Goudlokje

door: Hein Schotsman

Kent u het sprookje van Goudlokje? Economen wekken graag die indruk; zij komen de laatste tijd regelmatig met dit meisje aanzetten. Het doet me een beetje denken aan iemand die vertelt dat iets calvinistisch of marxistisch is. Grote kans dat als je doorvraagt blijkt dat de verteller de Institutie of Das Kapital niet heeft gelezen. Volgens mij zit Goudlokje qua moraal in de buurt van ‘leve de gulden middenweg’. En dan zijn we waar we zijn moeten: de economie in 2017. Er is grote consensus dat de wereldeconomie in 2017 deed wat we hem graag zien doen: de gulden middenweg bewandelen. De economie draaide op volle toeren zonder oververhit te raken. Niet te heet en zeker niet te koud. Natuurlijk kun je nuanceringen maken door naar verschillende landen en regio’s te kijken, maar in grote lijnen is het verhaal in de VS, de eurozone, China en Japan hetzelfde: behoorlijke groei en lage inflatie. Vooral de van oudsher wat amechtige eurozone heeft een mooi jaar achter de rug.

En ze leefden nog lang en gelukkig, zou je denken. Maar dan kent u de menselijke aard nog niet. Rust en voorspoed maken onrustig. Is een periode van voorspoed niet een voorbode van een volgende crisis? Hadden we het voor de kredietcrisis van 2008 ook niet over de geneugten van flinke groei en lage inflatie? Zien we de crisis opnieuw niet aankomen? Wiegen we onszelf opnieuw in slaap met This time is different? Welke bubbel staat op het punt van ontploffen? Aandelen, obligaties, huizen, bitcoins? “Voorspellers onderschatten cycliciteit economie”, kopten DNB-economen onlangs (zie ESB, 16-11-17). Ik herken dat als ik zie hoe we bij ABN AMRO naar de economie kijken. Het is gemakkelijker en de verleiding is groot om niet ombuigingen te voorspellen maar lijnen door te trekken.

De geschiedenis heeft geleerd dat de conjunctuurcyclus echt bestaat. Zoekt u maar eens in Wikipedia naar ‘List of economic crises’. Economische voorspoed blijkt altijd weer eindig te zijn. En bijna altijd ziet bijna iedereen de ommezwaai te laat. Ik zelf kijk met argusogen naar ontwikkelingen rond populisme. Automatisering, migratie, offshoring, verdwijnen van baanperspectieven, ‘America first’,  nationalistisch economisch beleid, dalende economische groei, onrust op aandelenmarkten….

Ik kan er helemaal naast zitten. Oorzaak en timing van keerpunten laten zich lastig voorspellen. Spreid uw risico’s, is daarom het enige verstandige advies, dat ik kan bedenken. En laten we erop toosten dat Goudlokje ons ook in 2018 gezelschap wil houden.

 

Deze column is eerder gepubliceerd in Globe – Magazine voor Internationaal Ondernemen (editie januari 2018).