Tijdelijk dip in industriële metaalprijzen

door: Casper Burgering

De prijzen van industriële metalen staan sinds het begin van april onder druk en de spanning intensiveerde op dinsdag 18 april. De prijzen van alle industriële metalen verloren op deze dag terrein, waarbij de nikkel-, zink- en ijzerertsprijs het sterkst daalde. De ijzerertsprijs verloor 4,6% in waarde, de nikkelprijs daalde met 4,5% en zink moest 4,1% prijs geven.

Figuur 1: Industriele metaalprijzen sinds de start van 2017

Welke factoren bepalen de prijstrends in industriële metalen?

Er zijn legio factoren die de trends in metaalprijzen bepalen. De fundamentele vraag-aanbodtrends en de marktbalans (met name in China) zijn vaak doorslaggevend. Verder zijn de voorraden en de bedrijfsactiviteit bij eindgebruikers (bouw, automotive, industrie) ook van belang. De conjuncturele bewegingen hebben eveneens een sterke impact op de prijstrends. Met name de economische groei en ontwikkelingen in China, de VS en Europa zijn van belang. Deze drie regio hebben gezamenlijk een aandeel van circa 75% in de consumptie van industriële metalen. Ook het monetair beleid van overheden en het sentiment van investeerders spelen een rol. Tot slot zijn het ook de trends in valutamarkten, aandelenmarkten en de olie- en goudprijs die de metaalprijzen richting kunnen geven.

Figuur 2: Het krachtenveld van industriele metalen

China speelt in de wereld van industriële metalen een prominente rol. Economische trends in dit land zijn vaak doorslaggevend voor de richting van metaalprijzen. Maar terwijl op maandag 17 april China met boven verwachting goede macro-cijfers kwam, maakte de industriële metaalprijzen een buiging. En dat is op zich vreemd, want als het goed gaat in China, dan gaat het goed met industriële metaalprijzen. Maar dat is nu niet het geval.

Wat was dan de oorzaak van de plotselinge daling?

Van alle relevante factoren is er een aantal dat momenteel de overhand heeft. De belangrijkste prijsbepaler van dit moment is het sentiment van beleggers en investeerders . Op de Shanghai Futures Exchange (SHFE) namen de netto posities van investeerders in basismetaalmarkten af. Onder investeerders kreeg de onzekerheid over de robuustheid van de mondiale economie op de lange termijn een vlucht en dat leidde tot een afbouw van long-posities in koper, nikkel en zink. De problemen in China zijn nog groot – met oververhitting huizenmarkt, torenhoge schuldenposities – en dat voedt de onzekerheid. Nu de huizenprijzen langzaam dalen en verkrappende maatregelen vanuit de overheid zijn ingevoerd, nemen de zorgen over de bestendigheid van de vraag naar metalen onder investeerders toe. Ook de afname van het optimisme over het infrastructurele investeringsplan van Trump speelt hier een rol. Deze ontwikkelingen raakten niet alleen de basismetaalmarkten, ook de ferro metaalmarkten stonden onder druk. Met name de ijzerertsprijs kreeg het zwaar te verduren. De hoge voorraden aan staal in China en ook de hoge voorraden ijzererts in Chinese havens voerden de druk verder op. Dergelijke signalen werken extra negatief door in markten die al te maken hadden met veel overproductie. Daarnaast zijn meer factoren die de volatiliteit in metaalmarkten bepalen, waarvan geopolitieke spanningen (nog meer onzekerheid) en de richting van de dollar veelbepalend zijn op dit moment.

Figuur 3: De krachten die momenteel sterke impact hebben op volatiliteit

Hoe gaat dit verder?

Vanuit fundamenteel perspectief zijn voldoende argumenten om van aantrekkende prijzen gedurende 2017 uit te gaan. Dit jaar wordt een tekort verwacht in de koper-, nikkel- en zinkmarkt. Dat werkt hogere prijzen in de hand, alhoewel een deel van deze verwachting al in de prijzen is verwerkt. In de aluminiummarkt wordt nog van een overschot uitgegaan. Maar het lijkt erop dat de Chinese overheid daadwerkelijk iets aan de overcapaciteit gaat doen, aangezien men komende winter een groot aantal aluminiumsmelters wil sluiten. De verwachting is dat de vraag vanuit de grootste eindgebruikende sectoren zich gunstig zal ontwikkelen. De bouwsector zal mondiaal groei in activiteit laten zien, de autoverkopen doen het met name goed in China en Europa en het herstel in de industriële verwerking van metalen zet dit jaar door. Ook vanuit de valuta verwachten we niet veel tegenwind. De euro-dollarkoers zal richting het einde van dit jaar verder oplopen naar USD 1,10 per euro. Dit werkt hogere industriële metaalprijzen in de hand. Verder is de Chinese economie het jaar goed van start gegaan. ABN AMRO denkt dat de groei in het eerste kwartaal heeft gepiekt en dat de economie geleidelijk zal vertragen in de rest van het jaar. De hoge en toenemende schuld van China blijft een lange-termijn risico vormen voor de Chinese groei. Dat geldt ook voor risico’s samenhangend met het langdurige transitieproces. Veel zal afhangen van de daadkracht van de Chinese overheid om de overproductie (van met name staal en aluminium) aan te pakken. Indien de overproductie in China wordt gereduceerd, dan zal dat een positieve uitwerking hebben op de marktbalans en zullen uiteindelijk de prijzen stijgen.