China Focus – Groei blijft 6,7% j-o-j in derde kwartaal

door: Arjen van Dijkhuizen

  • Ook in het derde kwartaal bleef de reële BBP-groei 6,7% j-o-j
  • Groei buitenlandse handel in september viel tegen
  • We verwachten dat yuan-depreciatie ten opzichte van dollar geleidelijk blijft
  • Einde aan deflatie producentenprijzen brengt winstherstel industrie
  • Overheid neemt maatregelen om huizenprijzen en kredietverlening af te koelen
  • Ter beheersing van hoge bedrijfsschulden is echter bredere aanpak nodig
161021-China-Focus-2.pdf (391 KB)
Download

Economische groei blijft 6,7% j-o-j in derde kwartaal

Ook in het derde kwartaal kwam de groei op 6,7% j-o-j uit, evenals in de eerste twee kwartalen van dit jaar. De groei op kwartaalbasis bedroeg 1,8% (tweede kwartaal: 1.9%). De dienstensector bleef het sterkst groeien (7,6% j-o-j), gevolgd door de industrie (6,1%) en de landbouw (3,5%). De geringe variantie van de officiële BBP-cijfers voedt geregeld de vrees dat deze het werkelijke groeitempo zouden overschatten. De alternatieve BBP-raming van Bloomberg komt voor het derde kwartaal echter juist een stuk hoger uit, op 7,1% j-o-j. We verwachten dat China’s zeer geleidelijke groeivertraging doorzet, waarbij de groei afneemt van 6,9% in 2015 tot ongeveer 6,7% in 2016 en ongeveer 6% in 2017. We gaan ervan uit dat de autoriteiten zich blijven inzetten om een harde(re) landing te voorkomen. Dat doen we zeker ook omdat 2017 een in politiek opzicht belangrijk jaar is, vanwege de geplande veranderingen in de top van de communistische partij.

161021-cw1  161021-cw2

Macrocijfers september duiden ook op stabilisatie

De macrocijfers voor de maand september bevestigen de veerkracht van de Chinese economie. De groei van de industriële productie vertraagde naar 6,1% j-o-j (augustus: 6,3%). Daarentegen versnelden de detailhandelsverkopen iets naar 10,7% j-o-j (augustus: 10,6%). Ook de inkoopmanagersindices die begin deze maand uitkwamen duidden op macro-economische stabilisatie en bevestigden het beeld dat de dienstensector sterker blijft groeien dan de industrie. De investeringsgroei nam in september toe tot 8,2% j-o-j (augustus: 8,1%). Weliswaar was deze toename marginaal, maar toch vermeldenswaard gelet op de aanhoudende vertraging van de investeringsgroei in de afgelopen jaren. De groei van de private investeringen steeg tot 2,5% j-o-j, maar bleef relatief laag vergeleken met die van overheidsinvesteringen van circa 20% (hoewel de cijfers waarschijnlijk verstoringen bevatten). Recent heeft de overheid een plan gepresenteerd om de private investeringen aan te jagen. Zo wil men de markttoegang versoepelen en bepaalde sectoren (zoals luchthavens, telcom, energie) openstellen voor private investeerders.

Groei buitenlandse handel in september valt tegen

De handelscijfers over september vielen tegen. De in dollars gemeten uitvoer kromp met 10% j-o-j, veel sterker dan in augustus (-2,8%). In yuans gemeten kromp de uitvoer met 5,6% j-o-j (augustus: -5,9%). Deze uitvoerdaling vond plaats ondanks een verdergaande reële effectieve appreciatie van de yuan met 7,5% gedurende 2016. Dat wijst erop dat de buitenlandse vraag nog zwak is. We moeten echter uitkijken met het trekken van al te sterke conclusies. De Chinese handelscijfers zijn traditioneel zeer volatiel. Daarnaast spelen allerlei verstoringen een rol, naast prijs- en wisselkoerseffecten. De in dollars gemeten invoer daalde in september met 1,9% j-o-j, nadat in augustus de eerste stijging op jaarbasis in bijna twee jaar viel te noteren. In yuan gemeten steeg de invoer met 2,2% j-o-j. Hoewel ook de invoerdata volatiel zijn en onderhevig aan verstoringen, wijzen de recente data op een geleidelijk herstel, na een afname met 14% in 2015.

161021-cw3  161021-cw4

Kapitaaluitstroom is toegenomen, maar blijft veel lager dan eind 2015/begin 2016

Volgens Bloomberg-ramingen is de kapitaaluitstroom in de periode mei-september toegenomen, maar deze blijft duidelijk beneden de niveaus van eind 2015 en januari 2016. Deze stijging weerspiegelt ten dele de verwachting dat de yuan zou verzwakken. De centrale bank lijkt in de aanloop naar de G20-top in september haar interventies op de valutamarkt te hebben opgevoerd. Al met al zijn de deviezenreserves in de afgelopen drie maanden afgenomen, tot USD 3,17 biljoen in september (het laagste niveau sinds 2011). Hoewel ze ten opzichte van de piek van juni 2014 met 21% zijn afgenomen, is het tempo van de afname dit jaar sterk verminderd. We verwachten dat Beijing in staat blijft om de kapitaaluitstroom onder controle te houden; zo kan men opnieuw besluiten kapitaal-controles aan te scherpen. Daarbij moeten we ons beseffen dat de kapitaaluitstroom voor een aanzienlijk deel betrekking heeft op het terugbetalen van schuld in vreemde valuta en het terugdraaien van carry trades, wat de valutarisico’s voor de BV China doet afnemen.

We verwachten dat de yuandepreciatie ten opzichte van de dollar geleidelijk blijft

Sinds de formele toetreding van de yuan tot de SDR-mand van het IMF per 1 oktober, is de yuan met circa 1% in waarde gedaald ten opzichte van de dollar. Dat is deels een gevolg van algehele dollarsterkte, omdat markten in sterkere mate een renteverhoging door de Fed in december zijn gaan inprijzen. Omdat China het wisselkoersanker heeft verschoven van de dollar naar een bredere valutamand, ligt het voor de hand dat de yuan in tijden van dollarsterkte deprecieert ten opzichte van de Amerikaanse munt. De recente wisselkoersontwikkelingen passen goed in ons basisscenario, waarin we een verdere geleidelijke yuandepreciatie ten opzichte van de dollar verwachten (tot 6,80 per eind 2016 en 7,00 per eind 2017). We verwachten geen forse depreciatie, want dat zou tot een verheviging van de kapitaaluitstroom kunnen leiden en contraproductief kunnen uitpakken.

Einde deflatie producentenprijzen draagt bij aan winstherstel industrie

Voor het eerst in vierenhalf jaar was de inflatie van producentenprijzen in september weer positief (0,1% j-o-j). Het wegebben van de deflatie in de industrie komt door de weer oplopende grondstoffenprijzen, de stabilisatie van de binnenlandse vraag en de stappen die gezet zijn om de overcapaciteit (vooral in de kolen- en staalsectoren) te verminderen. Deze ontwikkelingen dragen bij aan de groei van de industriële winstgevendheid, die in augustus een driejaars hoogtepunt (19,5%) bereikte. Vooral als gevolg van een sterke stijging van voedselprijzen steeg de CPI-inflatie tot 1,9% j-o-j in september, na een tijdelijke daling tot 1,3% in augustus. De kerninflatie blijft opmerkelijk stabiel, net boven 1,5% j-o-j.

161021-cw5  161021-cw6

Autoriteiten nemen maatregelen om stijging huizenprijzen in te dammen …

Eerder dit jaar trachtte de overheid het overaanbod in de onroerendgoedsector weg te werken door de vraag naar hypotheekleningen te promoten. Daardoor maakt de Chinese huizenmarkt weer een hausse door. De nationale prijsindex steeg met 9,2% j-o-j in augustus, de sterkste stijging sinds januari 2014. Er is wel sprake van flinke verschillen tussen steden en regio’s (de grootste steden laten de sterkste prijsstijging zien). Inmiddels hebben de autoriteiten maatregelen genomen. Lokale overheden in 21 steden hebben een aanscherping van het beleid aangekondigd om de huizenmarkt af te koelen. Dit soort maatregelen richt zich meestal op de huizenkopers. Onlangs kwam de overheid van Shanghai echter met maatregelen gericht tegen de projectontwikkelaars, ook al omdat men wil proberen om de sterke stijging van grondprijzen in te dammen. Naar vewachting zullen andere steden volgen.

… en de kredietgroei te beteugelen

Ondanks een versnelling in september, is de groei van de totale kredietverlening in de loop van dit jaar aan het vertragen, na een versnelling eind 2015/begin 2016. Een dergelijke (gematigde) afkoeling van de kredietverlening zal normaal gesproken enige economische tegenwind genereren, hoewel de kredietverlening en BBP-groei niet perfect gecorreleerd zijn. De macro-economische data zijn in de afgelopen maanden immers gestabiliseerd, terwijl de kredietverlening afzwakte. De afzwakking van de kredietverlening houdt verband met het feit dat Beijing de aandacht heeft verlegd naar het beheersen van langere-termijn risico’s voor de financiële stabiliteit. Zo zijn maatregelen genomen om schaduwbankieren (en de groei van de zogenoemde wealth management products) aan banden te leggen en zijn de voorwaarden voor de uitgifte van bedrijfsobligaties aangescherpt. Eerder deze maand publiceerde de State Council richtlijnen voor het programma om schuld om te zetten in eigen vermogen, waarmee wordt beoogd de omvangrijke bedrijfsschulden te verlagen. Daarbij werd en passant duidelijk gemaakt dat de overheid niet garant zal staan voor alle verplichtingen voortvloeiend uit bedrijfsschuld. Verder meldden lokale media onlangs dat het Chinese Ministerie van Financiën een onderzoek gaat uitvoeren naar de schulden van lokale overheden, waaronder die van de zogenoemde local government financing vehicles (LGFV’s) en lokale staatsbedrijven.

161021-cw7  161021-cw8

Maar meer actie is nodig

De maatregelen gericht op het afkoelen van de huizenmarkt en de kredietgroei lijken verstandig, maar toch is meer nodig om het probleem van de hoge bedrijfsschuld aan te pakken. In een recente studie adviseert het IMF de autoriteiten om een brede strategie te omarmen. Identificatie van ondernemingen in moeilijkheden, erkenning van verliezen in de financiële sector, lastenverdeling, herstructurering van bedrijven, hervorming van governance, scherpere budgetbeperkingen en verbetering van de markttoegang zouden daar deel van moeten uitmaken. Ondertussen is het waarschijnlijk dat de groei van de kredietverlening de nominale BBP-groei nog wel een tijd zal blijven overtreffen. Daarmee neemt de verhouding tussen de hoeveelheid uitstaand krediet en het BBP (deze was 255% eind 2015, waarvan circa 160% BBP uitstond bij ondernemingen waaronder staatsbedrijven) vooralsnog alleen nog maar verder toe. Resumerend geldt dat, terwijl de economische groei stabiel is, de macrofinanciële risico’s van China (samenhangend met hoge schulden, zwakke private investeringen, overcapaciteit, verslechtering kwaliteit bancaire activa, liberalisatie kapitaalrekening) onverminderd actueel blijven. Een pro-actieve, krachtige aanpak is gewenst om ongelukken op termijn te voorkomen.

161021-cw9