Visie op rente en euro – De ECB gaat eerder bewegen

door: Nico Klene

Visie op superruime beleid ECB is iets gewijzigd

  • We verwachten dat de ECB wat eerder zal starten met het stapsgewijs verlagen van de obligatieaankopen, namelijk in januari 2018. Vervolgens zal de ECB de depositorente mogelijk in september van dat jaar iets verhogen
  • We hebben daarom onze ramingen voor de Euriborrente en de lange rente licht verhoogd.

Ongewijzigd is onze verwachting dat: 

  • de lange rente in de loop van 2017 zal stijgen
  • de driemaands-Euriborrente in 2017 en 2018 negatief blijft
  • de dollar in de loop van 2017 en in 2018 zwakker wordt
2017-04-visie.pdf (150 KB)
Download

Waarom aanpassing van visie op beleid ECB?

De eurozone-economie laat een behoorlijke groei zien. Volgens diverse stemmingsindicatoren lijkt de groei bovendien nog wat aan kracht te winnen. Dit zal de ECB meer vertrouwen geven dat haar inflatiedoel (“dichtbij, maar onder 2%”) bereikt zal worden. Daarom zal de ECB waarschijnlijk eerder gaan stoppen met het superruime beleid dan we dachten.

Wat óók meespeelt, is dat de banken in maart veel meer hebben ingeschreven op de laatste TLTRO dan was verwacht. Volgens mijn collega Nick Kounis is het effect ervan ruwweg te vergelijken met zo’n drieënhalve maand obligatieaankopen door de ECB. Bovendien wordt het voor de ECB steeds moeilijker om het aankoopprogramma van obligaties uit te voeren zonder steeds meer af te wijken van de verdeelsleutel (‘kapitaalsleutel’) die zij hanteert.

Maar dit jaar waarschijnlijk nog geen aanpassing

Het zal trouwens nog wel even duren voordat het inflatiedoel wordt bereikt, want de onderliggende inflatoire druk is nog altijd gering. De sterke stijging van de inflatie in de maanden december-februari had vooral te maken met de ontwikkeling van de olieprijs en ook met de wat sterkere prijsstijging van onbewerkte voedingsmiddelen. Deze twee categorieën staan bekend om hun vaak volatiele prijsverloop. Als je het inflatiecijfer ervoor corrigeert, blijkt de (kern)inflatie in deze maanden stabiel te zijn gebleven.

In maart viel de prijsstijging van energie en voeding duidelijk lager uit, waardoor de inflatie weer daalde naar 1,5% (van 2,0% in februari). Ook de kerninflatie viel terug: van 0,9% naar 0,7%.
Daarom verwachten we niet dat de ECB al op korte termijn maatregelen gaat nemen.

Einde verruiming in juni 2018 – pas daarna rente omhoog

We gaan er nu van uit dat de ECB in januari (i.p.v. april) 2018 het maandelijkse aankoopbedrag gaat verlagen (‘tapering’) – in stappen van EUR 10 mld. Dan is in juni het programma beëindigd. Pas daarna – vermoedelijk in september – zal de ECB de depositorente met 10 basispunten verhogen. Eerder gingen we uit van een eerste rentestap in maart 2019. Vooralsnog houden we het op één rentestap in 2018. Maar meer kan ook, afhankelijk van de reactie van de financiële markten op het einde van de kwantitatieve verruiming.
We denken dat de ECB komende september haar plannen over de ‘tapering’ bekend zal maken.

De één- en driemaands-Euriborrentes zullen nog steeds geruime tijd negatief blijven (ook nog in 2018).

Lange rente gaat geleidelijk omhoog

De tienjaarsrente is in maart per saldo wat gestegen. In de loop van het jaar zal de rente verder oplopen. Weliswaar wordt ze nog gedrukt door de obligatieaankopen van de ECB en de lage kerninflatie, maar de rentestijging in de VS en de economische groei zullen de lange rente in de eurozone omhoog duwen. Bovendien gaan de markten er in de zomer op rekenen dat de obligatieaankopen begin 2018 worden teruggeschroefd.

Dollar maakt even pas op de plaats – daarna zwakker

We denken dat de euro-dollarkoers voorlopig relatief stabiel kan blijven. Maar wanneer de markt gaat incalculeren dat de ECB de obligatie¬aankopen begin 2018 gaat verminderen, kan de koers later dit jaar oplopen naar USD 1,10 per euro. In 2018 zal de euro waarschijnlijk verder in waarde stijgen, vooral doordat de ECB haar beleid minder ruim laat worden.