In bijna elke provincie kan voor bouwbedrijven de vlag uit

door: Madeline Buijs

In bijna elke provincie kan voor bouwbedrijven de vlag uit. De woningmarkt is hiervoor een belangrijke graadmeter. In alle provincies stegen in het eerste halfjaar van 2017 de woningprijzen, met als uitschieters Noord-Holland en Utrecht, waar de prijzen met 10,9% j-o-j respectievelijk 9,4% j-o-j stegen.

Meer informatie is te vinden in de Stand van de regionale Bouw van juli 2017:

Stand-van-de-Bouw-juli-2017-1.pdf (460 KB)
Download

Groningen

De bouwproductie in Groningen daalde in de periode mei 2016-april 2017 met 3% j-o-j. Dit kwam vooral door een daling in de nieuwbouwproductie, er werd wel meer gerenoveerd in Groningen. Dit laatste zal te maken hebben met het herstel van woningen met aardbevingsschade. Opvallend is dat er wel meer nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen werden opgeleverd in 2016. Er zijn waarschijnlijk meer kleinere woningen opgeleverd, waardoor de productie daalde, maar het aantal steeg. Dit zal met name in de stad Groningen gebeurd zijn. De waarde van de afgegeven vergunningen in de periode mei 2016-april 2017 steeg voor nieuwe woningen flink. Er heerst krapte op de woningmarkt in de stad Groningen, wat zich vertaalt in meer nieuwbouw. Naar verwachting zull ende komende tijd minder nieuwe utiliteitsgebouwen worden gebouwd, gezien de flinke daling in de waarde van de afgegeven vergunningen. Bouwondernemers in Groningen zijn ook steeds positiever over de hoeveelheid werk die ze hebben. Nog maar 13% van de ondernemers geeft aan dat er onvoldoende vraag is.

Friesland

De bouwproductie in Friesland liet in de periode mei 2016-april 2017 een flinke stijging zien van 7,8% j-o-j. Vooral de nieuwbouw nam sterk toe en steeg veel harder dan in Nederland als geheel. Dit kwam geheel door de bouw van nieuwe woningen. Er werden in 2016 6,3% meer nieuwe woningen opgeleverd. Vooral in Leeuwarden en Sneek en omgeving worden veel nieuwe woningen gebouwd. Het aantal opgeleverde nieuwe utiliteitsgebouwen daalde met 26,1%. Er werden vooral minder logiesaccommodaties opgeleverd. De waarde van de afgegeven vergunningen geeft aan dat deze tweedeling in Friesland voorlopig nog blijft bestaan. De waarde van de vergunningen voor nieuwe woningen steeg flink in de periode mei 2016-april 2017, maar wel minder hard als in Nederland als geheel. De waarde van de vergunningen voor nieuwe utiliteitsgebouwen daalde in dezelfde periode. Bouwbedrijven in Friesland zijn steeds positiever over het aantal werknemers dat zij de komende drie maanden verwachten aan te nemen.

Drenthe

De bouwproductie in Drenthe daalde in de periode mei 2016-april 2017 met 6,6% j-o-j. Er was zowel minder nieuwbouw als renovatie. De bouw in Drenthe doet het ook een stuk slechter dan de bouw in Nederland als geheel. Wel werden er in 2016 flink meer nieuwe woningen opgeleverd. Drenthe moet het daarbij hebben van de grotere steden. In Assen en Meppel wordt het grootste deel van de nieuwe woningen gebouwd. Het aantal nieuwe opgeleverde utiliteitsgebouwen daalde in 2016 met 35,4%. Er werden vooral minder nieuwe logiesaccommodaties en gebouwen voor de gezondheidszorg opgeleverd. De afgegeven vergunningen geven aan dat de woningbouw in Drenthe zal blijven groeien. De waarde van de afgegeven vergunningen steeg in de periode mei 2016-april 2017 met 45,5% j-o-j, zelfs harder dan in Nederland als geheel. De waarde van de vergunningen voor nieuwe utiliteitsgebouwen daalde in deze periode met 16% j-o-j. Bouwondernemers in Drenthe zijn zeer positief over de verwachte prijzen die zij de komende 3 maanden kunnen vragen.

Overijssel

De bouwproductie in Overijssel daalde in de periode mei 2016-april 2017. Vooral de renovatie van gebouwen viel tegen, die daalde met 4,3% j-o-j. De nieuwbouw van gebouwen daalde licht, met 1,4% j-o-j. Dat er geen stijging van de nieuwbouw te zien was, komt doordat de bouw van nieuwe woningen tegenviel. Ook in Overijssel trekt de woningmarkt aan, maar dat vertaalt zich nog niet in de stijging van de nieuwbouw van woningen. Er waren wel uitzonderingen, in Almelo en Steenwijk werden wel meer nieuwe woningen gebouwd. Er werden wel meer utiliteitsgebouwen gebouwd. Het aantal steeg met 22,3% in 2016. Er werden vooral meer gebouwen voor de gezondheidszorg en logiesaccommodaties gebouwd. De vooruitzichten voor de woningbouw in Overijssel zijn gunstig. De waarde van de afgegeven vergunningen steeg in de periode mei 2016-april 2017 met 55,4% j-o-j. Voor de utiliteitsbouw lijkt het dal bereikt. De waarde van de afgegeven vergunningen was in deze periode stabiel. Bouwbedrijven in Overijssel zijn ook steeds positiever over hun winstgevendheid, al vlakt hun oordeel wel wat af in het tweede kwartaal van 2017.

Flevoland

De bouwproductie steeg in Flevoland in de periode mei 2016-april 2017 met 25,8% j-o-j. Daarmee was Flevoland de provincie waar de bouwproductie het hardst groeide. Flevoland profiteert van de nabijheid van Amsterdam waar de woningmarkt voor veel mensen op slot zit. Dit was ook te zien in het aantal nieuw opgeleverde woningen. Dat aantal steeg in 2016 met 20,8%. De afgelopen jaren zijn vooral veel kleine woningen tot 50 m2 gebouwd in Flevoland. De utiliteitsbouw heeft het nog lastiger. In 2016 werden 16,3% minder nieuwe utiliteitsgebouwen opgeleverd. Er werden vooral minder logiesaccommodaties gebouwd, wel was er een flinke toename te zien van het aantal nieuw gebouwde industriële gebouwen. Flevoland en dan met name Almere heeft nog steeds last van hoge leegstandscijfers. In 2016 stond ruim 33% van de kantoren in Almere leeg. De vooruitzichten voor zowel de woningbouw als utiliteitsbouw zijn in Flevoland positief. De groei is vooral te verwachten in industriële gebouwen en onderwijsgebouwen.

Gelderland

De bouwproductie in Gelderland daalde in de periode mei 2016-april 2017 met 6,1% j-o-j. Er was een daling te zien in zowel renovatie (-8,2% j-o-j) als nieuwbouw (-5,2% j-o-j). Wel werden er meer nieuwe woningen opgeleverd in 2016. Ook in Gelderland zijn de woningen die worden opgeleverd kleiner dan voorheen. Dat is niet gek, want de woningen worden vooral in Arnhem, Nijmegen en Ede-Wageningen gebouwd. Steden met veel studenten. De utiliteitsbouw heeft het nog moeilijk. In 2016 werden 552 nieuwe utiliteitsgebouwen opgeleverd, een daling van 22,1%. Zowel de bouw van industriële gebouwen, kantoren als winkels stond nog onder druk. De waarde van de afgegeven vergunningen voor nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen stijgt, waardoor de vooruitzichten voor de bouw in Gelderland positief zijn. Ondanks dat de bouwproductie nog daalde in de periode mei 2016-april 2017, zijn er relatief weinig bouwers die te kampen hebben met onvoldoende vraag. In het tweede kwartaal van 2017 had nog maar 6,5% van de bouwers in Gelderland daar last van.

Utrecht

De bouw in de provincie Utrecht doet goede zaken. De bouwproductie steeg in de periode mei 2016-april 2017 met 10% j-o-j. Zowel de renovatie (+18,9% j-o-j) als nieuwbouw (+7,9% j-o-j) stegen flink. Dit was ook te zien in het aantal opgeleverde nieuwe woningen en utiliteitsgebouwen. Het aantal nieuw gebouwde woningen steeg met 36,5% in 2016. Utrecht wordt gedomineerd door de stad Utrecht. Bijna 35% van de nieuwbouw vond daar plaats. Het aantal nieuw gebouwde utiliteitsgebouwen steeg met 39,2%. Er werden vooral meer nieuwe gebouwen voor de gezondheidszorg, kantoren en logiesaccommodaties opgeleverd. De waarde van de afgegeven vergunningen laat zien dat de bouw in Utrecht de komende tijd zal leunen op de woningbouw. De vergunningen voor nieuwe woningen stegen in de periode mei 2016-april 2017 met 53,2% j-o-j. De waarde van de afgegeven vergunningen voor nieuwe utiliteitsgebouwen daalde in deze periode met 28,1% j-o-j. Er werden vooral minder vergunningen voor kantoren, industriële gebouwen en gebouwen voor de gezondheidszorg afgegeven. De bouwbedrijven in de provincie Utrecht verwachten de komende drie maanden hogere prijzen te kunnen vragen.

Noord-Holland

De bouwproductie in Noord-Holland leunt sterk op de renovatie van woningen en gebouwen. De renovatie steeg in de periode mei 2016-april 2017 met 17,4% j-o-j, terwijl de nieuwbouw met 1,8% j-o-j daalde. In de regio Amsterdam worden veel leegstaande kantoorpanden getransformeerd naar woningen. Ook worden er veel woningen verkocht, met verbouwingen tot gevolg. Het aantal nieuw gebouwde woningen steeg wel in 2016, met 6,4%. Dit zijn over het algemeen kleinere appartementen. Amsterdam domineert de nieuwbouw, 48% van de nieuwbouw van Noord-Holland vindt plaats in Amsterdam. Maar ook in Amsterdam was in 2016 een daling van de nieuwbouw te zien. Vooral rondom Amsterdam werd in 2016 veel gebouwd. Er werden minder utiliteitsgebouwen gebouwd. Vooral de bouw van industriële gebouwen stond onder druk. Wel werden er meer logiesaccommodaties gebouwd. Dit zijn hotels die in Amsterdam en omgeving in hoog tempo worden gebouwd. De komende tijd zal vooral de woningbouw in Noord-Holland goede zaken blijven doen. De utiliteitsbouw blijft het moeilijk houden. Wel worden er meer vergunningen voor kantoren en agrarische gebouwen afgegeven. Bouwbedrijven in Noord-Holland zijn minder positief over de verwachte investeringen die zij gaan doen. Dit kan ermee te maken hebben dat het aantal woningbouwprojecten afneemt, omdat de bouwgrond opraakt.

Zuid-Holland

De bouwproductie in Zuid-Holland daalde in de periode mei 2016-april 2017 met 3,3% j-o-j. Er was wel een stijging te zien in de renovatiewerkzaamheden, maar de nieuwbouw liet het afweten. Vooral in de tweede helft van 2016 was er een dip in de bouwproductie te zien. Ook Zuid-Holland heeft dus in 2016 last gehad van het beperkte aantal vergunningen dat werd afgegeven. Opvallend is dat er in 2016 toch zowel meer woningen als meer utiliteitsgebouwen zijn opgeleverd. Er werden 11,3% meer woningen opgeleverd en 60,2% meer utiliteitsgebouwen. Er zijn vooral industriële gebouwen en logiesaccommodaties opgeleverd. Gezien de daling in productie zullen dit kleinere gebouwen zijn. De vergunningen geven aan dat zowel de productie van woningen als utiliteitsgebouwen zal toenemen. Er is alleen een daling te zien in de bouw van nieuw maatschappelijk vastgoed en kantoren. Ondanks de goede vooruitzichten voor de bouwbedrijven in Zuid-Holland zijn ze minder positief geworden over de verwachte omzet die ze komende maanden verwachten te behalen.

Zeeland

De bouwproductie in Zeeland liet in de periode mei 2016-april 2017 een opvallende stijging zien en groeide harder dan in Nederland als geheel. De bouwproductie steeg met 4,8% j-o-j, veroorzaakt door zowel meer renovatiewerkzaamheden als meer nieuwbouw. Er werden in Zeeland zowel meer nieuwe woningen als utiliteitsgebouwen opgeleverd in 2016. Vooral in de steden Goes en Middelburg werden flink meer nieuwe woningen gebouwd, maar ook in kleinere plaatsen als Tholen. Wel is Zeeland voor de woningbouw een kleine provincie, alleen in Drenthe werden minder woningen gebouwd. Ter vergelijking, in Zuid-Holland werden 10 keer zoveel woningen gebouwd in 2016. Er werden ook 18,3% meer nieuwe utiliteitsgebouwen neergezet. Niet verwonderlijk werd de stijging bijna geheel veroorzaakt door nieuwe logiesaccommodaties. Op basis van de waarde van de afgegeven vergunningen is te verwachten dat de bouwproductie het goed blijft doen. De komende tijd worden vooral nieuwe industriële gebouwen gebouwd. De bouwbedrijven hebben moeite om werknemers te vinden om de groei van de bouwproductie aan te kunnen. Opvallend veel bouwbedrijven geven aan dat zij het tekort aan arbeidskrachten als belemmering zien.

Noord-Brabant

De bouwproductie in Noord-Brabant groeide sterk in de periode mei 2016-april 2017. Met een groei van 7,1% j-o-j deed de bouw het in Noord-Brabant het een stuk beter dan in Nederland als geheel. De renovatie (+5,6% j-o-j) liet groei zien, maar vooral de nieuwbouw (+8,1% j-o-j) van woningen en utiliteitsgebouwen groeide hard. Er werden in 2016 zowel meer woningen als utiliteitsgebouwen gebouwd. Vooral de stijging (+14,5%) van het aantal nieuwe utiliteitsgebouwen is opvallend. De focus ligt niet geheel tegen de verwachting in op industriële gebouwen. Die werden met name in West-Brabant gebouwd. De verwachtingen voor de bouw in Noord-Brabant zijn goed. De waarde van de vergunningen voor nieuwe woningen steeg in de periode mei 2016-april 2017 met 44,7% j-o-j. Ook de verwachtingen voor de utiliteitsbouw zijn zeer positief. De focus zal de komende tijd liggen op de bouw van nieuwe industriële gebouwen, gebouwen voor opslag en kantoren. De positieve vooruitzichten voor de bouwsector in Noord-Brabant zorgen er ook voor dat bouwbedrijven verwachten dat ze de komende drie maanden meer personeel zullen aannemen.

Limburg

De bouwproductie in Limburg groeide in de periode mei 2016-april 2017 met 4,2% j-o-j. Er werd meer gerenoveerd, de renovatiewerkzaamheden stegen met 11,6% j-o-j. In Limburg staan veel verouderde woningen uit de jaren 70 die opgeknapt moeten worden. Ook worden relatief veel woningen in Limburg gesloopt waarna deze worden vervangen door nieuwe woningen. Dit zorgde ervoor dat de nieuwbouwproductie met 1,7% j-o-j steeg. Er werden in 2016 38,1% meer nieuwe woningen opgeleverd. Ook de bouw van nieuwe utiliteitsgebouwen zat in de lift. Er werden 29,6% meer nieuwe utiliteitsgebouwen opgeleverd. Vooral meer nieuwe winkels, gebouwen voor de gezondheidszorg en industriële gebouwen. De nieuwbouw van winkels is opvallend, want in grote delen van Limburg is de winkelleegstand hoog. De vooruitzichten voor de bouw in Limburg zijn goed. De waarde van de vergunningen voor nieuwe woningen steeg in de periode mei 2016-april 2017 met 10% j-o-j. Daarmee is de stijging een stuk minder hoog dan in Nederland als geheel, maar dat is niet vreemd gezien het feit dat Limburg een krimpregio is. Ook de utiliteitsbouw zal de komende tijd groeien. Er zal vooral groei te zien zijn in de bouw van industriële gebouwen, gebouwen voor opslag en gebouwen voor handel en horeca. Door de hoeveelheid werk die bouwers in Limburg hebben, zijn zij ook een stuk positiever geworden over de prijzen die zij verwachten te kunnen vragen.