Macro Weekly – Draghi flikt het weer

door: Han de Jong

  • Draghi brengt zijn boodschap goed over en praat de euro omlaag
  • Ifo maakt twee opeenvolgende dalingen ruimschoots goed; ECB Bank Lending Survey wijst op verdere versoepeling van kredietverlening
  • Bedrijfsinvesteringen versterken groeibasis in VS
171030-Macro-Weekly.pdf (153 KB)
Download

Het lukt ECB-president Mario Draghi niet altijd om de financiële markten zo te laten reageren als hij volgens ons zou willen. Op zijn bijdrage, eind juni, aan de ECB-conferentie in het Portugese Sintra volgde een onbedoelde waardestijging van de euro van USD 1,12 naar 1,20. Recentelijk is de euro gestabiliseerd rond USD 1,18. In het verleden was de aankondiging dat het accommoderende beleid zou worden afgebouwd, altijd een signaal dat de euro wel eens verder zou kunnen stijgen. Wij gaan ervan uit dat de ECB niet op een nog sterkere euro zit te wachten, in ieder geval voorlopig nog niet. We hielden dan ook onze adem in toen Draghi afgelopen donderdag het woord nam op de gebruikelijke persconferentie na afloop van de beleidsvergadering van de ECB.

Dit keer lukte het hem echter uitstekend. De markten hadden van tevoren duidelijke signalen gekregen welke kant de beleidsmaatregelen uit zouden gaan, en die bevatten dan ook geen grote verrassingen. Zoals verwacht, wordt de aankoop van obligaties vanaf januari gehalveerd tot EUR 30 miljard per maand en loopt het aankoopprogramma nog tot ten minste eind september 2018 door. Vóór 2019 komen er geen renteverhogingen, waarschijnlijk zelfs niet tot ver in 2019. Zulke beleidsindicaties blijken van groot belang voor de valutamarkt. De euro verloor in het etmaal hierna twee cent en de obligatierentes daalden licht. Dit droeg eraan bij dat Europese aandelen het goed deden.

De Bank Lending Survey van de ECB over het derde kwartaal liet een voortzetting van de recente trends zien. De kredietvoorwaarden worden heel langzaam versoepeld en de vraag naar bankkrediet neemt toe. Allemaal gunstige ontwikkelingen. Verder blijkt uit de antwoorden die de banken gaven op het ad-hoconderdeel van de survey dat de behoefte aan het aankoopprogramma van de ECB afneemt. Dat is een bemoedigend teken.

Ifo schiet omhoog

Risicovolle Europese beleggingen kregen bovendien steun van een sterke Ifo-index, de gezaghebbende barometer van het Duitse ondernemersvertrouwen. De totale index ging fors omhoog: van 115,3 in september naar 116,7 in oktober, de hoogste stand in tientallen jaren. Deze sprong volgde op twee maanden van daling; beide componenten van de index, de verwachtingen en de huidige omstandigheden, zijn in oktober flink gestegen.

Zoals ik al eerder heb geschreven, stijgt het economisch tij in de eurozone zo sterk dat alle schepen vlot raken. Dat blijkt, opnieuw, uit de Italiaanse cijfers: de Italiaanse industrie zag de groei van haar orderportefeuille versnellen van 10,1% j-o-j in juli naar 12,2% in augustus.

Volgens de voorlopige PMI van Markit voor de eurozone neemt het vertrouwen in de verwerkende industrie toe, maar neemt het vertrouwen in de dienstensector af. Ik besef dat het misschien lijkt of ik bevooroordeeld ben en de cijfers zo uitleg dat ze in mijn straatje passen, maar ik vind de verwerkende industrie belangrijker. De dienstensector is weliswaar groter, maar de verwerkende industrie is conjunctuurgevoeliger en loopt vaak voor op de rest van de economie.

Meer investeringen in de VS

Uit de voorlopige PMI’s van Markit voor de Verenigde Staten blijkt dat in oktober het ondernemersvertrouwen in zowel de verwerkende industrie als de dienstverlening is toegenomen. Van de regionale indices was Richmond gedaald (12 punten, tegen 19 in september), maar Kansas gestegen (23 tegen 17).

Belangrijker vind ik de orders voor duurzame goederen: die zijn, na een stijging van 2,0% m-o-m in augustus, in september met 2,2% toegenomen. Dit rapport bevat meerdere indices waaruit we het een en ander kunnen afleiden over de bedrijfsinvesteringen. De orders voor kapitaalgoederen (exclusief defensie en luchtvaart) zijn voor de derde maand op rij met 1,3% m-o-m gestegen. Het j-o-j-cijfer komt daarmee op 7,0%. De levering van kapitaalgoederen is in september minder hard gestegen, namelijk met 0,7% m-o-m tegen 1,2% in augustus.

De orders van duurzame goederen in de VS en de diverse componenten van de indices voor het ondernemersvertrouwen wijzen erop dat bedrijven meer beginnen te investeren en dat de groei zal versnellen. Dit zou sterk bijdragen aan een verlenging van de economische hoogconjunctuur tot ver in 2018 en waarschijnlijk nog daarna.

Het Amerikaanse BBP is in het derde kwartaal op jaarbasis met 3,0% k-o-k gegroeid. De particuliere consumptie, de bedrijfsinvesteringen (exclusief bouwwerken), de woningbouw, de buitenlandse handel en de voorraadvorming droegen allemaal bij aan de groei. De totale overheidsuitgaven hadden daarentegen een licht dempend effect. De BBP-cijfers bevestigen het beeld van een redelijke, evenwichtige groei. Het is niet bekend of de orkanen veel invloed hebben gehad.