Visie op rente en euro – ECB verruimt verder in 2017

door: Nico Klene

Visie ongewijzigd

Onze visie op de rente en de euro voor 2017-2018 is:

  • De driemaands-Euriborrente zal ook in 2018 nog negatief blijven.
  • De lange rente gaat in de loop van 2017 stijgen.
  • De dollar wordt in 2017 sterker ten opzichte van de euro door het uiteenlopende monetair beleid in de VS en de eurozone – en verzwakt weer in 2018.
2017-01-visie.pdf (144 KB)
Download

Verdere verruiming door ECB in 2017

Zoals verwacht, kondigde de ECB 8 december aan haar beleid in 2017 verder te verruimen. De Bank meent dat dit noodzakelijk is naar aanleiding van een uitgebreide economische en monetaire analyse. Het doel van de ECB is de inflatie terug te brengen naar een niveau dichtbij (maar onder) 2%. Weliswaar is de inflatie sinds het voorjaar opgelopen – van beneden nul naar 0,6% in november – maar volgens de nieuwe Staframingen van de ECB zal de inflatie in 2019 met 1,7% nog steeds duidelijk onder die 2% liggen.

De ECB maakte bekend dat zij het opkoopprogramma van obligaties gaat verlengen van maart naar december 2017 (of verder als dat nodig zou zijn). Dat is wat meer dan verwacht; de markt ging uit van een verlenging naar september. Daar staat tegenover dat de ECB het opkoopbedrag vanaf april verlaagt van EUR 80 mld naar 60 mld. Een verlaging van dat bedrag was niet verwacht. Dit is echter geen ‘tapering’: er is nog niet sprake van een geleidelijke (verdere) verlaging van het opkoopbedrag. Wij denken dat een dergelijke vermindering pas in 2018 zal worden doorgevoerd.

Daarnaast heeft de ECB onder meer besloten obligaties te gaan opkopen met een kortere resterende looptijd, namelijk van 1 tot 2 jaar, en tevens obligaties met een rendement lager dan -0,4% (niveau van de depositorente[1]).

Driemaandsrente ook in 2018 nog negatief

Gevolg zal zijn dat de Euriborrentes in 2017 en ook daarna laag zullen blijven. Pas in 2018 zal de ECB beginnen met het terugschroeven van de obligatieaankopen. Aanvankelijk zal dan nog steeds extra liquiditeit in de markt komen. Het wordt immers slechts ‘minder meer’. Dat zal de Euriborrentes nog laag houden.

In de ramingen gaan we uit van stabiele een- en driemaands-Euriborrentes in 2017 en 2018. Maar het is denkbaar dat de rentes al voor eind 2018 weer wat gaan oplopen.

2018 wordt dus vermoedelijk het jaar van het stapsgewijs beëindigen van het opkoopprogramma van obligaties. Het lijkt niet waarschijnlijk dat de ECB in dat jaar ook de rente al gaat verhogen.

grafiek-januari-17

Lange rente gaat in 2017 verder stijgen

Na de eerdere stijging is de tienjaarsrente in december weer iets gedaald. Op de korte termijn wordt de rente nog gedrukt door de verlenging van het opkoopprogramma van de ECB en de zwakke onderliggende inflatie in de eurozone. Maar we verwachten dat de rente in de loop van 2017 weer gaat stijgen, omdat de markten er rekening mee gaan houden dat de obligatieaankopen vanaf begin 2018 worden teruggeschroefd. Ook de rentestijging in de VS leidt tot opwaartse druk op de lange rente op het Europese continent. De Amerikaanse rentestijging heeft te maken met de hogere groei en inflatie die in de VS worden voorzien vanwege het (verwachte) stimulerende beleid van Donald Trump.

Euro door pariteit in 2017

De dollar is vorige maand opnieuw sterker geworden ten opzichte van de euro. We verwachten dat deze beweging zal doorzetten omdat de Fed de rente in 2017 in drie stappen verder gaat verhogen, terwijl de ECB haar beleid juist wat verruimt. In de loop van 2017 gaat de dollar vermoedelijk door de pariteitskoers met de euro (USD 1 = EUR 1). Maar wanneer de markt gaat incalculeren dat de ECB haar obligatie­aankopen zal verminderen, kan de euro (in 2018) weer opveren.

[1] Dit is het tarief waartegen banken overtollige middelen kunnen ‘parkeren’ bij de ECB. Deze rente wordt momenteel gezien als de bodem voor de geldmarktrente.