Agri Monitor – Tweedeling in prijszetting van agrarische grondstoffen

door: Frank Rijkers

Granen
Het nieuwe graanseizoen (2016/17) is van start gegaan met opnieuw lage prijsniveaus. Voor tarwe en mais is de prijs sinds de piek van afgelopen zomer met  25 procent gedaald en worden de laagste prijzen genoteerd in tien jaar tijd. Voor sojabonen ligt de prijs weliswaar nog boven het niveau van een jaar geleden, maar ook hier zorgen verbeterde productieomstandigheden voor een prijsdaling van ruim 20 procent sinds de piek eind juni. Kortom, de eerder dit jaar vermeende trendbreuk van aanhoudende prijsdaling lijkt (voorlopig) terug in de ijskast.

Tarwevoorraad blijft maar toenemen
In vergelijking met een jaar geleden is de prijs voor tarwe met 20 procent gedaald. De oorzaak van deze prijsdaling is fundamenteel en simpel te verklaren: Voor de zevende maal in tien seizoenen tijd overstijgt de mondiale productie de vraag. Hiervan zal het seizoen 2016/17 het vierde seizoen in successie zijn waarop dit gebeurd. Gunstige weeromstandigheden in grote delen van de wereld zorgen ervoor dat de voorraad opnieuw zal toenemen. De voorraad/verbruik-ratio stijgt hierdoor naar 34 procent, hetgeen erg hoog is. Toch is niet alles in de wereld van tarwe crescendo. Zo is er volop gewas aanwezig, maar zijn er ook problemen met de kwaliteit. Binnen de EU zorgt de zware regenval van juni in combinatie met lagere temperaturen en minder zonuren voor een 10 procent lagere opbrengst. Echter wordt dit overschaduwd door de goede productie in met name de VS (+15 procent) en Rusland (+18 procent). Mede hierdoor verwachten wij dat de prijs voor tarwe zich ook komend jaar op een relatief laag niveau zal handhaven. Voor  eind 2017 verwachten wij een prijs van USDc/bushel 485.

Maisproductie naar nieuwe recordhoogte
De prijs voor mais is in vergelijking met een jaar geleden nauwelijks veranderd. Toch heeft de prijs zich in een behoorlijke bandbreedte bewogen. Anders dan bij tarwe werd eerder dit jaar nog uitgegaan van een mindere productie, waardoor de voorraden zouden afnemen. Maar verbeterde weersomstandigheden zorgden voor een ommekeer waardoor we ons nu op kunnen maken voor een nieuw recordjaar. De mondiale productie stijgt in 2016/17 met ruim 7 procent. Ook hier zorgt productiegroei in de VS (+11 procent) voor een groot deel van de toename. Daarnaast neemt ook de productie in Brazilië fors toe (+22 procent). Doordat de voorraden minder bufferruimte geven dan bij tarwe met een voorraad/verbruik-ratio van 22 procent is een verdere prijsdaling hier niet verwacht. Onze verwachting voor de prijs eind 2017 is USDc/bushel 390.

Amerikaanse recordproductie drukt prijs voor sojabonen
Van alle granen en oliezaden is sojabonen de best presterende over het afgelopen jaar. In vergelijking met een jaar geleden ligt de prijs nu ruim 6 procent hoger. Met name het slechte productieseizoen 2015/16 heeft gezorgd voor deze prijsstijging. De daling van het aanbod met ruim 2 procent tegenover een bestendige groei van de vraag (+ 5 procent) hebben ertoe geleid dat de wereldvoorraad sojabonen is afgenomen. Dit heeft ervoor gezorgd dat de eerder ingezette prijsval (-106 procent vanaf de piek in 2012) ten einde is gekomen. Echter met de goede vooruitzichten voor 2016/17 waarin een nieuwe recordproductie aan sojabonen wordt verwacht zullen de prijzen niet veel verder gaan toenemen ten opzichte van het huidige niveau. Met name de productiestijging in de VS (+8 procent) zorgt voor deze ontwikkeling. Hier tegenover staat ook dat de consumptiegroei onverstoord doorgaat. Voor 2016/17 wordt een toename van de wereldwijde consumptie van sojabonen verwacht van ruim 4 procent.  Met name China, als grootste importeur ter wereld, blijft naar verwachting fors groeien met een consumptiestijging van 5,7 procent. Dit alles zorgt ervoor dat wij een gematigde prijsstijging verwachten waarbij de prijs eind 2017 rondom het niveau van USDc/bushel 1.065 zal kunnen liggen.

Softs
Waarbij granen de stemming in de markt hoofdzakelijk wordt bepaald door opnieuw recordproducties, zien we bij de softs toch een overwegend ander beeld. De prijs voor suiker beweegt zich momenteel rondom het hoogste niveau in vijf jaar tijd. De prijs voor koffie is momenteel bezig aan de sterkste opmars in twee jaar tijd en voor cacao zien we dat de prijs zich handhaaft rondom eerder bereikte relatief hoge niveaus. Kortom gunstige ontwikkelingen voor deze grondstoffen.

Koffieprijs omhoog door Aziatische productieproblemen
Nadat de koffieprijs zich een aantal jaren zijwaarts heeft bewogen, komt hier nu beweging in. Tegenvallende Robusta productie zorgt voor een 30 procent prijsstijging sinds begin dit jaar. Hierdoor ging ook de prijs van Arabica omhoog met inmiddels ruim 20 procent. De grootste producent van Robusta-koffiebonen, Viëtnam kampt met productieproblemen als gevolg van slechte weersomstandigheden. Ook in Brazilië, de grootste bonenproducent ter wereld, wordt uitgegaan van een kwart lagere Conillon (Robusta variant) productie. Dit alles zorgt ervoor dat de industrie overstapt naar een mindere kwaliteit (Arabica) bonen, om toch de benodigde hoeveelheden te kunnen behalen, om aan de vraag te voldoen. Al met al zorgen productieverstoringen voor prijsstijgingen die met name in de komende periode ervoor zorgen dat Robusta verder in prijs zal toenemen naar niveaus van USD/ton 2.200 eind dit jaar, waarna de prijs in 2017 weer iets zal afzwakken tot circa USD/ton 2.000. Ondanks redelijke Arabica productie zal ook deze prijs verder oplopen in het kielzog van het “kleine broertje” Robusta. Wij verwachten voor Arabica een prijs van USDc/lb 155 per eind 2016, welke vervolgens in 2017 zal afvlakken tot een niveau rondom de koers van USDc/lb 145.

Aanbodtekorten nemen de suikermarkt in haar greep
Suiker is de best presterende grondstof van 2016. Sinds het begin van dit jaar is de prijs al met meer dan 50 procent toegenomen. Na vijf opeenvolgende seizoenen van productieoverschotten is de situatie veranderd. Voor het seizoen 2015/16 voorziet het ISO (International Sugar Organisation) een tekort van ruim 5,7mt en voor 2016/17 zal er naar verwachting een tekort zijn van ruim 7mt. Eerder werd nog uitgegaan van lagere tekorten, maar na de laatste revisie van de productiecijfers waaruit bovengenoemde tekorten blijken is de prijs verder opgelopen. Met name tegenvallende productie in India (nr. 2 producent ter wereld) zorgt voor deze tekorten. Daar komt bovenop dat de Braziliaanse productie eveneens tegenvalt. De opgebouwde voorraden van de afgelopen jaren nemen door deze tekorten in fors tempo af. Door toenemende prijzen ziet ook de industrie de marges verkleinen. Binnen Europa zorgt het natte weer van eerder deze zomer voor tegenvallende productie. Echter door het wegvallen van het suikerquotum per eind 2017 is de verwachting dat de Europese productie de komende jaren gaat uitbreiden, waardoor Europa van importeur, exporteur zal worden. Al met al verwachten wij door de tekorten dat de prijs zich rondom de huidige niveaus zal handhaven. Voor eind 2016 is onze verwachting voor de prijs USDc/lb 23,00 en voor 2017 USDc/lb 22,50.

Cacaomarkt wacht op nieuw seizoen
De cacaoprijs is de afgelopen weken wat onder druk komen te staan. De voornaamste oorzaak is dat het seizoen 2015/16 inmiddels ten einde is (sinds 30 september). Het seizoen is afgesloten met een fors tekort van 212.000 ton (laatste ICCO cijfers). Dit tekort is met name tot stand gekomen door de gevolgen van El Niño in West-Afrika (goed voor tweederde van de mondiale cacaoproductie). Nu wacht de markt op nieuwe informatie voor het seizoen 2016/17. Het lijkt erop dat de oogst als gevolg van het weer later gaat beginnen, waardoor kwaliteit en kwantiteit onder druk staan. De mondiale vraag is rustig. In de gevestigde economieën (EU, Noord-Amerika) zorgen hoge voorraadniveaus vooralsnog niet voor grote spanningen. De verwerking “op locatie” staat daarentegen onder druk, doordat de voorraadniveaus hier beduidend lager zijn. De ontwikkeling van de prijs in de komende maanden is mede-afhankelijk van het moment waarop de oogst plaats zal vinden (hoeveel vertraging loopt men op). Wij verwachten dat de prijs richting eind 2016 zal stijgen naar USD/ton 3.000. Voor 2017 verwacht de markt een aantrekking van de productie, hierdoor kan de prijs zakken richting USD/ton 2.800.

Risico’s liggen altijd op de loer
Agrarische grondstoffen vertonen doorgaans veel prijsvolatiliteit. Zoals hierboven al te lezen is er ook geen duidelijk patroon over de hele breedte weer te geven. Voor granen is er overheersend prijsdruk, terwijl de softs een mooie opwaartse beweging laten zien. Risico’s voor prijsverandering op de korte termijn liggen hier ook continu op de loer. Het belangrijkste risico is uiteraard een (substantiële) verandering van het weertype. Teveel regen, droogte of andere invloedsstromen zorgen voor een veranderend sentiment t.a.v. oogstverwachtingen waardoor grote prijsbewegingen tot stand komen. Daarnaast spelen wisselkoerseffecten een belangrijke rol. Met name ontwikkelingen van de Braziliaanse reaal (koffie, suiker) het Britse Pond Sterling (cacao) en de Amerikaanse dollar (granen, oliezaden) hebben mogelijk invloed op de prijszetting. Andere risico’s die op korte termijn de prijs kunnen beïnvloeden zijn geopolitieke omstandigheden en de ontwikkeling van andere grondstoffen.

2016_agrimonitor_oktober-1.pdf (225 KB)
Download