Vodafone/Ziggo-deal versnelt consolidatie in telecom

door: Sonny Duijn

Na de goedkeuring van de Europese Commissie vorige week is het samengaan van Vodafone NL en Ziggo officieel een feit. Nadat Ziggo recentelijk al met UPC fuseerde, ontstaat er nu echt een tweede machtsblok naast KPN. De rest van de markt staat voor een keuze. Verdere consolidatie in de telecommarkt lijkt aanstaande.

Structurele verandering

De telecomsector is de laatste jaren structureel veranderd. De crisis maakte de eindklant kritischer. Traditionele hogemarge-diensten (sms en vaste telefonie) werden aantast door ‘over-the-top’-concurrenten, die communicatiediensten over internet aanbieden. De omzet van de telecomsector daalde sinds de crisis uitbrak met 17%. In het eerste kwartaal van 2016 zette de daling door.

We verwachten ook over 2016 en 2017 nog omzetkrimp en transitie. Toch zijn in de sector de afgelopen jaren belangrijke stappen gezet. Kosten zijn bespaard, abonnementen vereenvoudigd. Het zo laag mogelijk houden van de ‘churn’ (het klantverloop) heeft topprioriteit. En omdat connectiviteit een eerste levensbehoefte werd, is netwerkkwaliteit cruciaal.

De kritische klant heeft behoefte aan gemak. De populariteit van multiplay-pakketten is dan ook hard toegenomen. Daarbinnen worden drie of vier telecom-diensten in één abonnement gecombineerd. In de laatste vier jaar steeg het aantal multiplay-aansluitingen van 2,7 miljoen naar 4,5 miljoen in ons land (ACM).

Mogelijke synergie in fusie

De laatste trend is volgens onderzoek van Telecompaper dat consumenten pakketten met drie diensten (triple play) inruilen voor combinatie-pakketten met vier diensten (quadruple play): internet, tv, vaste telefonie en mobiele telefonie. Eind 2014 waren er 447.000 huishoudens die gebruikmaken van deze quad play-pakketten, inmiddels zijn dit er 775.000 (ACM, Telecompaper).

KPN heeft 87% van die quad play-markt in handen, en is daarin dus duidelijk marktleider. Geen enkele andere speler heeft over alle specifieke deelgebieden een significant marktaandeel. Ziggo wordt daarin geremd door zijn mobiele tak (1% marktaandeel, zonder eigen mobiele netwerk).

Door het samengaan moeten Vodafone NL en Ziggo wél in staat zijn om een aantrekkelijk quad play-pakket te bieden. Vodafone NL is enkel mobiel (24,6%) echt groot, terwijl Ziggo op tv, vaste telefonie en vast internet groot is (zie Figuur 1). De bedrijven vullen elkaar daarin prima aan. Zo ontstaat nu een echt machtsblok naast KPN, dat de laatste jaren klanten van Ziggo wist over te nemen. Ook in de duidelijk krimpende zakelijke markt versterkt de concurrentie. Uit een inventarisatie van Conclusr onder ICT-managers blijkt dat veel huidige zakelijke klanten van Vodafone (mobiele telefonie) en Ziggo (vaste datalijnen) bereid zijn om extra diensten af te nemen bij het nieuwe fusiebedrijf. KPN is nu bij zowel grote als kleine bedrijven duidelijk marktleider.

Figuur 1: Grootmachten in telecomsector
Bron: Telecompaper. *exclusief Vodafone Thuis

VodafoneNLZiggo samen

 

Opboksen tegen twee machtsblokken

Door de fusie zijn er straks dus twee grote machtsblokken van gelijke omvang, die in staat zijn om klanten optimaal gemak te bieden via combinatiepakketten. Het is moeilijker om daar tegen op te boksen voor de rest van de markt. Zeker voor partijen die enkel in staat zijn om één of twee diensten goed aan te bieden. Voor hen is het goed de strategie te evalueren.

Uitbreiden naar nieuwe diensten (wat overigens ook over-the-top kan) is een optie. De mogelijkheden daartoe nemen wellicht ook toe.  Toezichthouder ACM buigt zich immers over de vraag of het coax-netwerk van Ziggo opgesteld moet worden, zodat derde partijen hier vaste telefonie, tv en internet over kunnen aanbieden.

Bij het koper- en glasvezelnetwerk van KPN is dit immers het geval. Vodafone bood consumenten over het KPN-netwerk vaste telefonie, tv en internet, via Vodafone Thuis. De Europese Commissie bepaalde dat deze nog kleine tak verkocht moet worden als voorwaarde voor de fusie. Dat biedt voor mobiele aanbieders een kans om in één klap de dienstverlening uit te brengen.

Consolidatie in de markt

Een andere optie voor spelers met een beperkt dienstenpakket is het aanbrengen van een sterke focus of unieke propositie, en daar schaalgrootte in proberen te vinden. Dit kan bijvoorbeeld belangrijk zijn voor de MVNO’s (die diensten aanbieden over één van de vier mobiele netwerken).  Van de 80 MVNO’s, zijn er 53 op de zakelijke markt. Die markt houdt het voorlopig zwaar; wij verwachten dat ook in 2016 en 2017 de tarieven op de zakelijke markt zullen dalen. Het ligt in de lijn der verwachting dat dit tot consolidatie leidt.

Kortom; schaalgrootte wordt interessanter om de eindklant optimaal te bedienen. De joint venture van VodafoneNL en Ziggo versnelt die consolidatie.

Deze column verscheen op 10 augustus op het platform van de Automatiseringsgids/AG Connect.