Macro Weekly – Tandje lager of toch nog hoger?

door: Han de Jong

  • Economisch sentiment in eurozone verder verbeterd
  • Regionale indices in VS voor ondernemersvertrouwen laten herstel zien
  • Core PCE-index VS daalt verder
  • China overtreedt kolenembargo tegen Noord-Korea
171002-Macro-Weekly.pdf (121 KB)
Download

De wereldeconomie groeit dit jaar harder dan verwacht, in sommige gevallen zelfs veel harder. Hoe sterker de groei, hoe sterker ook de verwachting dat we het hoogtepunt naderen en een kentering ophanden is. Vreemd genoeg gebeurt dit niet. Integendeel, het lijkt erop dat de groei aanzwelt.

Welke cijfers passen in dat beeld?

De economische-stemmingsbarometer van de Europese Commissie is in september opnieuw gestegen, naar het hoogste peil in ruim tien jaar. Dat doet vermoeden dat de BBP-groei in de eurozone, op dit moment 0,5-0,6%, waarschijnlijk nog iets zal versnellen. Dat blijkt ook uit de Nederlandse index van het producentenvertrouwen die steeg van 5,4 in augustus naar 8,5 in september, de hoogste stand in bijna tien jaar. Vergelijkbare Franse en Italiaanse indices zijn ook verder gestegen.

   

Het beeld in de VS is minder eenduidig. Diverse, zij het niet alle, regionale indices van het ondernemersvertrouwen zijn in de loop van het jaar licht gedaald. Drie van de deze week gepubliceerde indices, die voor Dallas, Richmond en Kansas, vertoonden tot nu toe dit jaar een vergelijkbaar patroon en zijn deze week alle drie weer gestegen. Ook de meest recente Chicago PMI, die dit jaar niet was gedaald, stond deze week hoger. Dit wijst erop dat de economische groei in deze regio’s weer versnelt.

De orders voor duurzame goederen in de VS waren fors in augustus. Het totaalcijfer fluctueert nogal en steeg 1,7% m-o-m. Een betere maatstaf voor de bedrijfsinvesteringen is de deelreeks ‘orders voor kapitaalgoederen, zonder defensie en luchtvaart’. Die steeg in juli met 1,1% m-o-m en in augustus met 0,9% m-o-m. Deze reeks is dit jaar met zo’n 6,5% op jaarbasis gegroeid. Niet spectaculair, wel goed. De verkoop van kapitaalgoederen, exclusief defensie en luchtvaart, is in augustus met 0,7% m-o-m toegenomen (was 1,1% m-o-m in juli). Over het hele jaar is deze reeks met ongeveer 6% gestegen.

En welke cijfers passen daar niet in?

Economische cijfers zijn zelden volledig eenduidig. Tegenover een groot aantal goede cijfers staan meestal wel enkele slechte. Dit is ook nu het geval. Terwijl de stemmingsindex van de Europese Commissie blijft stijgen, is de gezaghebbende Duitse Ifo-index voor de tweede maand op rij gedaald, van 115,9 in augustus naar 115,2 in september. Duidelijk iets om in de gaten te houden, want discrepantie tussen de index van de Commissie en de Ifo is ongebruikelijk; ik verwacht dan ook niet dat die lang zal duren.

Ook de Amerikaanse woningmarkt is vrij zwak. De verkoop van nieuwbouwwoningen is in augustus gedaald naar 560.000 op jaarbasis. In juli waren dat er nog 580.000 en op het hoogtepunt in maart 638.000. Het cijfer was ook lager dan het jaar ervoor. Het Amerikaanse consumentenvertrouwen is in september eveneens licht afgenomen, maar dat mocht geen naam hebben.

Wat misschien wel een naam mag hebben, is de ontwikkeling van de metaalprijzen. Veel metalen zijn sinds juni in prijs gestegen, maar in september zijn koper, nikkel, ijzererts en cokeskolen allemaal licht in prijs gedaald. Misschien een kwestie van kortstondige volatiliteit, maar wel iets om op te letten.

Mijn conclusie op basis van alle cijfers van de afgelopen dagen is dat ze goed aansluiten bij mijn idee dat de groei van de wereldeconomie niet vertraagt, maar juist versnelt.

Lage inflatie: de vraag is nu of die blijvend is

Met 1,5% is de totale inflatie in de eurozone in september gelijk gebleven ten opzichte van de maand ervoor. De kerninflatie is jaar op jaar echter licht gedaald, van 1,2% naar 1,1% Deze cijfers laten zien dat de ECB worstelt met haar inflatiedoelstelling, terwijl de economie toch goed groeit. Maar voor Europa kun je tenminste nog aanvoeren dat de onbenutte capaciteit in de economie, ondanks de stevige groei, de inflatie drukt.

In de VS is de situatie ingewikkelder. De werkloosheid heeft het peil bereikt waarop normaal gesproken looninflatie begint op te treden, de prijzen van olie en andere grondstoffen zijn gestegen, de dollar is in waarde gedaald en de Fed voert nog altijd een accommoderend beleid. Toch is de kerninflatie dit jaar licht gedaald, tegen de verwachting in. De Fed gaat ervan uit dat dit een tijdelijk verschijnsel is. Maar de kerninflatie is nu al zes maanden lager dan verwacht en dat begint toch op een trend te lijken. Ook het meest recente cijfer voor de core PCE, de favoriete inflatiemaatstaf van de Fed, viel weer lager uit dan verwacht. Jaar op jaar daalde die van 1,4% naar 1,3%. Ik beweer al geruime tijd dat dit vooral komt door structurele economische veranderingen, vooral als gevolg van technologie. De Fed kan daar naar mijn mening weinig aan doen en moet dat ook niet proberen. Dat de inflatie achterblijft bij de verwachting moet de Fed er dan ook niet van weerhouden het monetair beleid te normaliseren. Ze dient wel te beseffen dat ‘het nieuwe normaal’ door de lage inflatie lager ligt dan in het verleden.

China beëindigt het embargo op invoer van steenkool uit Noord-Korea

Eind vorig jaar kondigde de VN een embargo aan op de invoer van steenkool uit Noord-Korea. Omdat China verreweg de grootste importeur van Noord-Koreaanse steenkool is, staat of valt zo’n embargo met de bereidheid van China eraan mee te werken. En in maart heeft China de invoer inderdaad stopgezet en vier maanden lang helemaal geen steenkool uit Noord-Korea geïmporteerd. Dat moet Noord-Korea zeker gevoeld hebben en tot valutaproblemen in Pyongyang hebben geleid, want steenkool is een van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste exportproduct van het land en China is de grootste afzetmarkt. Maar het lijkt erop dat China de invoer van steenkool in augustus heeft hervat. Dit blijkt uit de Chinese handelscijfers en die lijken ons juist. Wij kunnen de reden hiervoor niet achterhalen, maar neigen tot de speculatieve verklaring dat Pyongyang door het embargo financieel onder druk kwam te staan en dat China die druk nu probeert te verlichten. Dat China weer steenkool uit Noord-Korea invoert, lijkt volkomen in tegenspraak met recent nieuws dat het land de druk op Noord-Korea juist opvoert. Wordt vervolgd…