Verduurzaming vastgoed: Balanceren tussen droom en daad

door: Rutger Schuur

In 2018 verrijst het nhow Amsterdam RAI Hotel in onze hoofdstad. Met 650 kamers is het straks niet alleen het grootste hotel van Nederland, maar zelfs van de Benelux. Het hotel wordt een opvallende landmark tussen de Amsterdam RAI en Europaboulevard. Niet toevallig was dat óók de locatie waar tijdens de PROVADA, de vakgoedbeurs van Nederland, het officiële startsein werd gegeven voor dit iconische bouwproject.

Het ontwerp van architect Rem Koolhaas is geïnspireerd op de reclametoren – het Signaal – op het voorplein van de RAI. Het hotel bestaat uit grote blokken, die ten opzichte van elkaar zijn gedraaid. In de 91 meter hoge hoteltoren komt in 2018 een nhow-hotel van de Spaanse hotelgigant NH Hotels. Het Amsterdam RAI Hotel zet een nieuwe standaard op het gebied van duurzaam bouwen. Zo is de duurzaamheidsambitie BREEAM outstanding en zal het volledig klimaatneutraal zijn.

De ‘next step’

Het bouwproject was even later het startpunt van een inspirerende ronde-tafelsessie die in het teken stond van de ‘next step’. Kopstukken uit de financiële wereld en de vastgoedsector keken onder leiding van tafelheer Humberto Tan vooruit naar de toekomst van de vastgoedsector. Ik was tafelgast en ging in op de vraag of het Amsterdam RAI Hotel symbool staat voor het herstel op de vastgoedmarkt. Dat kon ik volmondig beamen, want het hotel is een ‘iconisch bouwproject’: een symbool van vernieuwing en duurzaamheid. ABN AMRO wil de transitie naar duurzaam vastgoed versnellen, omdat het waardebestendig is en een aantrekkelijke investering voor beleggers vormt. Wij zijn ervan overtuigd dat de impact van duurzaamheid in de komende jaren in de hele vastgoedketen zichtbaar zal worden.

Maar loopt het echt zo’n vaart en voltrekt de verduurzaming van vastgoed zich wel in het gedroomde tempo? Lesley Bamberger, algemeen directeur van de Kroonenberg Groep laat zich niet snel overtuigen. Hij won een aantal jaar geleden de Vastgoedmarkt Award, omdat hij een conservatieve visie – zowel over financiering als bij de keuze voor projecten en het type vastgoed – combineert met gedurfd ondernemerschap. Hij kwam met een nuchtere of misschien wel ontnuchterende boodschap, namelijk dat duurzaamheid belangrijk is, maar bij vastgoed de waarde van een pand nog altijd wordt bepaald door de locatie. De waarde van een gebouw wordt in zijn ogen niet alleen bepaald door het energielabel. “De verduurzaming van vastgoed is vaak een theoretische discussie en vraagt om een langere adem dan we denken. Wij zijn een voorstander van herontwikkeling en de transitie van onze bestaande voorraad winkelgebieden en kantoorpanden. Ik investeer liever in eigen vastgoed waarvan ik weet wat ik heb”, zei Bamberger.

Van energieneutraal, naar energie-plus

Wie heeft het aan het juiste eind? De waarheid ligt waarschijnlijk in het midden. Zo is oud-minister Willem Vermeend, ambassadeur van Fintech, er wel van overtuigd dat bedrijven die hun gebouwen verduurzamen meerwaarde creëren: van energieneutraal, naar energie-plus. Volgens de oud-bewindsman is dit mogelijk door een combinatie van slimme technologie en nieuwe financieringsvormen, zoals fintechs. Volgens Vermeend is het belangrijk dat de financiële sector meegaat met deze ontwikkeling en digitalisering als topprioriteit stelt. Door slim samen te werken en van elkaar te leren kunnen banken en fintechs elkaar verder brengen. Maar ook de vastgoedsector moet meters maken. “Nederland implementeert nieuwe technologie, zoals sensoren, niet snel genoeg. De bouw is conservatief en log. Stilstand is niet alleen achteruitgang, je bent over vijf jaar verdwenen als je niet inzet op innovatie en duurzaamheid.”

Hoe snel de verduurzaming van Nederlands vastgoed zich zal voltrekken, zal de toekomst uitwijzen. We kunnen echter niet achteroverleunen, want de tijd van grote ondoordachte bouwprojecten is voorbij. Bovendien is duurzaamheid een interessante business case en wordt het steeds belangrijker bij de waardebepaling van gebouwen. Zo is de gebouwde omgeving voor een groot deel verantwoordelijk voor de CO2-uitstoot en het energieverbruik. Voor organisaties die vastgoed, zoals kantoorruimte, aan derden verhuren, is duurzaamheid dan ook een steeds belangrijker thema. Niet alleen omdat het goed is voor het milieu, maar ook omdat duurzaam vastgoed een hoger rendement heeft en hierdoor een aantrekkelijke belegging is voor investeerders. Deze ontwikkeling gaat sneller dan we een aantal jaar geleden hadden kunnen denken. Deze trein is nu in beweging gekomen en zal geleidelijk aan snelheid winnen.