Stand van de Industrie: Vertrouwen bij ondernemers blijft goed

door: Casper Burgering

leader

In deze publicatie: Een verbetering in de vertrouwensindicatoren (zowel de inkoopmanagersindex PMI als producentenvertrouwen) en een verbetering in de bezettingsgraad in de industrie. De groei in de productie houdt aan en het ingezette herstel in de omzetontwikkeling (met name de buitenlandse omzet) houdt stand. In de arbeidsmarkt zien we een scheefgroei: sentiment over de vacature-ontwikkeling neerwaarts terwijl het vinden van technisch personeel voor veel ondernemers nog een probleem blijft.

Stand van de Industrie-november 2016.pdf (2 MB)
Download

Begin november hebben Nederlandse industriële ondernemers vertrouwen in de bedrijfsactiviteiten en dit vertrouwen is verder versterkt. De PMI voor de verwerkende industrie is scherp gestegen naar een niveau van 55,7 en dat is ruim boven de neutrale grens van 50 punten. Alle deelindicatoren van deze PIM hebben in oktober een verbetering laten zien en staan nu gunstiger ten opzichte van hun lange termijn gemiddelde. De levertijden zijn afgenomen, de werkgelegenheid is toegenomen en zowel nieuwe orders als de output stegen sterk. Ook bij de consument heeft het vertrouwen een impuls gekregen. De algemene index is in oktober flink gestegen en daarmee zijn consumenten eerder geneigd om ook duurzame consumptiegoederen aan te schaffen. In oktober zien we wel dat het sentiment over het economisch klimaat in de basismetaal- en transportmiddelenindustrie onder nul staat en dat geeft aan dat het pessimisme in deze branches nog overheerst. Ook in de chemische industrie is het sentiment lager op maandbasis. Maar het algemene sentiment is nog steeds gunstig, wat onder meer blijkt uit de trends in de orderportefeuille.

pmi-nov-2016

Groei in zowel productie als in omzet in september

De totale productie nam in september met 2,4% op jaarbasis toe (incl. food). Daarmee ligt het gemiddelde tot en met juli 2016 op 2,0% j-o-j. In september neemt in drie branches de output op jaarbasis af: metaalproducten (-2,5%), elektro-techniek (-5,9%) en meubels (-1,4%). In drie andere branches neemt de output juist een vlucht: transport-middelen (+13,5%), rubber/kunststof (+9,8%) en chemie (+8,4). Tot en met september staan met de nieuwe cijfers nog slechts twee branches op jaarbasis in de krimp: machinebouw (-3,5%) en basismetaal (-0,4%). Met nog de cijfers over het vierde kwartaal in het verschiet – wat doorgaans qua outputgroei een goed kwartaal is voor veel branches – zal de industrie 2016 positief gaan afsluiten. Onze verwachting voor 2016 blijft op 2,0% staan (dat is excl. food).

De totale omzet herstelt in september en stijgt met 0,9% j-o-j. Het tempo van de omzetkrimp neemt dit jaar daarmee af. Tot en met september is de omzet afgenomen met 4,2% op jaarbasis (was 5,6% in augustus). Wederom is het de buitenlandse omzet die de totale omzet een duw in de rug geeft. Na de groei van de buitenlandse omzet van 2,2% in augustus op jaarbasis, neemt diezelfde omzet in september met 1,9% toe. Ook herstelt de afzetprijs in navolging van de trend in de grondstofprijzen. In september zien we vooral sterke omzetgroei in de machinebouw (+25,6%) en transportmiddelen (+11,9%), terwijl in basismetaal de omzet sterk krimpt (-8,2%).

omzet-nov-2016

Faillissementen en arbeidsmarkt

Maar er zijn ook minder positieve trends te benoemen. Het aantal faillissementen is met bijna 20% op maandbasis toegenomen in oktober. Nou klinkt 20% ernstig, maar in absolute aantallen valt dit erg mee. We gingen van 27 faillissementen naar 32 faillissementen en de toename van dit aantal werd vooral veroorzaakt door een sterke groei in de foodsector. Ook in de arbeidsmarkt zien we een scheefgroei. Want ondanks dat het sentiment onder ondernemers goed is en blijft, vertaald zich dat niet in verbetering in de vacature-ontwikkeling. Die blijft in een neerwaartse trend zitten. Maar aan de andere kant zie je wel dat het vinden van vakkundig (vaak technisch geschoold) personeel voor een deel van de ondernemers nog een grote opgave. In K4 geeft 7,6% van de ondernemers aan dat dit een belemmering vormt in de bedrijfsvoering. En dat is weer een forse toename t.o.v. het voorgaande kwartaal en tegelijkertijd een nieuwe hoogtepunt sinds 2011.

fail-nov