De positieve economische impact van op reis gaan naar het buitenland

door: Stef Driessen

  • Directe bijdrage buitenlandse reizen aan Nederlandse economie 7 miljard euro per jaar
  • Werkgelegenheid in reisbranche zal ook de komende jaren nog sterk veranderen
  • Online reisorganisaties hebben grote internationale groeipotentie

ABN AMRO heeft in samenwerking met de ANVR onderzoek gedaan naar de bijdrage die buitenlandse vakanties en zakenreizen leveren aan de Nederlandse economie. Dit onderzoek geeft onder meer antwoord op de vraag welk deel van de bestedingen die worden gedaan als onderdeel van een vakantie in het buitenland rechtstreeks aan onze economie ten goede komt.

Vakanties in binnen- en buitenland in de lift

Nederlanders zijn actieve reizigers. In de afgelopen 25 jaar steeg het aantal vakanties naar het buitenland met maar liefst 68 procent. Ook tijdens de crisis wilden Nederlanders de economische terugval niet ten koste laten gaan van hun zomervakantie. Zij bezuinigden de laatste jaren wel, maar vooral op kortere trips en op de wintersportvakantie.

Stijging buitenlandse vakanties

Type vakantie

Als gevolg van het economisch herstel stijgt het aantal binnen- en buitenlandse vakanties weer. Het Centraal Planbureau verwacht dat de koopkracht als gevolg van lastenverlichting dit jaar met 2,3 procent zal stijgen. Tegelijkertijd is sprake van een substantiële daling van de werkloosheid (nu 6,4 procent) en stijgt het consumentenvertrouwen.

Consumentenvertrouwen belangrijk

Bestedingen voor buitenlandse vakanties geven impuls aan Nederlandse economie

Het rechtstreekse belang van buitenlandse vakanties voor de Nederlandse economie steeg in de afgelopen vijf jaar met 17 procent. Van de totale uitgaven die Nederlanders doen voor een buitenlandse reis blijft 29 procent in Nederland, onder meer in de vorm van brutomarges voor de reisbranche, luchthavengelden en aankopen en consumpties op luchthavens. Ook zijn de marges van reisorganisaties als KLM, TUI en Kras hiervan onderdeel. Deze bestedingen geven dus ook een impuls aan de Nederlandse economie. In 2016 is sprake van een rechtstreekse bijdrage van 7 miljard euro. Dit komt overeen met ongeveer één procent van het bruto binnenlands product. In het Verenigd Koninkrijk ligt deze bijdrage op circa 0,8 procent.

Bijdrage buitenlandvakanties BBP Bestedingen vakanties

Verder besteedden Nederlanders volgens het CBS in 2015 ongeveer 3,2 miljard euro  aan duurzame goederen die direct zijn gerelateerd aan vakanties, zoals caravans, campers, tenten en koffers. Het is echter moeilijk te kwantificeren welk deel hiervan bestemd is voor gebruik tijdens een verblijf in het buitenland. Hetzelfde geldt voor niet-duurzame goederen, zoals zonnecosmetica, zwemkleding, boeken en etenswaren. Bij sommige producten is wel duidelijk dat zij voor een buitenlandse vakantie zijn bedoeld, zoals reisgidsen en vaccinaties. ABN AMRO en ANVR verwachten dat het aantal buitenlandse vakanties van Nederlanders in 2016 met 3 procent stijgt: naar 18,6 miljoen. De totale bestedingen aan een verblijf in het buitenland bedragen dit jaar ruim 24 miljard euro (+3 procent).

Vliegvakanties winnen wereldwijd aan terrein

Ook wereldwijd groeit het toerisme, in 2015 met 4 procent en in de eerste vier maanden van 2016 rapporteerde de UNWTO World Tourism Monitor zelfs een groei van 5 procent ten opzichte van dezelfde periode in 2015. Onderzoek van Oxford University wijst erop dat dit groeipercentage waarschijnlijk tot 2025 in stand blijft. Zeker nu, vooral in Azië, het gemiddelde besteedbaar inkomen snel stijgt. Boeing rekende voor dat zij alleen in China al 100.000 extra piloten en 106.000 technici nodig heeft om deze stijging in de komende decennia te kunnen opvangen. Ook in Nederland winnen vliegvakanties terrein. Terwijl in 2002 een vlucht werd geboekt voor 26 procent van alle buitenlandse vakanties, gaf in 2014 38 procent van de reizigers de voorkeur aan het vliegtuig.

Werkgelegenheid uitgaand reisverkeer

In Nederland zijn zo’n 40.000 arbeidsplaatsen rechtstreeks gerelateerd aan het uitgaande reisverkeer. Het aantal werknemers in de reisbranche is al langere tijd relatief stabiel: rond de 15.000. Van de werkgelegenheid bij Nederlandse luchthavens en luchtvaartmaatschappijen is respectievelijk 50 en 67 procent direct gerelateerd aan Nederlandse reizigers die op reis gaan naar het buitenland. ABN AMRO schat dit aantal in op totaal ongeveer 25.000 werknemers.

Werkgelegenheid

Nederlandse reisbranche loopt wereldwijd voorop met online boekingen

Door het internet is de reikwijdte van veel reisorganisaties enorm vergroot. Nederland is de thuisbasis van wereldspelers als Booking.com en BCD Travel. Dit zijn bedrijven die allang niet meer afhankelijk zijn van hun thuismarkt voor hun omzetgroei en resultaten.  Inmiddels wordt in ons land 82 procent van de buitenlandreizen volledig online geboekt. Hiermee loopt de Nederlandse reisbranche voor op de ons omringende landen. Zo vindt in Duitsland slechts 41 procent van de boekingen online plaats. Online reisorganisaties hebben dan ook een enorme groeipotentie. In de afgelopen tien jaar heeft het traditionele model van klantcontacten via fysieke reisbureaus aanzienlijk verminderd. De werkgelegenheid in de branche is sterk mee veranderd: het aantal medewerkers dat zich richt op directe klantcontacten daalde van 68 procent van het totaal (2007) naar 38 procent (2014).

Kansen op groei

Automatisering en kunstmatige intelligentie zullen volgens ABN AMRO steeds vaker routinetaken overnemen. Zij verwacht dat er een grotere nadruk zal komen op het slim (her)ontwerpen van reiservaringen. Ook zijn er volop kansen op groei als reisorganisaties en ondernemers zich richten op reizigers uit Duitsland en België. Hieraan kunnen zij onder meer invulling geven door ook in deze landen het reisaanbod gepersonaliseerd en online te presenteren. ABN AMRO wijst hierbij op de mogelijkheden van nieuwe veelbelovende technieken als virtual reality.

De reisindustrie ontwikkelt zich dus in hoog tempo. In haar rapport Travel Tomorrow reikt brancheorganisatie ANVR de sector handvatten aan om hierop in te spelen.