Energiemonitor december – Gasprijs zo veranderlijk als het weer

door: Hans van Cleef

  • Gasprijzen Europa hoger door vraag- én aanbodfactoren
  • Chinese vraag zorgt voor spectaculaire stijging LNG-prijs
  • Prijs CO2 mogelijk hoger door opkopen rechten EU
211217-Energiemonitor-dec-NL-1.pdf (249 KB)
Download

Gasprijs hoger door vraag- én aanbodfactoren

De Europese gasprijzen lieten de afgelopen weken een volatiel verloop zien. Het koude weer leidde tot een toename van de vraag naar gas. Daarnaast leidde de ontploffing in een gastransportpijpleiding in Baumgarten (Oostenrijk) tot een tijdelijke prijsstijging. De pijpleiding is een belangrijke verbinding voor gas dat vanuit Rusland, via South Stream naar Europa wordt gebracht. Er zijn gelukkig ook mogelijkheden om dat gas via andere routes richting (noordwest) Europa te krijgen. Het grootste effect was te zien bij de prijs van gas in het Verenigd Koninkrijk, Natural Balancing Point (NBP). In het VK zou mogelijk een tekort kunnen ontstaan indien de situatie te lang zou aanhouden. De export vanuit bijvoorbeeld Nederland richting het VK nam daarom sterk toe tot de pijpleiding hersteld was. Het effect op de Nederlandse gasprijs Title Transfer Facility (TTF) was minimaal.

LNG prijs bijna verdubbeld door toegenomen vraag vanuit China

Naast de toename van de prijs van gas dat via pijpleidingen wordt verhandeld, zien we dat de prijs van Liquified Natural Gas (LNG de afgelopen maanden) ook sterk is gestegen. De prijs van LNG is inmiddels opgelopen tot meer dan USD 10/mmBtu. Dit is bijna een verdubbeling ten opzichte van de prijs eind juni. Een belangrijke reden hiervoor is de sterke toename van de vraag vanuit Azië, met name China. China tracht de luchtverontreiniging op korte termijn stevig terug te dringen. Met een verbetering van de luchtkwaliteit in Peking van meer dan 40% lijkt dit succesvol. Dit gaat wel gepaard met een prijsopdrijvend effect op LNG. Hogere gasprijzen zijn het gevolg van het beperkte aanbod van LNG op de spotmarkt. De consumptie van gas in China nam in 2017 al met bijna 19% toe. Deels werd in deze behoefte voorzien door een stijging van de lokale gasproductie (+10,5% naar 133,8 miljard kubieke meter). De import van gas nam met bijna 29% toe tot 81,7 miljard kubieke meter.

Normaal gesproken dalen de prijzen van gas weer op het moment dat de seizoensgebonden vraag afneemt in de loop van het eerste kwartaal. Onzeker is in welke mate de prijs van LNG zal dalen nu de additionele vraag vanuit Azië structureler van aard lijkt en het beschikbare aanbod van LNG voor de rest van de markt dus waarschijnlijk kleiner zal zijn. Hoewel de LNG-export vanuit de VS de komende jaren verder zal toenemen is het onduidelijk of daardoor de prijzen van gas in Europa, Azië en de VS dichter naar elkaar toe zullen bewegen. De transportkosten voor LNG zijn hoog. Dit betekent dat gas dat via een pijpleiding wordt getransporteerd meestal goedkoper blijft. LNG zal daarom met name worden gebruikt voor tekorten op korte termijn, voornamelijk als gevolg van snel veranderende weersomstandigheden. Door het grillige verloop van de vraag naar LNG zullen de prijzen tevens een volatiel verloop blijven laten zien.

Prijs Henry Hub te laag?

In tegenstelling tot onze verwachting bleef de prijs van het Amerikaanse Henry Hub gas onder druk staan als gevolg van het ruime aanbod. Waar elders een toename van de seizoensgebonden vraag leidde tot stijgende gasprijzen, zagen we in de VS dat de prijs in december juist onder druk kwam. De prijs van Henry Hub Natgas daalde van USD 3,18/mmBtu eind november tot USD 2,61/mmBtu op 15 december (momenteel USD 2,74/mmBtu). EIA data lieten zien dat de productie in de VS bleef toenemen. Het aantal boorinstallaties ten behoeve van de gasproductie is sinds september 2016 toegenomen van 132 naar 183 medio december. Eind juli waren er zelfs 192 boorinstallaties operationeel. Marktspeculatie zorgde eveneens voor druk op de Henry Hub gasprijs. Vanaf juni namen de long-posities (speculatie op prijsstijgingen) van fondsmanagers af en namen de short-posities (speculatie op prijsdalingen) toe. Naar onze mening is de prijs van Henry Hub te ver naar beneden doorgeschoten. Wij verwachten een correctie van de prijs richting USD 3/mmBtu en hoger.

Significant hogere CO2-prijs eindelijk in zicht?

Onlangs kondigden de ministers van milieu van de EU aan iets te gaan doen aan het overaanbod van CO2-emissierechten. De komende jaren zullen zij jaarlijks 25% van het overaanbod aan rechten opkopen. De verwachting is dat na drie of vier jaar er een balans komt tussen vraag en aanbod. Dit zou een prijsopdrijvend effect moeten bewerkstelligen. Eerder was men bang dat dit zou leiden tot een waterbedeffect, waarbij een deel van de Europese zware industrie mogelijk zou verhuizen richting landen waar geen hoge CO2-prijs geldt. Maar ook in andere landen wordt inmiddels actie ondernomen.

China heeft ook een hogere prijs voor CO2-uitstoot aangekondigd. In eerste instantie voor de energiesector, maar naar verwachting sluiten na 2020 ook andere sectoren aan. Ook een coalitie van Noord- en Zuid-Amerikaanse landen en staten heeft een verbond gesloten om een hogere CO2-prijs na te streven. Het gaat om Peru, Chili, Colombia, Canada, Mexico en de Amerikaanse staten Washington en Californië. Het wegloopeffect zal hierdoor sterk afnemen wat de kans op, en het effect van, een hogere CO2-prijs alleen maar vergroot.