‘Wij verleiden consument tot circulariteit’

door: Henk Hofstede

Circulaire Economie
Rogier van Camp,(LEAPP), ABN AMRO Visie Op Sectoren, Hannie Verhoeven Fotograaf

Rogier van Camp (39) is oprichter en CEO van Leapp: een onderneming die Apple-apparaten koopt, refurbisht, en weer verkoopt. De bedrijfsnaam is een anagram, schud de letters door elkaar en je leest Apple. Van Camp geloofde in 2011 sterk in zijn idee, investeerde een paar ton eigen vermogen en begon online te verkopen. In 2012 kon hij Apple overtuigen van Leapp’s toegevoegde waarde: een betere footprint. En weer een jaar later wist hij vreemd vermogen van een informal investor aan te trekken. Inmiddels is Leapp een richting wijzende ster boven het Nederlandse winkellandschap, waar het worstelen is om de juiste chemie te vinden tussen webshop (clicks) en winkel (bricks).

Van Camp lijkt de Heilige Graal van de omnichannel-retail-formule te hebben gevonden (inmiddels 60% online en 40% winkels). In 2014 én 2015 was zijn bedrijf, al lang geen Startup meer, Nederlands snelst groeiende retailer. De omzet van het hele jaar 2011, realiseert Leapp anno 2017 in één dag: met de eigen webshop, 24 stenen winkels (waarvan drie in Duitsland en vijf in België, nummer zes opent zomer 2017), de business-to-business activiteiten (verkoop aan vooral MKB-bedrijven) en met wholesale – ook bij BCC, Kijkshop, Optie1 en Expert kun je tegenwoordig Leapp-producten kopen. De verwachte omzet voor 2017, gerealiseerd met inmiddels 200 werknemers, is 37 miljoen euro.

Terugbrengen tot nieuwstaat

Het is een indrukwekkend verhaal, waarbij een opvallende factor een niet onbelangrijke rol speelt. Een factor die door nogal wat ondernemers eerder als hinderlijk wordt ervaren, of op zijn mooist als window-dressing wordt ingezet: vriendelijk zijn voor het milieu. Rogier van Camp: ‘Ik geloof erin dat veel producten een tweede leven kunnen krijgen. Het is onvoorstelbaar om je te realiseren dat nog niet eens zo heel lang geleden alle ingeleverde lease Apple-apparaten, linea recta naar de milieustraat gingen. Iphones, maar ook laptops en Macs. Echt zonde, onnodige verspilling.’

Leapp koopt wekelijks duizenden tweedehands Apple apparaten in, en refurbisht ze zelf in Amsterdam, door Apple-gecertificeerde technici. Refurbishen wil zeggen: terugbrengen tot nieuwstaat, producten worden, zo nodig in een clean room, uit elkaar gehaald, schoon gemaakt, kapotte onderdelen worden vervangen, en de nieuwste software wordt erop gezet. Resultaat: een product waar Leapp zo veel vertrouwen in heeft, dat ze twee jaar garantie geeft. Dát waardeert de consument, en de prijs ook: 30 tot 70% en gemiddeld 40% onder de nieuwprijs.

Publiek is eraan toe

Van Camp: ‘Ik heb vaak het advies gekregen om ook tweedehands HP, Dell en Lenovo producten te gaan verkopen. Daar is véél voor te zeggen, maar ik kan nog altijd méér tegenargumenten bedenken. Waarom ik me beperk tot Apple, is de technische levensduur van het product. Die is vijf keer langer dan de periode dat de eerste eigenaar het product gebruikt. Bovendien is de aanschafprijs van een nieuw Apple-product relatief hoog. Dat maakt tweedehands aantrekkelijk.’

Rogier van Camp realiseert zich dat zijn timing met Leapp gelukkig was. Niet alleen was Apple inmiddels lang genoeg succesvol, een jaar of tien, met telkens opéénvolgende modellen om voldoende gebruikte apparaten te kunnen inkopen. Het publiek was er ook aan toe. Al was er een duwtje voor nodig. ‘De eerste paar jaar knokten we hard tegen het beeld dat een gebruikt product vies zou zijn, of iets armoedigs, of iets anders negatiefs. Het is slim, je bent zelf in charge over wat je koopt, je geeft minder geld uit aan iets waar je niet veel geld aan hoeft uit te geven. Je werkt mee aan een beter milieu. We belichten de positieve zaken.’

Op Leapp-verpakkingen valt te lezen: ‘Een verzenddoos om weer een andere doos? Gekkenwerk eigenlijk. Daarom hebben wij één verpakking waarin het product zweeft. Zo verbruiken we de helft minder aan verpakkingsmateriaal. Best slim, al zeggen we het zelf.’

En op de website: ‘Weet je waar niet ieder jaar een nieuw, hip model van uitkomt? Onze aarde.’

Milieumarketing bewust inzetten

Rogier van Camp: ‘Eerlijk is eerlijk: wij zijn een commercieel bedrijf en zetten milieumarketing bewust in. Je moet het de klant ook vertellen, dat geeft een lekker gevoel. Als de prijs-kwaliteit verhouding van je producten klopt, dan versterk je de propositie door je milieucomponent te benadrukken als een core value.’

‘Het is do well and tell. Niet andersom. Het mag een ondersteuning zijn van je propositie die sowieso al klopt. Als je zogenaamd heel erg groen bent, dan is dat een lege huls. Er zijn te veel bedrijven die er veel over roepen en er weinig aan doen.’

Rogier van Camp is pleitbezorger van constructieve commercie. ‘Ik wil consumenten verleiden om, zonder pijn aan de portemonnee, te kiezen voor producten die het milieu sparen. Want als mensen ineens veel moet betalen, alleen omdat het een product groen is, haken ze heel snel af. Dat obstakel moet je wegnemen, wil je circulariteit stimuleren. De propositie van een ondernemer moet aansluiten of heel dicht liggen bij de primaire wens van de gebruiker. Je product moet sexy zijn. Dat geldt niet alleen voor consumentenelektronica, maar voor alles dat je circulair wilt aanpakken.’

Circulaire economie een goed idee

Het is helder, Rogier van Camp zie je eerder rondwandelen op een bootcamp voor jonge ondernemers, dan op een bijeenkomst van Greenpeace. Toch zegt hij: ‘Als we de komende duizend jaar op dezelfde manier blijven produceren, dan raken alle grondstoffen uitgeput en houdt onze samenleving op te bestaan. Zo simpel is het. Dat is keer op keer de conclusie van wetenschappers. Een lineaire economie kan niet blijven bestaan. Kijk op internet naar hoe Dubai of Sjanghai zijn veranderd tussen 1997 en 2017. Dergelijke groei vraagt zó veel van de hulpbronnen van de planeet, we weten gewoon dat grootschalige urbanisatie op lange termijn niet is vol te houden. Althans: niet als we blijven produceren op de huidige manier waarop we dat nu doen. Daarom is een circulaire economie een goed idee.’

‘Of een 100% circulair systeem in de toekomst haalbaar is, – dat kan ik niet zeggen. Maar ik zie de laatste zeven, acht jaar, steeds meer interesse om me heen voor een wereld waarin producten een tweede leven krijgen, onderdelen opnieuw gebruikt worden, en grondstoffen zo veel mogelijk worden terug gewonnen. Waar een circulaire economie voor mij over gaat is: benut de mogelijkheden die er zijn, denk na over nieuwe processen, dan kun je naar een economie toewerken die wél toekomstbestendig is. Ik denk dat je er nooit omheen zult kunnen ook nieuwe grondstoffen te gebruiken, dat is ook niet erg. Als je die enorme verspilling maar tegengaat.’

Chinese huurfietsen

Wat verspilling ook tegen gaat, is pay per use, zegt Rogier van Camp. Daarbij blijft het bedrijf eigenaar van het product, en is de consument louter de gebruiker ervan. Voordeel is dat de retourstromen van producten veel optimaler gebruikt kunnen worden. ‘Pay per use kan circulariteit enorm stimuleren. Ik zie mensen in grote Chinese steden rondfietsen voor een luttel bedrag per uur. De huurfietsen kunnen ze overal achterlaten. Dat werkt met een app op je smartphone waarmee je de fiets opzoekt die het dichtst bij je in de buurt is. Vervolgens scan je een QR-code op de fiets en springt het slot open. Ik heb er zelf op gereden; de massieve, speciaal ontwikkelde banden kunnen niet lek. En de ketting kan er niet af, er zit een cardanas op. Het systeem nog niet ideaal, soms zie je bergen verkrotte, achtergelaten fietsen, maar het scheelt al enorm in het autogebruik.’

‘Pay per use kun je ook gebruiken voor die dure kinderwagens die ouders maar een korte periode nodig hebben. Of voor keukens, die vaak meteen ná aankoop uit een huis gesloopt worden, en bij de vuilnis belanden. Waarom die keukens niet op pay per use basis verhuren, en als eigenaar bijvoorbeeld weer een tweede leven geven, tijdens de bouw van studentenwoningen? De inrichtingen van winkels: ook zo’n voorbeeld. Je kunt als vastgoed-ontwikkelaar een modulaire inrichting op pay per use basis aanbieden, die je snel kunt aanpassen, zodra een retailer vertrekt.’

Millennials weten: bezit is niet het belangrijkste

Rogier van Camp ziet ook de mogelijkheden voor zijn eigen bedrijf: ‘Zomer 2017 gaat Leapp pay per use introduceren voor alle producten. Retourstromen kunnen wij uitstekend inzetten. Denk aan ál die Iphones en Macs die nu nog in laatjes en op zolder belanden. De millennials, geboren van 1981 tot 2000, en de circulaire economie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Millennials zijn ervan te overtuigen, veel beter dan hun voorgaande generatie, dat bezit niet het belangrijkste is. Dat het goed is na te denken over het milieu. Studenten zeggen vaak: ik hoef geen Mac te hebben, ik wil hem alleen maar gebruiken. Wij kunnen een propositie neerleggen: je betaalt gewoon een maandbedrag; 3 of 4 tientjes in de maand, ongeveer het bedrag dat je uitspaart als je één keer minder vaak naar de kroeg gaat. Daarvoor krijg je Mac, Macbook, IPhone, of Ipad in gebruik, die Leapp na één jaar weer voor jou omruilt. Ik geloof in het succes van dit model.’