Bouwproductie groeit met de handrem erop

door: Madeline Buijs

Sterke groei bouwsector geremd door tekorten aan personeel en materiaal

De Nederlandse economie blijft de komende jaren groeien, al ligt het groeitempo wat lager. Voor 2018 verwacht ABN AMRO een groei van 3,3% en voor 2019 een groei van 2,6% van de Nederlandse economie. Zowel de investeringen, de consumptie en de overheidsuitgaven blijven in 2018 en 2019 groeien. De belangrijkste oorzaak van het lagere groeitempo in 2019 is dat er geen sprake meer zal zijn van inhaalvraag als gevolg van het herstel na de crisis.

Sectorprognose-Bouw-maart-2018.pdf (554 KB)
Download

De gunstige vooruitzichten voor de Nederlandse economie zorgen ervoor dat 2018 en 2019 goede jaren voor de bouwondernemer worden. Voor 2018 verwachten wij een groei van de bouwproductie van 4,5% en voor 2019 een groei van 4%. Het groeitempo ligt lager dan in de jaren 2015 en 2016. Hier zijn een aantal redenen voor. Allereerst groeit de Nederlandse economie langzamer, wat zijn weerslag gaat hebben op de bouwsector. Vooral de groei van de investeringen ligt in 2019 lager, wat zijn effect heeft op de bouwsector. Daarnaast is de vraag naar bouwactiviteit op dit moment zo groot dat bouwbedrijven deze vraag niet aan kunnen. Dit uit zich op dit moment in personeelstekorten. Ook toeleveranciers hebben moeite om de vraag naar materialen aan te kunnen. Hierdoor ontstaat er vertraging bij bouwprojecten. Dit heeft gevolgen voor de bouwproductie in 2018 en 2019. Die groeit naar verwachting minder hard dan zonder deze tekorten.

Strategische trends beïnvloeden groei

Er zijn een aantal strategische trends waar de bouwondernemer de komende jaren mee te maken krijgt en waar hij of zij zijn of haar bedrijf op moet aanpassen om toekomstbestendig te blijven. Allereerst is er zoals zojuist geschreven sprake van een personeelstekort. Dit tekort is niet zomaar weggepoetst. Het Economisch Instituut voor de Bouw gaat er van uit dat in de periode 2016-2022 bijna 64.000 nieuwe werknemers moeten worden aangenomen. Ook de topmannen van de grote bouwbedrijven luiden hier inmiddels de noodklok over. Zij spreken van een war on talent. Dit is ook duidelijk terug te zien in de vacatures bij deze grote bouwbedrijven. En het probleem wordt alleen maar groter. Door de vergrijzing kan het personeelstekort in de bouw structureel worden. In een rapport dat wij eind 2016 publiceerden, kwamen wij tot de conclusie dat digitalisering een oplossing hiervoor kan zijn. Door meer te werken met 3D-printing, prefab en modulaire bouw zijn er minder werknemers in de bouw nodig. Dit kan de arbeidsmarkt lucht geven.

De bouw kan niet om verduurzaming heen

Ook moeten bouwbedrijven de komende jaren inspelen op de verduurzaming van de gebouwde omgeving en circulair bouwen. Miljoenen woningen, kantoren en andere gebouwen moeten verduurzaamd worden. Hier liggen vooral kansen voor de bouwsector. Het Planbureau voor de Leefomgeving heeft berekend dat het verduurzaming van Nederlandse woningen naar een energielabel B alleen al EUR 28,1 miljard gaat kosten. Er is naast het verduurzamen van gebouwen en woningen ook steeds meer aandacht voor circulair bouwen. In een rapport uit 2017 gaven wij aan dat de bouw niet om de circulaire economie heen kan en dat bouwbedrijven hiermee aan de slag moeten.

Bevolkingsontwikkeling stuurt de bouw

Ten slotte gaat de bevolkingssamenstelling in Nederland blijvend veranderen en daar moet de bouwsector op inspelen. De bevolking vergrijst en huishoudens worden steeds kleiner. Bouwers zullen steeds vaker de opdracht krijgen om woningen en de infrastructuur hierop aan te passen. Woningen moeten levensloopbestendig worden gemaakt, zodat je als je ouder bent ook in je huis kunt blijven wonen. Ook moeten bouwers meer betaalbare, kleine woningen bouwen. De jonge alleenstaanden hebben minder vaak een auto, waardoor minder parkeerplaatsen nodig zijn. In plaats daarvan kan bijvoorbeeld meer groen in de wijk worden gerealiseerd. Er moet dus anders over de infrastructuur worden nagedacht.