Kleine bouwbedrijven blijven voorsprong houden

door: Madeline Buijs

Samen met de cijfers over de ontwikkeling van de Nederlandse economie in het eerste kwartaal van 2017 werden dinsdag ook de cijfers over de ontwikkeling van de bouwsector bekend gemaakt. Daar zijn een paar interessante ontwikkelingen te zien. De bouwproductie steeg met 5,7% in vergelijking met het eerste kwartaal van 2016. De groei is daarmee wat weggezakt ten opzichte van het vierde kwartaal van 2016, toen de bouwproductie nog met 8,6% j-o-j steeg. De verschillen in het eerste kwartaal van 2017 zijn echter groot. De groei in januari en februari viel erg tegen, met 1,1% j-o-j respectievelijk 3,5% j-o-j. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het koude weer, waardoor er minder gewerkt kon worden. In het eerste kwartaal waren er meer beschikbare uren om te werken dan in het eerste kwartaal van 2016, maar is er uiteindelijk minder gewerkt.  Er waren meer dagen met vorstverlet, maar ook er werd ook minder gewerkt door meer opgenomen vakanties en ziekteverzuim. Maart maakte voor het eerste kwartaal weer veel goed met een groei van 12% j-o-j.

Meeste omzetgroei voor kleine bouwers

De groei van de omzet kwam in het eerste kwartaal van 2017 uit op 5,5% j-o-j en bleef net achter bij de groei van de bouwproductie. Vooral de kleine bouwbedrijven met maximaal 10 werknemers zorgen voor deze omzetgroei. Hun omzet steeg in het eerste kwartaal van 2017 met 7,7% j-o-j. De middelgrote bouwbedrijven met 10 tot 100 werknemers zagen hun omzet met 6,1% j-o-j groeien en de omzet van grote bouwbedrijven met meer dan 100 werknemers steeg met 3,5% j-o-j. In onderstaande grafiek is te zien dat de kleine bouwbedrijven de voorlopers zijn van de bouwsector. Sinds medio 2013 is hun omzet zeer sterk gestegen. De grotere bouwbedrijven moeten de kleinere duidelijk voor zich dulden.

Deze trend is terug te zien in de verschillende branches van de bouw. In de woning- en utiliteitsbouw doen kleine bouwers het al lange tijd het beste. De woningmarkt is hier debet aan. Consumenten laten hun nieuw gekochte woning door zzp’ers of kleine bouwbedrijven verbouwen. Door de sterke toename van de nieuwbouw van woningen zijn de middelgrote en grote bouwers aan een inhaalslag bezig. Hun omzet steeg in het eerste kwartaal van 2017 harder dan die van kleine bouwers.

Sinds begin 2016 laten kleine gww-bouwers de meeste omzetgroei zien. Lange tijd waren het de grote bouwers die de meeste omzetgroei lieten zien, maar sinds eind 2015 loopt hun omzet terug. De Rijksoverheid investeert de laatste jaren minder in de infrastructuur, waar grote bouwers last van hebben. Ook is hun omzet onder druk komen te staan door verliezen uit het verleden die nu genomen moeten worden. Kleine gww-bouwers profiteren van het feit dat gemeenten steeds meer gaan investeren in de infrastructuur. Na de crisis hebben gemeenten daar meer geld voor. Ook zijn de zorguitgaven in de periode 2013-2016 minder hard toegenomen dan in de 15 jaar ervoor, waardoor gemeenten meer geld voor andere investeringen hebben.

De kleine gespecialiseerde bouwers, zoals installateurs, afwerkingsbedrijven en slopers, laten sinds eind 2013 de sterkste omzetgroei zien. Zij profiteren net als de kleine woningbouwers van het herstel van de woningmarkt en de verbouwingen die daarop volgen. De middelgrote en grote gespecialiseerde bouwers profiteren van het herstel van de nieuwbouw en de verduurzaming van (met name sociale) huurwoningen waar veel nieuwe installaties voor nodig zijn. De omzet van de grote gespecialiseerde bouwers daalde wel weer in het eerste kwartaal van 2017.

Al met al blijven de uitgangspunten voor bouwbedrijven zeer positief. Wij verwachten voor zowel 2017 als 2018 een groei van 4,5% van de bouwproductie. De kleine bouwbedrijven hebben in 2017 een goede uitgangspositie doordat de woningmarkt door blijft groeien en de gemeenten meer uitgeven aan de infrastructuur. Langzamerhand beginnen deze positieve uitgangspunten zich ook door te vertalen naar de arbeidsmarkt. In het eerste kwartaal van 2017 waren er 9.600 openstaande vacatures. In dezelfde periode vorig jaar waren dit er nog 5.900. De laatste keer dat er zoveel openstaande vacatures in de bouw waren, was het vierde kwartaal van 2008. Net voordat de crisis in de bouw uitbrak. Ook voor de werknemers in de bouw lijkt de crisis dus nu voorbij.