De kunst van het weglaten

door: Hans van Cleef

Voor de oliemarkt stond 2017 vooral in het teken van balanceren. Na enkele jaren van overproductie verlaagde eind 2016 de coalitie van OPEC en enkele niet-OPEC producenten de olieproductie met 1,8 miljoen vaten per dag. Dit had tot  gevolg dat de olieprijs verder opliep naarmate het aanbod beter aansloot bij de vraag naar olie. De voorraden daalden richting het vijfjaarsgemiddelde. De wekelijkse Amerikaanse voorraadcijfers zorgden wel voor wat afleiding met intraday volatiliteit van olieprijzen. Toch bleek het akkoord – inclusief de mate van naleven en de verwachtingen ten aanzien van een verlening – de belangrijkste drijfveer voor olie in 2017. Eind november besloot de coalitie om het akkoord door te rollen richting eind 2018.

Op de gasmarkt domineerden een toename van LNG, en hogere exporten vanuit de VS. Gas wordt langzamerhand steeds meer een mondiale markt in plaats van regionale markt. Daardoor zie ik dat de prijzen van LNG en TTF steeds minder bepaald worden door de olieprijs. De vraag naar gas neemt steeds verder toe naarmate kolen en kernenergie voor de opwekking van elektriciteit  worden afgebouwd als gevolg van klimaatdoelstellingen en een gunstiger prijsbeeld.

De OPEC heeft laten zien dat zij de kunst van het weglaten beheerst. Zij heeft daarmee de markt in balans gebracht en de olieprijs verhoogd. Nu begint het tijd te worden weer te werken aan nieuwe investeringen. Hoewel de schalieolieproductie in de VS – en daarmee de export – zal toenemen, zal dit niet genoeg zijn om aan de totale stijging van de mondiale vraag naar olie te voldoen. Voor de middellange termijn moeten investeringen in de sector worden verhoogd om, zoals OPEC en het IEA al waarschuwde, tekorten aan olie op termijn te voorkomen. Zodra de markt inziet dat deze investeringen achterblijven dan zal er gespeculeerd worden op mogelijke tekorten. Dit zal de olieprijs verder omhoog drijven. Ik verwacht eind 2018 een olieprijs van USD 75/vat.

De LNG en TTF gasprijzen zullen naar verwachting in het eerste kwartaal weer dalen als gevolg van minder seizoenvraag. In 2018 zal steeds duidelijker worden hoe overheden kijken naar de rol van gas als transitiebrandstof richting een CO2-emissieloze energiemix in 2050. Als de vraag verder toeneemt in een omgeving waar CO2-prijzen, en grondstofprijzen (m.n. kolen en olie) ook oplopen, zal dat op termijn tevens een prijsopdrijvend effect hebben voor gas.

Commodity-End-Of-Year-Special-December-2017_NL.pdf (510 KB)
Download