Seizoen 2017/18 voortvarend van start

door: Nadia Menkveld

Het 2017/2018 seizoen is begonnen voor de tropische grondstoffen.  En deze gaat voor cacao voortvarend van start. In Ivoorkust zijn namelijk afgelopen maand de cacaomalingen gestegen.  Voor koffie geldt dat het nieuwe seizoen een off-jaar inluidt: een lagere oogst dus. Voor cacao en koffie verwacht ABN AMRO dan ook een prijsstijging. Maar voor suiker zorgt een hogere oogst in onder meer Europa, China en India voor druk op de prijzen.

Agrimonitor_tropicals_nov2017.pdf (145 KB)
Download

In onze voorgaande update concludeerden we al dat cacao de bodem heeft bereikt, nu is ook goed te zien dat de weg naar boven is ingezet. De afgelopen drie maanden is de prijs van cacao met 12% gestegen en bevindt zich nu boven de 2100 USD/t. Een flinke stijging dus. Maar de prijs van cacao ligt nog laag ten opzichte van voorgaande seizoenen. Toen had de cacaomarkt namelijk te maken met een tekort, terwijl het laatste seizoen (2016/2017) er sprake was van een duidelijk overschot door een recordoogst. Aan de vraag heeft het niet gelegen, want de export vanuit de grootste cacaoproducent ter wereld Ivoorkust steeg in het 2016/2017 seizoen met circa  20%.  En ook de cacaomalingen zijn toegenomen in Ivoorkust. De regering legt zich al een aantal jaren toe op de toename van lokale malingen door middel van subsidies en belastingvoordelen aan ondernemers. En dit heeft ze geen windeieren gelegd. In vijf jaar tijd is het aantal ton dat verwerkt wordt in Ivoorkust gelijk aan dat andere grote cacaoverwerkende land: Nederland.  In 2016/2017 wordt er naar schatting 545.000 ton cacao vermalen door Nederland en Ivoorkust staat op de tweede plek met naar schatting 540.000 ton. En ook in het nieuwe seizoen gaat Ivoorkust goed van start met 45,000 ton cacaobonen in oktober: een groei van 15% ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar. En Ivoorkust heeft de capaciteit om nog verder te groeien.

Maar niet alleen in Ivoorkust namen de cacaomalingen toe, ook in de rest van de wereld was er een stijging. In Azië stegen de malingen met 13% j.o.j. in het derde kwartaal van dit jaar. En in Europa met 3% in dezelfde periode.  Hierdoor kwamen de malingen in Europa uit op het hoogste in zes jaar. In de V.S. zijn de malingen ook hoger uitgekomen, maar is de stijging lager dan verwacht.

Maar ondanks een hogere vraag kreeg cacao te maken met lagere prijzen. Dit was te danken aan de recordoogst in Ivoorkust die zorgde voor een overschot van cacao. Maar nu het 2017/2018-seizoen in oktober is begonnen wordt er volop vooruit gekeken.

De kans is klein dat er in dit seizoen weer een record-oogst gehaald kan worden. De weersomstandigheden waren vorig seizoen namelijk optimaal. Daarnaast zijn ook steeds meer bomen relatief oud en dragen daardoor minder vruchten. Verder is Ivoorkust bezig met het terugdringen van het aantal illegale cacaoboeren in de beschermde bosgebieden van Ivoorkust om verdere ontbossing te voorkomen. De bedoeling is dat dit binnen vijf jaar afgerond is, maar de regering heeft al aangegeven dit geleidelijk te willen doen en de afgenomen productie in de beschermde gebieden te vervangen door productie op een andere locatie.

Een hogere vraag en een lager aanbod zullen de komende periode oorzaken zijn voor een verder stijgende prijs. Maar de relatief hoge cacaovoorraden weerhouden de prijs ervan om echt naar boven uit te breken.

Toch zijn de signalen wel meer gericht op een prijsstijging, dan een prijsdaling. ABN AMRO verwacht dat de prijs van cacao eind 2018 uit zal komen op 2300 USD/t.

De prijs van Robusta werd de afgelopen maand met name gedrukt door de goede oogst vanuit Vietnam. Door de goede weersomstandigheden (droog en zonnig) verliep de oogst in het één na grootste koffieproducerende land ter wereld voorspoedig en nam ook de export toe. Dit zorgde voor een neerwaartse druk op de prijs van Robusta.

In Brazilië, het grootste koffieproducerende land ter wereld, waren de berichten juist minder positief. Daar bleef de koffie export achter op verwachtingen. De totale export tot en met oktober lag circa 10% lager dan dezelfde periode vorig jaar. Dit had met een aantal factoren te maken. Allereerst was het weer niet altijd gunstig. Daarnaast was er sprake van een keverplaag: de koffiebesboorder. De pesticide die deze insectensoort eerder onder bedwang hield is vanwege gezondheidsredenen niet meer toegestaan. Het verbod op dit bestrijdingsmiddel heeft geleid tot een uitbraak van een keverplaag. Dit zorgde voor een lagere productie vanuit Brazilië. Verder bleven de koffieboeren, door de relatief lage prijs, op hun voorraad zitten in de hoop dat de prijs omhoog zou gaan. Dit bleek ijdele hoop, de koffieprijs bleef laag.

Het 2017/2018 seizoen dat eindigt in juni is een off-seizoen met een lagere oogst als gevolg. En dat terwijl de vraag naar verwachting wel door blijft groeien. Dit zal een stijging van de prijs tot gevolg hebben, maar de stijging zal gemaximeerd zijn doordat het seizoen 2018/19 een on-seizoen zal zijn met een verwachte record-oogst uit Brazilië.

Na een suikertekort in 2015/2016 met bijbehorende hogere prijzen, is seizoen 2016/2017 meer in balans. Met name een hogere productie zorgde ervoor dat het aanbod meer in lijn is met de vraag. In India waren de weersomstandigheden een stuk gunstiger dan vorig jaar, waardoor de suikeroogst hoger uitviel en prijzen daalden.

In de EU komt  de eerste oogst op de gedereguleerde markt er deze winter aan.  Nadat tientallen jaren de suikerbietenmarkt gereguleerd is geweest door de EU, hebben nu veel boeren hun productie opgeschroefd. Hierdoor wordt er in de EU een hogere suikerbietenoogst verwacht dan vorig jaar. De Europese Commissie verwacht een 20% hogere output dan vorig jaar. Ook Nederland draagt bij aan deze stijging, maar met name Frankrijk, de grootste suikerbietenproducent in de EU, zorgt voor een hogere oogst door een groter areaal en hogere opbrengsten.

In China, het op vier na grootste suikerproducerende land ter wereld, zorgde een verhoging van het areaal ervoor dat er in dit land meer suiker werd geproduceerd. Daarnaast werkt China aan de mechanisatie van haar suikerproductie, om zo efficiënter en meer rendabel suiker te produceren. Dit plan kwam na aankondiging van China dat ze haar vergunningen voor de suikerimport halveert naar ongeveer een miljoen ton en extra import tarieven oplegt. Op deze manier hoopt China haar eigen boeren de ruimte te geven op de Chinese markt.  Dit zorgt tevens voor een lagere vraag van de grootste suikerimporteur ter wereld.

Met name de aanbodverwachtingen voor het 2017/18 seizoen bepalen momenteel de prijs. Het ISO (International Sugar Organization) en de USDA (United States Deparment of Agriculture) zijn onlangs met (herijkte) prognoses uitgekomen. Beide instanties verwachten zowel een groei van de vraag, als van het aanbod. Maar het aanbod zal sterker toenemen dan de vraag. Het USDA verwacht een wereldwijde recordoogst van suiker, door de goede weersomstandigheden in India en Thailand (bij elkaar goed voor een productie van circa 40 mln Mt). Maar ook een uitbreiding van het areaal in China en de EU draagt bij aan een hogere output van suiker.

Dit betekent dat er de komende periode veel druk op de prijs van suiker ligt en een daling van de prijs in het verschiet ligt.  Wat de druk nog wel kan verlichten is het feit dat de ethanol productie in Brazilië toeneemt. Doordat de benzineprijs sinds juli met 20% is toegenomen, kiezen steeds meer automobilisten in Brazilië met een FFV (Flex-Fuel-Vehicle) voor ethanol. Daarnaast kan door de lagere prijs van ethanol de beslissing worden genomen om het ethanol bestanddeel in de brandstofmix te verhogen in Brazilië. Hierdoor zou de vraag naar ethanol nog verder toenemen. Maar dat zal naar verwachting niet voldoende zijn om de prijsdaling door het verwachte overschot teniet te doen.