China Focus – Macrocijfers laten verbetering zien

door: Arjen van Dijkhuizen

  • Macrocijfers augustus bevestigen veerkracht Chinese economie
  • Invoer toont voor het eerst in bijna twee jaar weer positieve groei op jaarbasis
  • Kapitaaluitvoer is toegenomen, maar deviezenreserves blijven vrij stabiel
  • Afname deflatie producentenprijzen gunstig voor winstherstel industrie
  • Totale schuld blijft stijgen ondanks vertraging kredietgroei
  • Beijing krijgt meer ruimte voor aanpakken risico’s; koorddansact duurt voort
160913-China-Focus.pdf (188 KB)
Download

Macrocijfers over augustus laten verbetering zien

Recente macro-economische cijfers illustreren de veerkracht van de Chinese economie en dragen bij aan het verder afzwakken van zorgen over een harde landing. De macrocijfers over augustus toonden verbetering ten opzichte van juli en overtroffen de marktverwachtingen. De groei van de industriële productie versnelde naar 6,3% j-o-j, ten opzichte van 6,0% in juli (toen de effecten van de overstromingen waarschijnlijk een negatieve invloed hadden). De groei van de detailhandelsverkopen trok aan tot 10,6% j-o-j, hetzelfde niveau als in juni, na een daling tot 10,2% in juli. De groei van de investeringen in vaste activa bleef stabiel op 8,1% j-o-j, na een duidelijke afkoeling in de afgelopen maanden. Weliswaar bleef de groei van de private investeringen onder de maat, met 2,1% j-o-j, maar voor de eerste maal in tien maanden daalde het groeitempo niet verder. Hiertegenover staat een groei van de staatsgeleide investeringen met 21,4% j-o-j. Bloomberg’s maandelijkse BBP-raming steeg tot een 20-maands hoogtepunt van 7,2% j-o-j. Hiermee zal de vrees dat de officiële BBP-cijfers van China te optimistisch zijn wel verder afnemen.

160913-cf1  160913-cf2

Inkoopmanagersindices duiden ook op stabilisatie

Ook de aan het begin van deze maand gepubliceerde inkoopmanagersindices (PMI’s) bevestigen het beeld van macro-economische stabilisatie. De ‘officiële’ PMI-index voor de verwerkende industrie van NBS steeg tot 50,4 in augustus, het hoogste niveau sinds oktober 2014. Daarentegen nam Caixin’s versie van deze index juist af, van 50,6 in juli naar 50,0 in augustus; deze bleef wel duidelijk boven de niveaus van 2015 en begin 2016. De PMI-index voor de overige sectoren van NBS viel wat terug, maar bleef met 53,5 duidelijk boven het neutrale niveau van 50. Caixin’s PMI voor de dienstensector steeg naar 52, en de gecombineerde productie-index van Caixin bleef vrijwel stabiel op 51,8.

Invoer vertoont voor het eerst in bijna twee jaar weer groei op jaarbasis

De invoer van China kromp met 14% in 2015 en met ongeveer 10% j-o-j in de eerste zeven maanden van 2016. Dat is toch wel heel opmerkelijk voor een land dat nog met zo’n 6,5 à 7% groeit. Deze magere invoerprestatie vloeit echter niet alleen voort uit de zwakte van de binnenlandse bestedingen. Prijs- en wisselkoerseffecten spelen ook een rol. Daarnaast zijn er speciale factoren, zoals het verhogen van de binnenlandse productiecapaciteit, wat tot invoersubstitutie leidt, en de zwakke wereldhandel. Augustus bracht echter goed nieuws. De invoer liet voor het eerst in bijna twee jaar weer groei op jaarbasis zien (+1,5% in dollartermen). In yuan uitgedrukt steeg de invoer zelfs met 11%, de sterkste groei sinds januari 2014. We moeten echter niet overhaast conclusies trekken. De Chinese handelscijfers blijven erg volatiel en het cijfer over augustus was ten dele zo sterk door een basiseffect. Toch bevestigen deze cijfers de al iets langer zichtbare trend van een geleidelijk herstel, passend bij het bredere beeld van een stabilisatie van de binnenlandse vraag. Invoervolumes van de belangrijkste grondstoffen blijven ook behoorlijk op peil.

Hoewel de uitvoergroei in dollartermen negatief bleef, was de krimp op jaarbasis met 2,8% minder dan in de voorafgaande maanden. In yuantermen steeg de uitvoer met 5,9% j-o-j (juli: +2.9%). Dat het uitvoerbeeld verbetert, hangt deels samen met een iets gunstiger concurrentiepositie, nu de yuan dit jaar met zo’n 7% in reëel effectieve termen is gedeprecieerd. Ook kan dit duiden op het weer aantrekken van de buitenlandse vraag, hoewel de PMI uitvoerindices nog beneden het neutrale niveau van 50 zijn gebleven.

160913-cf3  160913-cf4

Kapitaaluitstroom neemt toe, maar deviezenreserves blijven vrijwel stabiel

De deviezenreserves namen in augustus af met USD 16 mld. Daarmee bereikten ze het laagste niveau sinds eind 2011, maar toch zijn deze in de afgelopen maanden vrijwel constant gebleven. Volgens Bloomberg is de kapitaaluitstroom in augustus verder toegenomen. Dat komt deels door een verwachte verzwakking van de yuan na afloop van de G20-top in Hangzhou. In de aanloop naar deze top heeft de centrale bank de yuan ondersteund, wat tot additionele druk op de deviezenreserves heeft geleid. De omvang van de kapitaaluitstroom is echter ongeveer de helft van de niveaus van eind 2015/begin 2016. We verwachten dat Beijing strikt de regie blijft voeren. Vooruitlopend op de formele toevoeging van de yuan aan de SDR, per 1 oktober a.s., zal Beijing een forse depreciatie niet tolereren. Daarnaast zijn de macrocijfers verbeterd en wordt verwacht dat de Fed de beleidsrente slechts zeer geleidelijk zal verhogen. Al met al verwachten we slechts een geringe depreciatie van de yuan ten opzichte van de dollar in de rest van 2016 en 2017.

160913-cf5  160913-cf6

Deflatie van producentenprijzen zwakt verder af en dat helpt winstherstel industrie

Dankzij de correctie van grondstofprijzen, de maatregelen gericht op het terugdringen van de overcapaciteit in de kolen- en staalsectoren en de stabilisatie van de binnenlandse bestedingen blijft de daling van productenprijzen afnemen. In augustus kromp de PPI-index met 0,8%, maar dat was de geringste afname sinds april 2012. Deze ontwikkelingen dragen ook bij aan het winstherstel in de industrie. De totale winstgroei in de industrie kwam in januari tot en met juli 2016 uit op 6,9% j-o-j, vooral dankzij een verbetering in de metaalsector. Dit kan op termijn ook gunstig doorwerken op de investeringen, aangezien circa twee derde van de Chinese investeringen wordt gefinancierd met ingehouden winsten. Ondertussen viel de CPI-inflatie terug tot 1,3% j-o-j in augustus (juli: 1,8%), het laagste niveau sinds mei 2015. Deze daling kwam vooral door de verdere afname van de voedselprijsinflatie, die een 19-maands dieptepunt bereikte. De kerninflatie, die in de afgelopen jaren nauwelijks enige volatiliteit vertoonde, viel terug tot 1,6% j-o-j (juli: 1,8%).

Kredietgroei blijft ondanks vertraging hoger dan nominale BBP-groei …

Zoals we aangaven in onze vorige China Focus, Zomer minder turbulent dan in 2015, , lijkt het erop dat de kredietgroei een keerpunt heeft bereikt. Beijing heeft de laatste maanden meer aandacht voor de risico’s voor de financiële stabiliteit. Zo zijn maatregelen genomen om de groei van het schaduwbankieren en de zogenoemde Wealth Management Products in te perken. Bovendien zijn de regels op de markt voor bedrijfsobligaties aangescherpt. Toch zal de kredietgroei ook bij een vertraging vooralsnog sneller blijven groeien dan het BBP. Daarom zal de verhouding schuld/BBP voorlopig blijven stijgen. Volgens de laatste cijfers kwam deze ratio eind 2015 uit op 255%. Tegen deze achtergrond is Beijing al eerder gestart met initiatieven om de schuld van bedrijven en huishoudens wat te verlichten. Volgens cijfers van Bloomberg is de schuldenlast voor bedrijven en huishoudens in BBP- termen iets afgenomen ten opzichte van de piek die in het tweede kwartaal van 2015 werd bereikt.

160913-cf7  160913-cf8

… waardoor betalingsproblemen toenemen

De toenemende schuldenlast gaat samen met een toename van betalingsproblemen bij kredietnemers. Zo is het aantal wanbetalingen bij obligaties toegenomen, op zich niet vreemd voor een land dat geleidelijk aan meer marktelementen inbouwt. In de eerste helft van 2016 was er bij 38 obligaties (gelieerd aan een schuld van circa USD 3,5 mld) sprake van wanbetaling. Ook neemt het aantal dubieuze leningen (NPLs) in de bancaire portefeuilles toe, hoewel de NPL-ratio volgens de officiële cijfers nog altijd zeer laag is. Volgens het IMF onderschatten deze ratio’s echter fors de werkelijke aard van het probleem. Zo komt bijvoorbeeld evergreening (het doorrollen en/of herstructureren van een lening, zonder dat deze als ‘dubieus’ wordt geboekt) regelmatig voor. Onlangs nog beval toezichthouder CBRC de banken om de schulden te herstructureren van specifieke kredietnemers die aan bepaalde voorwaarden voldoen.

Schuldreductie: de koorddansact blijft voortduren

Het beheersen van de hoge, toenemende schuldenlast blijft een van de meest essentiële en complexe uitdagingen voor Beijing. De autoriteiten moeten ervoor zorgen dat de kredietgroei afzwakt in een tempo dat niet te laag is (anders neemt de schuld-BBP-ratio nooit af) maar ook niet te hoog (anders dreigt een harde landing). Beijing zal deze koord-dansact nog een tijd moeten volhouden. In ons basisscenario gaan we ervan uit dat de overheid daarin slaagt. We verwachten dat doorgegaan wordt met de combinatie van ‘gerichte stimulering en gerichte verkrapping’. We denken niet meer dat de beleidsrente dit jaar nog wordt verlaagd. Wel zouden de bancaire reservevereisten nog verlaagd kunnen worden, mocht dat nodig zijn om de liquiditeit in het bankwezen te waarborgen (bijvoorbeeld bij een toename van de kapitaaluitstroom). Al met al blijft de transitie van China risicovol en ‘hobbelig’, vanwege de macro-financiële risico’s die zorgvuldige beheersing vergen om te voorkomen dat deze de economie ontsporen.

160913-cf9