Macro Weekly – Politiek overschaduwt economie

door: Han de Jong

  • EU uiterst onzeker over onafhankelijkheid voor Catalonië
  • Goedkeuring begroting VS lijkt waarschijnlijker
  • Wie volgt Janet Yellen op?
  • Xi Jinping spreekt 19e Nationale Congres van CPC 3,5 uur toe
171023-Macro-Weekly.pdf (71 KB)
Download

Chinese cijfers voor derde kwartaal en september zijn iets beter

Vorige week zijn er relatief weinig cijfers gepubliceerd. Geen van deze data heeft mij van mening doen veranderen over de richting van de wereldeconomie. Het Chinese BBP en enkele andere Chinese cijfers waren iets beter dan verwacht, zoals mijn collega Arjen van Dijkhuizen donderdag heeft toegelicht. Het BBP groeide volgens de officiële cijfers in het derde kwartaal met 1,7% k-o-k en 6,8% j-o-j. Dit was iets minder dan de groei van 6,9% j-o-j in het tweede kwartaal, maar wel hoger dan de officiële doelstelling van 6,5% voor heel 2017. De groei van de industriële productie is in september weer iets versneld naar 6,6% j-o-j tegenover 6,0% in augustus. Ook de groei van de detailhandelsomzet op jaarbasis en de groei van M2 (geldhoeveelheid) namen in september licht toe.

De Japanse handelscijfers voor september geven blijk van onverminderde kracht. De uitvoer en invoer namen toe met respectievelijk 14,1% en 12,0% j-o-j. Dit was iets minder dan in augustus. Deze cijfers zijn volatiel maar laten een stijgende trend zien.

Cijfers VS zijn wisselend, maar orkanen vertekenen nog steeds het beeld

De cijfers in de VS waren nogal wisselend. Het aantal in aanbouw genomen woningen en afgegeven bouwvergunningen daalde in september. Voor de in aanbouw genomen woningen was dit de derde maand op rij. Het is nog niet duidelijk in hoeverre dit het gevolg is van de orkanen. De industriële productie in de VS nam in september met 0,3% m-o-m toe, terwijl de productie in de verwerkende industrie groeide met 0,1% m-o-m. Hieraan ging een daling van respectievelijk 0,7% en 0,2% vooraf. Ook hier is het effect van de orkanen moeilijk in te schatten. Wij verwachten dat deze cijfers in de komende maanden gaan verbeteren.

Positiever is dat het ondernemersvertrouwen in de regio van de New York Fed (Empire State index) is toegenomen 24,4 in september naar 30,2 in oktober van. De laatste keren dat deze index een hogere stand bereikte, waren één keer in 2009 en in 2006 en gedurende een aantal maanden in 2004. Een vergelijkbare graadmeter die wordt berekend door de Philly Fed steeg in oktober eveneens en bevindt zich op een historisch zeer hoog niveau, zij het lager dan eerder dit jaar. De Amerikaanse arbeidsmarkt lijkt het ontwrichtende effect van de orkanen te boven te komen. Het aantal eerste aanvragen van werkloosheidsuitkeringen daalde in de afgelopen week naar slechts 222.000. Dit is het laagste niveau van deze conjunctuurcyclus.

Het aantal kentekenregistraties in de eurozone ontwikkelde zich in september zwak en steeg met slechts 1,4% j-o-j. Het vertrouwen onder analisten, dat wordt gemeten met de ZEW, is echter nog steeds goed. De verwachtingencomponent voor de Duitse economie steeg in oktober van 17,0 naar 17,6. Het oordeel over de actuele situatie in Duitsland is iets verslechterd, van 87,9 in september naar 87,0 in oktober, maar is historisch gezien nog steeds zeer hoog.

 

Drieënhalf uur

De economische cijfers waren de afgelopen dagen misschien niet heel spannend, maar de politieke ontwikkelingen waren dat wel. De toespraak van de Chinese leider Xi Jinping tijdens het 19e Nationale Congres van de Chinese Communistische Partij duurde bijna drieënhalf uur (a la Fidel Castro). Waarschijnlijk stonden de speechschrijvers onder druk en hadden ze geen tijd om de toespraak kort te houden. Xi schetste zijn visie op de toekomst van China en deze is, zoals verwacht, ambitieus. De kern is dat de Communistische Partij aan de macht blijft en dat de levensstandaard verder verbetert.

De Amerikaanse Senaat heeft de weg vrijgemaakt voor goedkeuring van de begroting. Hierdoor is het veel waarschijnlijker geworden dat Trump’s belastingverlagingen worden doorgevoerd. Trump is ook druk bezig met de Fed. Hij heeft beloofd voor 3 november bekend te maken wie Janet Yellen opvolgt. De meeste kandidaten zullen waarschijnlijk het huidige Fed-beleid voortzetten. Een van de belangrijkste kandidaten is echter John Taylor, bekend van de Taylor-regel die hij heeft ontwikkeld voor het vaststellen van de beleidsrente. Hoewel er verschillende berekeningsmethoden worden gehanteerd voor de Taylor-regel, komt de officiële rente volgens de meeste van deze berekeningen duidelijk boven het huidige niveau uit. Het valt te bezien hoeveel invloed één man kan hebben, zelfs als hij de hoogste man is. Er is binnen een centrale bank veel ‘institutionele kennis’ aanwezig, die bepalend is voor het beleid. De benoeming van Taylor zou echter enige onzekerheid opleveren.

Tot slot lijkt de EU zich niet goed raad te weten met de aspiraties van Catalonië om onafhankelijk te worden. Het geweld dat de Spaanse overheid gebruikte op de dag van het referendum, was duidelijk buitensporig, maar weinig EU-leiders zijn bereid om dat te zeggen. Behalve de Belgische premier Charles Michel. Kudos voor hem! De Spaanse regering staat formeel gezien wellicht in haar recht, maar de starre opstelling helpt niet.