Granenmonitor: Loskomen van de bodem

door: Frank Rijkers

  • Prijsherstel op de graanmarkt, maar optimisme lijkt te zijn doorgeslagen
  • ABN AMRO stelt prijsverwachting voor sojabonen bij, waardoor neerwaartse risico’s afnemen
  • Toenemende angst voor La Niña

De tocht uit het dal lijkt te zijn ingezet…

Nadat de prijzen al sinds de top in 2012 onder druk zijn komen te staan, gloort er hoop op betere prijzen voor producenten van onder meer tarwe, maïs en sojabonen. Met name de prijzen voor maïs en sojabonen zijn sinds het begin van 2016 fors aangetrokken. Prijsstijgingen van respectievelijk 16% en 24% hebben ervoor gezorgd dat de markt weer wat meer optimistisch is gestemd. Maïsprijzen in zowel Chicago als Parijs noteerden eind mei zelfs de hoogste waardes in elf maanden tijd, terwijl voor sojabonen de hoogste noteringen in ruim 21 maanden tijd op de borden verscheen. Wellicht is de markt hiermee wat té optimistisch geweest en zijn de prijzen wat te ver omhoog doorgeschoten, maar desalniettemin lijkt de weg omhoog wel te zijn ingezet.

…ook speculanten zijn optimistisch…

De stijging in de prijzen heeft ervoor gezorgd dat ook speculanten weer meer interesse krijgen in grondstoffen in zijn algemeenheid, en agrarische grondstoffen specifiek. Voor zowel maïs als sojabonen zijn de short posities, waarbij er wordt gespeculeerd op een verwachte prijsdaling, in de afgelopen maanden ingewisseld voor zogeheten long posities. Gelijktijdig is in beide gevallen de interesse toegenomen, hetgeen tot uiting komt in het aantal uitstaande contracten. In maïs wordt momenteel 15% meer gehandeld tegenover 50% meer interesse voor sojabonen. Ook voor tarwe is de interesse licht toegenomen (+3%) maar de nog altijd zwaar overheersende short posities suggereren geen sterke stijging van de prijs op korte termijn.

…maar het herstel is nog wel fragiel

Vanuit macro-economisch perspectief hebben meevallende importcijfers vanuit China, een (tijdelijke) verzwakking van de Amerikaanse dollar (USD) en een hogere olieprijs de afgelopen maanden voor extra rugwind gezorgd. Daarmee is een belangrijke bijdrage geleverd in de forse prijsstijgingen van maïs en sojabonen. Daarnaast zorgen tegenvallers in het weer, zoals de extreme regenval in Argentinië, voor verstoringen van de productie. Hierdoor neemt het aanbod van sojabonen af, hetgeen zorgt voor een extra stimulans van de prijs. Toch laat bijvoorbeeld de tarwemarkt zien dat het prijsherstel geen vanzelfsprekendheid is. Op de beurs van Chicago laten tarweprijzen weliswaar een beperkte stijging zien van 2% ten opzichte van het begin van dit jaar, maar in Parijs hebben de prijzen juist verder terrein verloren (-4%). De redenen hiervoor zijn hoge voorraadniveaus, goede productieverwachtingen en tamme wereldhandel. Het optimisme wat heerst op de markt voor sojabonen en maïs kan daardoor nog wel een terugval krijgen.

Minder sojabonen, leidt tot  aangepaste prijsverwachting

Zoals hierboven al beschreven heeft met name flinke regenval in Argentinië gezorgd voor druk op de productie van sojabonen aldaar. In de laatste productieramingen van het Amerikaanse ministerie voor landbouw (USDA) is de verwachte productie met 5 mt afgenomen ten opzichte van de raming een maand eerder. Doordat de verwachte consumptie zelfs licht is toegenomen met 2 mt tot ruim 318 mt zal de eindvoorraad fors slinken tot 74 mt aan het einde van het seizoen 2015/16. Ook heeft het USDA de eerste ramingen voor 2016/17 afgegeven, waarbij de verwachting is dat de eindvoorraad zelfs verder zal afnemen tot onder de 70 mt. De productie zal volgend jaar weliswaar naar verwachting hoger uitkomen op een recordniveau van 324 mt (+2,5% j-o-j), maar doordat de vraag naar sojabonen harder toeneemt (+3%) zullen naar verwachting ook in het seizoen 2016/17 de voorraden verder afnemen en daarmee op de laagste niveaus in drie jaar tijd uitkomen. Al met al reden genoeg om de prijsverwachting voor het verdere verloop van 2016 naar boven toe aan te passen. Voor eind 2016 passen wij onze prijs aan naar een niveau van 1.050 USDc/bushel. Hiermee ligt de prijs weliswaar onder het huidige marktniveau, maar daarvan denken wij dat het iets te ver naar boven is doorgeschoten. Daarnaast verwachten wij dat de USD in het verloop van 2016 wat zal aantrekken, hetgeen impact zal hebben op de vraag naar sojabonen.

Prijsverwachtingen voor maïs en tarwe ongewijzigd

Waar we de prijsverwachting voor sojabonen naar boven toe hebben bijgesteld, doen we dit niet voor maïs en tarwe. Voor tarwe is de verwachting dat de prijs zich dit jaar handhaaft rondom de huidige niveaus. Hoge voorraden en gunstige productievooruitzichten geven hiervoor geen andere signalen. Voor 2016/17 verwacht het USDA een mondiale productie van 727 mt tegenover een consumptie van ruim 712 mt. Zowel productie als consumptie liggen hiermee op niveaus die circa 3% boven het vijfjaargemiddelde liggen. Overaanbod blijft de markt hier domineren, maar de kwaliteit lijkt door ongunstige weersontwikkelingen wereldwijd wel minder te zijn. Voor wat betreft maïs is de verwachting dat de productie wereldwijd met 42 mt zal toenemen. Hiermee komt de productie uit op ruim 1.011 mt. Een stijging van ruim 7% ten opzichte van het gemiddelde van de afgelopen 5 jaar. Tegelijkertijd neemt de consumptie toe met 43 mt tot 1.012 mt. Hierdoor zullen de voorraadniveaus slechts beperkt afnemen. Voor ons geen reden om de prijsverwachting (lichte stijging richting het einde van het jaar) te herzien.

Angst voor extremen in het weer

Productie van agrarische grondstoffen is meer dan elke andere grondstof sterk afhankelijk van weersinvloeden. Een sterke El Niño, heeft het afgelopen teeltjaar voor veel onrust gezorgd. Met name telers van allerlei gewassen op het Zuidelijk halfrond hebben de ontwikkelingen met argusogen gevolgd. El Niño is inmiddels over zijn hoogtepunt heen, maar juist door de intensiteit waarmee deze gepaard is gegaan kan de omslag naar een nieuw weertype weleens groter zijn dan in eerste instantie werd gedacht. Steeds meer tekenen van de tegenhanger van El Niño, La Niña komen aan het oppervlak. Met name de graanoogsten in Noord-Amerika zouden hierdoor fors geraakt kunnen worden. Hierdoor is opwaarts potentieel zeker nog aanwezig voor maïs, tarwe en sojabonen.

 

Granenmonitor_juni_2016_def.pdf (311 KB)
Download