Visie op rente en euro – Zakt ECB door de vloer?

door: Nico Klene

Visie op monetair beleid

Onze visie op het beleid van de ECB is iets aangescherpt:

  • Vermoedelijk gaat de ECB ook obligaties opkopen met een rendement onder de depositorente (-0,4%).
  • Eerder verwachtten we al dat de ECB langer door zal gaan met het opkoopprogramma dan tot en met maart 2017.

Het beeld voor rente en euro is niet gewijzigd:

  • De driemaands-Euriborrente kan nog fractioneel dalen en zal vervolgens minstens tot eind 2017 zo laag blijven.
  • De lange rente kan dit jaar nog iets omlaag.
  • De euro schommelt dit en volgend jaar rond USD 1,10.
2016-10-visie.pdf (142 KB)
Download

ECB gaat mogelijk haar ‘rentevloer’ loslaten

De ECB kondigde begin september geen verruiming aan. Velen (wij ook) hadden verwacht dat zij zou meedelen langer door te gaan met het opkopen van obligaties dan tot maart 2017. Maar de deur naar actie staat wel open: ECB-president Draghi zei dat diverse comités de mogelijkheden bekijken die een soepele uitvoering van het opkoopprogramma moeten waarborgen.

Volgens Draghi was het niet nodig om in actie te komen, maar de ECB ‘staat klaar, is bereid en in staat’ actie te ondernemen. Verder bevestigde hij de noodzaak om door te gaan met de stevige monetaire ondersteuning om de inflatie zo snel mogelijk richting 2% te krijgen. Volgens de laatste ECB-staframingen zou de inflatie in 2018 echter nog altijd duidelijk onder de 2% liggen. Wij denken dat de groei in de eurozone momenteel te gematigd is voor voldoende opwaartse druk op de inflatie.

Wij verwachten daarom dat de ECB maatregelen zal aan-kondigen – vermoedelijk in december. Waarschijnlijk zal zij haar opkoopprogramma verlengen naar september. Mogelijk gaat zij ook obligaties opkopen met een rendement lager dan -0,4% (niveau van de depositorente). Daarmee vergroot de ECB ‘de vijver waarin zij kan vissen’ [1]. Zonder extra maat-regelen loopt de ECB bij het huidige opkoopbedrag voor eind maart 2017 tegen de grens aan, zo schatten wij: er is dan nog te weinig geschikt papier beschikbaar om op te kopen.

De driemaands-Euriborrente is in september nauwelijks van zijn plaats gekomen. Net als in augustus daalde deze rente minder dan één basispunt. Bij een depositotarief van -0,4% is er nog wat ruimte voor een heel lichte verdere rentedaling. Minstens tot eind 2017 jaar zal de rente dan zo laag blijven.

Lange rente kan nog iets dalen

De Nederlandse tienjaarsrente is vorige maand drie basis-punten gedaald. Nadat de ECB onverwacht geen maatregelen aankondigde, liep de rente iets op, maar later in de maand daalde deze weer. Dat had onder meer te maken met de naar beneden aangepaste verwachtingen over het rentebeleid van de Fed. En in de laatste week van de maand drukten de problemen rond Deutsche Bank de rente.

Op korte termijn kan de tienjaarsrente wat dalen. In de loop van 2017 zal de rente echter weer iets stijgen, mede door de oplopende rente in de VS en de economische groei in de eurozone.

We denken dat het eventueel loslaten van de ‘rentevloer’ door de ECB invloed zal hebben op obligaties met korte looptijden: de twee- en vijfjaarsrente zal wat worden gedrukt. De vraag naar dertigjaarsobligaties zal daarentegen afnemen, waardoor die rente iets kan oplopen. Het effect op de tienjaarsrente is waarschijnlijk per saldo neutraal.

Euro beweegt voorlopig tussen USD 1,05 en 1,15

De euro bewoog vorige maand, net als in augustus, dichtbij USD 1,12. We denken dat de euro in de komende kwartalen blijft schommelen tussen USD 1,05 en 1,15. Dit heeft te maken met onze visie op de economische groei en de rente. De groei ligt zowel in de VS als in de eurozone voorlopig onder het trendmatige groeitempo (in de VS zelfs nog iets meer dan hier); en het aantal renteverhogingen in de VS blijft voorlopig beperkt.

___________________________________________________________________________________________

[1] Er zijn meer mogelijkheden om dat te bereiken, maar die zijn volgens ons minder waarschijnlijk – deels omdat ze gevoelig liggen, zoals het loslaten van de zogeheten kapitaalsleutel. (Deze weerspiegelt het aandeel van een land in de totale bevolking én het BBP van de EU.) De kapitaalsleutel wordt gebruikt als verdeelsleutel om te bepalen hoeveel staatspapier er van ieder land mag worden gekocht.
Dit is het tarief waartegen banken overtollige middelen kunnen ‘parkeren’ bij de ECB. Deze rente wordt momenteel gezien als de bodem voor de geldmarktrente.