Energiemonitor – Gasprijs al in herfst-modus

door: Hans van Cleef

  • Verschil tussen gasprijzen VS en Europa/Azië neemt toe
  • Onzekerheid over nakomen afspraken productieverlaging OPEC
  • Olieprijs stijgt als gevolg van afname voorraden in de VS
140817-Energiemonitor-aug-NL.pdf (240 KB)
Download

Gasprijs in VS op laagste punt in vijf maanden

Als gevolg van kouder dan normaal weer in het oosten en midden van de Verenigde Staten nam de vraag naar gas ten behoeve van koeling af. Hierdoor daalde de prijs van Henry Hub natural gas begin augustus tot het laagste punt in vijf maanden. Als uitvloeisel hiervan zijn volgens het Energy Information Administration (EIA) de Amerikaanse gasvoorraden opgelopen tot boven het vijfjaargemiddelde. Nu het sentiment wel erg negatief is kan slechts een kleine verandering in de weersverwachting leiden tot een fors prijsherstel.

Tegelijkertijd zien we juist dat de gasprijzen in Europa en Azië oplopen. Waar koel weer in de VS zorgt voor minder vraag naar gas, zorgt kouder dan normaal weer in (noordwest) Europa juist voor meer vraag (voor bijvoorbeeld verwarming). Verder is dit het gevolg van het overslaan van de positieve stemming over de hogere kolen- en olieprijzen. De ARA (Amsterdam, Rotterdam, Antwerpen) kolenprijs voor levering in 2018 is gestegen naar het hoogste niveau sinds september 2014. De kolenprijs wordt mede beïnvloed door de olieprijs. Dat komt door het gebruik van olie bij de productie en het transport. Daarnaast zijn productiestoringen in China een reden voor nervositeit over het aanbod van kolen; het veroorzaakt angst voor mogelijk krapte in de markt. De olieprijs loopt echter vooral op als gevolg van speculatie over de OPEC- en Amerikaanse productie. (zie ook volgende paragraaf). Tot slot geldt dat de stemming ten aanzien van de verschillende energie-gerelateerde grondstoffen vaak met elkaar spoort.

Het gevolg van het oplopende prijsverschil tussen de VS en Europa/Azië is dat de export van LNG vanuit de VS interessanter wordt. Dit stijgend prijsverschil maakt dat LNG uit de VS – inclusief transportkosten – steeds beter concurreert met de prijs van gas uit bijvoorbeeld Noorwegen of Rusland, die vooral via pijpleidingen wordt vervoerd. Voor de Europese (en dus ook Nederlandse) industrie is een hogere lokale gasprijs nadelig voor de concurrentiepositie. Alternatieve gasbronnen zorgen voor een betere onderhandelingspositie zodra er nieuwe gas(import)contracten moeten worden afgesloten.

Overleg OPEC/niet-OPEC zorgt niet voor het gewenste resultaat

Afgelopen week bleek dat het zoveelste Joint Technical Committee (JTC) overleg tussen enkele OPEC- en niet-OPEC olieproducerende landen niet direct leidde tot het gewenste resultaat voor de olieprijs. De afgelopen maanden hielden diverse landen zich steeds minder aan de gemaakte afspraak om de olieproductie te beperken met als doel het overaanbod in de markt tijdelijk te beperken. Daarnaast steeg de olieproductie van OPEC-leden Libië en Nigeria (geen onderdeel van het akkoord). Hierdoor kwam de totale OPEC-productie weer boven het afgesproken plafond uit. Het bereikte het hoogste niveau van 2017. Hierdoor nam de twijfel weer toe of de markt wel in staat zal blijken te zijn om een balans te vinden tussen de vraag en aanbod van olie.

De afgelopen jaren is de mondiale olieproductie – als gevolg van hoge olieprijzen – enorm toegenomen. Dat leidde tot een significant overaanbod. Om de olieprijs wat steun te bieden moet het overaanbod worden afgebouwd. Deels zal dit gebeuren door de toenemende vraag naar olie. Door de afspraak om tijdelijk (in ieder geval tot en met het eerste kwartaal van 2018) de olieproductie te verlagen, hopen de deelnemende landen de markt ervan te overtuigen dat de olieprijs momenteel nog te laag is.

Op 21 augustus zal de volgende JTC-vergadering onder voorzitterschap van Rusland en Koeweit plaatsvinden in Wenen. De intentie van deze vergaderingen is het monitoren van de productieverlagingen om, indien nodig, bij te kunnen sturen en de markt gerust te stellen. De OPEC heeft wel haar ramingen verhoogd ten aanzien van de verwachte vraag naar OPEC-olie. Voor zowel 2017 als 2018 verwacht de OPEC ongeveer 200.000 extra vaten olie per dag nodig te hebben om aan de vraag – van met name benzine – te kunnen voldoen. Dit zou mogelijk op termijn een iets hoger productieniveau kunnen rechtvaardigen. Het IEA daarentegen stelde haar ramingen voor de vraag naar OPEC olie juist naar beneden bij voor zowel 2017 als 2018. Deze aanpassing is vooral gebaseerd op een lager dan verwachte groei van de consumptie in enkele opkomende landen. De gemengde signalen uitten zich in wat beweeglijke olieprijzen.

Amerikaanse olievoorraden nemen al wel af

De olieprijsstijging van de afgelopen dagen werd veroorzaakt door de verdere daling van de Amerikaanse olievoorraden. Daarmee lijkt er nu toch wel een serieuze trendbreuk te zijn ontstaan. De olieproductie in de VS neemt nog toe, maar doordat de vraag naar olie en olieproducten ook stevig stijgt, zien we de voorraden dalen. Een vraag die nu rijst, is of deze trend ook zal doorzetten na afloop van het zogenaamde ‘driving season’ (het zomervakantieseizoen waarin veel Amerikanen met de auto in eigen land op pad gaan en daarmee zorgen voor meer vraag naar benzine). Wij verwachten van wel. Door de combinatie van een aanhoudend stijgende vraag naar olie en productieverlagingen van de OPEC zal de markt richting het gewenste evenwicht bewegen. Dit zal het effect van de toename van de Amerikaanse olieproductie op de olieprijs teniet doen.