Logistiek in de knel door online decemberrecord

door: Sonny Duijn , Madeline Buijs , Bram van Amerongen

Pakketvervoerders zitten aan het maximum van hun capaciteit, terwijl de online winkelverkopen in december pieken en snel groeien. De online decemberomzet van retailers is dit jaar meer dan EUR 1 miljard, verwacht ABN AMRO: 63% meer dan in dezelfde maand drie jaar geleden. Met verdere groei op komst, ontstaan meer logistieke knelpunten voor een markt die al overspannen is. Kan de logistieke sector deze groei nog wel aan?

Sector-update-pakketbezorging-kerst_dec-2017.pdf (98 KB)
Download

Vertraagde pakketten

De pakkettendrukte wordt door de klant flink gevoeld. Bij bijna 400.000 consumenten werd vorig jaar één of meer pakketten te laat bezorgd. Voor 20% van hen wierp dit een schaduw over de feestdagen, volgens onderzoeksbureau Q&A. Rond Black Friday waren in 2017 al tienduizenden vertraagde pakketten in Nederland.

De snelle groei van online verkopen speelt hierbij een rol. De internetomzet ligt in december 2017 naar verwachting 31% hoger dan in een gemiddelde andere maand van het jaar. De verkopen zullen in december 2017 naar schatting 63% hoger liggen dan dezelfde maand drie jaar terug, op meer dan EUR 1 miljard.

Hoewel de fysieke winkel in onze visie het primaire verkoopkanaal blijft, groeien in 2018 online verkopen verder: 16%. Het risico op een te late bezorging van een pakketje groeit.

De groei van de online verkopen zorgt ook voor een overspannen transport- en logistiekmarkt in de periode van feestdagen, die rond Black Friday al begint. De capaciteit van logistiek dienstverleners en pakketbezorgers is te klein om alle pakketten aan te kunnen, zowel wat betreft materieel als personeel.

Voor de verwerking (‘fulfilment’) van online verkopen weren logistiek dienstverleners al de leveranciers van kerstpakketten (met hoge tarieven), om de drukte vanuit overige partijen aan te kunnen.

Kerst wordt steeds drukker

Ook logistiek dienstverlener Active Ants merkt de drukte rond kerst. In december 2017 wordt naar schatting 30% meer verkocht dan in december 2016 door de aangesloten retailers. Terwijl zij op Black Friday al drie tot vier keer de normale internetomzet op een dag behaalden.

Bol.com ervaart de drukte eveneens. Zo kreeg het platform in de avond van Black Friday al liefst 17 artikelen per seconde te verwerken. Tijdens de gehele feestdagenperiode verwerkt het platform naar verwachting 16 miljoen artikelen.

Op de drukste dagen rond de feestdagen is er bij Bol.com twee keer zoveel bezoek als op een gemiddelde dag in het jaar. Op de drukste dagen werken 2.500 mensen aan de verwerking: waar dit er normaal rond de 1.000 zijn. Direct na de feestdagenperiode, begint bij het bedrijf al de voorbereiding op de feestdagenperiode van het jaar erna.

Verdergaande automatisering logistiek

Verdergaande automatisering door logistiek dienstverleners in de magazijnen (waarbij robots een centrale rol spelen) is nodig om de stroom aan orders tijdens de piekperiode in december te kunnen verwerken. Automatisering zorgt ervoor dat er minder fouten worden gemaakt bij het verwerken van de pakketten. Robots kunnen ook langer doorwerken, ze worden niet moe. Flexibiliteit in personeel is eveneens belangrijk om in te spelen op de drukte.

Retourzendingen laag houden

Zelfs bij een goed ingerichte organisatie zijn er risico’s. Zo zijn retourzendingen een belangrijke risicofactor voor online retailers, die voor veel extra kosten zorgen. Bol.com geeft aan dat slechts enkele procentpunten van het aantal bestellingen terugkomt. Dat percentage neemt tijdens de feestdagenperiode niet sterk toe, stelt het platform. Bol.com schrijft die beperkte retourzendingen toe aan het vragen van feedback aan klanten en daarop verbeteren en uitbreiden van productomschrijvingen.

Transporteurs hebben belangrijke rol

Naast retailers en logistiek dienstverleners zijn natuurlijk ook transporteurs een zeer relevante partij in deze keten. De huidige capaciteit schiet eigenlijk tekort om de online groei in de komende jaren aan te kunnen, vooral in de kerstperiode. Transporteurs ontkomen er daarom niet aan om hun capaciteit zover mogelijk uit te breiden om al de pakketjes op tijd te bezorgen. Hier moeten we wel een kanttekening bij plaatsen.

Op dit moment is het lastig om de capaciteit te vergroten tijdens de kerstperiode omdat dit een piekperiode betreft. Transporteurs zijn dan al snel aangewezen op tijdelijk personeel. Op dit moment geeft echter ruim 27% van de wegvervoerders aan dat zij last hebben van een arbeidstekort. Het zal dus moeilijk zijn om tijdelijk personeel aan te trekken.

Een oplossing is het efficiënter benutten van de capaciteit door transporteurs zodat de beladingsgraad van bestelbusjes stijgt. Uit onderzoek van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland blijkt dat voor belading de 80/20-regel geldt. 20% van de voertuigbewegingen wordt gemaakt door partijen die óf een hele grote hoeveelheid afleveren óf veel adressen aandoen in de stad. 80% van de voertuigbewegingen wordt gemaakt door partijen die een enkel adres bezoeken met een laag aflevervolume.

Veel van de pakketbezorging zal in de laatste categorie vallen. Transporteurs hebben ook baat bij het beter inrichten van de bezorging. Uit onderzoek van Roland Berger blijkt dat ongeveer 60% van de logistieke kosten wordt gecreëerd in de zogenoemde last mile, het laatste stuk dat een pakket aflegt naar de consument.

En in de toekomst wordt alleen nog maar meer verwacht van transporteurs, gezien onze verwachtingen. Het uitbreiden van bezorgtijden, zelf kiezen van bezorgtijden en nieuwe vormen van vervoer, zoals via fietskoeriers in de stad, is nodig om de groei aan te kunnen. Ook is het verstandig om te kijken of en waar transporteurs hun netwerk met elkaar kunnen delen. Dit voorkomt dat er halflege bestelbusjes rondrijden.

Op het moment dat de consument het risico te groot acht dat een pakketje niet op tijd wordt bezorgd, stagneert de online groei. Dit is ook voor de transporteur geen goede ontwikkeling.

Afhaalpunten steeds belangrijker

De transporteur brengt een pakket met een product uiteindelijk bij de consument thuis. Maar hoewel thuisbezorging in Nederland populair is, worden lang niet alle online pakketten op die manier afgehandeld. Ook het ophalen bij een afhaalpunt behoort tot de mogelijkheden.

Zo zijn er 500 winkels van Primera waarbij het mogelijk is om een pakketje af te halen of te verzenden. Hiermee creëert een formule zoals Primera extra contactmomenten met consumenten. Ook andere winkels hebben afhaalpunten: volgens software-ontwikkelaar Paazl hebben de vijf grote aanbieders van transport hier (PostNL, DHL, DPD, UPS/Kiala en GLS) in totaal 5.800 afhaalpunten waaruit de consument kan kiezen. Vlak voor de feestdagen is er een piek in het aantal pakketten dat naar zo’n afhaalpunt gaat.

Bij sommige van de winkels is sprake van behoorlijke drukte door de bezorging en verzending van pakketten. Soms zijn er klanten met een afhaalbewijs, maar is het pakket nog niet binnen. Vooral voor kleinere winkels wordt het moeilijker de stapels pakketten in de winkels aan te kunnen.

Samenwerking in de keten cruciaal!

Mede door logistieke verbeteringen lag het aantal consumenten met te laat bezorgde pakketten in 2016 lager dan in 2012, volgens Q&A. Dit gegeven mag echter niet als rookgordijn dienen. De transport- en logistieke sector raakt rond de feestdagen de laatste jaren ook in de huidige condities overspannen. De verdere groei van de online markt vergroot de uitdaging.

Iedere partij in de keten moet daarop inspelen: anders wordt het probleem in de toekomst aanzienlijk groter. Zo kunnen logistiek dienstverleners hun magazijnen verder automatiseren zodat deze een grotere capaciteit aankunnen. Ook kan met extra personeel de piek van december in goede banen worden geleid.

Transporteurs ontkomen er niet aan om hun capaciteit uit te breiden, te delen en hun huidige capaciteit efficiënter in te zetten. Ook kan men voor ruimere bezorgtijden kiezen. Dit kan transporteurs kosten besparen.

Uit onderzoeken naar het efficiënt inrichten van stadsdistributie blijkt dat het uitbreiden van transportcapaciteit alleen dan ook niet voldoende is. Er moet ook gekeken worden naar ‘nieuwe’ bezorgingsvormen, zoals fietskoeriers. Om de uitdagingen het hoofd te kunnen bieden experimenteren ondernemers al met verschillende oplossingen.

Door pakketten van verschillende leveranciers af te leveren op één punt aan de rand van de stad vermindert het aantal bestelbusjes in de stad. Vanuit deze centrale afgiftepunten kunnen de pakketten ‘zero emissie’ de stad in. Zo biedt de inzet van speciale voor stedelijke distributie ontworpen voertuigen (elektrisch- en fietsvervoer) de mogelijkheid voor stille en schone last mile bezorging. Ook resulteert deze manier van samenwerken in een hogere beladingsgraad. Vooral kleine koeriersbedrijven missen schaalgrootte.

Door in te zetten op gedecentraliseerde depots, kleinere en zero-emissievoertuigen en daarnaast op een efficiënte wijze gebruik te maken van elkaars capaciteit en distributieplatforms kan de keten voldoen aan de groeiende stroom pakketten.

Het kan gebeuren dat een consument op het moment van bezorging niet thuis is. Voor de transporteur is het in dat geval gemakkelijk als de consument voor een afhaalpunt kiest, zodat onnodige ritjes tot het minimum worden beperkt.

Nieuwe ontwikkelingen zoals ‘slimme brievenbussen’ (kluisjes) of bezorging op de plek waar de consument op dat moment is (waar start-up Parcify mee experimenteert) kunnen de transporteur en consument helpen hun pakketjes in één keer afgeleverd te krijgen.

Naast het optimaliseren van de eigen processen is samenwerking in de keten buitengewoon belangrijk. Om de drukte aan te kunnen, is vroegtijdige communicatie tussen retailer, transporteur en logistiek dienstverlener van belang. Vertraagde pakketten bij de consument moeten immers zo veel mogelijk voorkomen worden. En de consument blijft ‘omnichannel’ kopen!

Foto: Active Ants