen vinden. Het vergt hoe dan ook een professionaliseringsslag. De vraag is dan of de strategie nog bij de nieuwe rol past. Bovendien verandert er in organisatorisch opzicht het één en ander. Het legt druk op partijen in de hele keten en de vraag is of iedereen daar wel voldoende op voorbereid is.

Risico’s komen vooral vanuit buitenland

De groei van de mondiale economie en de wereldhandel zijn belangrijk voor de industrie. Deze internationale afhankelijkheid zorgt ervoor dat de industrie gevoelig is voor (economische en/of geopolitieke) schokken in het buitenland. Want protectionisme en handelsoorlogen werken negatief door in de export. Ook kan de sector het zich niet veroorloven om achter te blijven bij de technologische ontwikkelingen. Smart Industry en 3D-printing staan hoog op de agenda, terwijl op vlakken zoals big data en blockchain de initiatieven zich vooralsnog in de experimentele fase bevinden. Op het gebied van ecologie is vooral circulariteit bovengemiddeld belangrijk en de industrie heeft hier als katalysator van de circulaire transitie een voortrekkersrol. Tot slot is vergrijzing een belangrijk thema, want de gemiddelde leeftijd van de werkzame personen in de sector is hoger dan het landelijk gemiddelde.