Spanning op de elektriciteitsmarkt

door: Hans van Cleef

  • Einde neergaande trend elektriciteitsprijzen nabij
  • Vraag naar elektriciteit zal verder toenemen, ook in Europa
  • Regeringsbeleid zorgt voor een hogere CO2-prijs en verankering beleid in een wet en zet in op energieakkoord 2.0
  • De prijs van elektriciteit zal de komende jaren vermoedelijk stijgen
131117-Special-elektriciteit-def.pdf (615 KB)
Download

In dit rapport noemen we de neergaande trend van de elektriciteitsprijzen. Mede door de minimale CO2-prijs is een verdere daling minder waarschijnlijk geworden. Daarnaast is er nog een aantal belangrijke ontwikkelingen. Eén daarvan is het aandeel van hernieuwbare energie in de elektriciteitsmix. Het lijkt vanzelfsprekend: hoe groter dit aandeel, des te lager de grondstofprijs. Het betekent echter ook dat de vraag naar flexibiliteit, of opslag, verder toeneemt. Deze kosten moeten goedgemaakt worden. De komende jaren zullen dan ook aanzienlijke investeringen plaatsvinden in het verbeteren en uitbreiden van de capaciteit van het elektriciteitsnet.

 

Daarnaast komt er meer behoefte aan flexibiliteit – bijvoorbeeld door meer interconnectiecapaciteit aan te leggen – en opslagmogelijkheden. Het bedrijfsmodel voor flexibiliteit en/of opslag als losstaand onderdeel van de energieketen is een lastige. Daarom zullen de kosten hiervoor verrekend moeten worden in de energieprijs voor de consument. De prijzen van de belangrijkste fossiele brandstoffen (olie en gas) lijken de komende jaren ook te stijgen. Na een periode van enkele jaren waarin de prijzen laag waren, staan de investeringen in de oliesector nog steeds op een laag pitje. Voor olie geldt dat na een periode van overaanbod de komende jaren een tekort kan ontstaan.

Ook bij gas verandert er veel. Naast de opwaartse prijsdruk door de oplopende olieprijs, voorzien we voor gas ook grote veranderingen in de verhouding tussen vraag en aanbod. In Europa zal de vraag naar gas de komende jaren toenemen ter vervanging van kolen en kernenergie. Het aanbod zal ook veranderen. De productie in Nederland staat onder druk, en dat betekent dat Nederland meer zal moeten importeren en daarmee concurreren met de landen waar wij nu naar exporteren. Dat zal leiden tot een hogere gasprijs. Het geïmporteerde gas komt hoogstwaarschijnlijk uit Rusland of Noorwegen, of in de vorm van Liquified Natural Gas (LNG) uit de VS, Australië of Qatar. Dat daarmee indirect de CO2-uitstoot juist weer toeneemt laten we voor deze analyse met betrekking tot de elektriciteitsprijzen achterwege.

Door de combinatie van een hogere grondstofprijs, een hogere prijs van CO2-emissierechten en een aanhoudend stijgende vraag naar elektriciteit stopt de neergaande trend. De prijs van elektriciteit zal de komende jaren vermoedelijk zelfs kunnen stijgen. De vaak gehoorde stelling dat meer hernieuwbare energie leidt tot lagere kosten, is volgens ons daarom maar een klein deel van het hele verhaal.