Rente: saai, fraai en ommezwaai

door: Hein Schotsman

Het is momenteel niet het meest spectaculaire onderwerp, maar een bankeconoom mag het niet negeren: de rente. Voor banken is de rente wat de olieprijs voor Shell is en het weer voor de ijscoboer: belangrijk. Dat geldt natuurlijk voor meer ondernemers; voor veel bedrijven vormen rentelasten een serieuze kostenpost. Het is leuk om over de rente te schrijven als die beweegt. Anders wordt het schrijven erover slaapverwekkend. Dat had ik toen ik een aantal jaren de Japanse economie volgde. Mijn prognose voor de Japanse rente was altijd: blijft laag. En het klopte steeds: de centrale bank hield de rente laag om de economie aan de praat te krijgen; en dat wilde maar niet lukken. Inmiddels is de rente van de centrale bank daar al ruim twintig jaar rond 0%.

Het is verleidelijk om Japan met de eurozone te vergelijken en ook nu ‘blijft laag’ te roepen. De refi rate van de ECB (Europese Centrale Bank) zit ook al weer bijna vijf jaar onder 1%. Maar deze verleiding ga ik weerstaan. Het goede nieuws is namelijk dat de economie van de eurozone het al weer sinds 2015 behoorlijk goed doet. Dankzij die lage rente? Een beetje, denk ik. De mondiale conjunctuur lijkt mij een belangrijker factor.  Die trekt al een tijdje aan.

De ECB weet natuurlijk ook dat het beter gaat, maar ze is voorzichtig. Ze heeft slechte ervaringen met het te vroeg verhogen van de rente. Dat laatste is een goed recept om pril herstel om zeep te helpen. En ze was de afgelopen jaren bang voor deflatie. Bovendien zitten die eurolanden die kwetsbare overheidsfinanciën hebben niet te wachten op renteverhogingen. Toch zal de ECB de verbeterde conjunctuur en opgelopen inflatie niet negeren. Ze zal wel omzichtig te werk gaan. Vermoedelijk gaat ze eerst enkele maanden communiceren dat het beter gaat; daarna kan het daadwerkelijk terugdraaien van haar zeer verruimende beleid beginnen. Begin 2018 zou ze dan haar aankoopprogramma van obligaties kunnen terugdraaien en later dat jaar haar tarieven verhogen.  Dat betekent dat ook andere rentetarieven de komende anderhalf jaar vermoedelijk wat gaan oplopen.

Voor het gemiddelde bedrijf met een kredietlijn waren de rentetarieven de afgelopen jaren saai maar fraai. De cost of borrowing indicator van de ECB voor Nederlandse bedrijven, een soort gemiddelde van rentes op bedrijfsleningen, stond in maart vlak onder 1,5%; een jaar eerder trouwens ook. Inderdaad,  saai en fraai; maar aan de einder dreigt een ommezwaai.

 

Deze column is eerder gepubliceerd in Globe – Magazine voor Internationaal Ondernemen (editie juli-augustus 2017).