Bouwmarkten volop in beweging

door: Sonny Duijn

Bouwmarkten zagen in het eerste kwartaal van 2016 hun verkoopvolumes met 3,8% stijgen. Daarmee profiteert de branche van een toename in woningtransacties. De branche is volop in beweging. Onder meer de komst van stadswinkels, de toetreding van Bauhaus en de verwachte groei van online verkopen maken de branche zeer interessant om te volgen.

De lage hypotheekrente is een belangrijke driver voor de woningmarkt. Mede daarom nam het aantal verkopen van bestaande woningen in 2015 met 16,1% toe. En in het eerste kwartaal van 2016 lag het aantal transacties zelfs 24,2% hoger dan in de eerste drie maanden van 2015.

Voor de bouwmarkten is dit een gunstige ontwikkeling. Een toename in huizenverkopen vergroot de potentiële markt voor doe-het-zelf-producten. Wij voorzien dat de verkoopvolumes in de sector over 2016 en 2017 met 2,5% per jaar zullen toenemen.

Anders gezegd: in onze visie hebben de bouwmarkten in 2015 de bodem bereikt, zoals we begin dit jaar al communiceerden. De sector komt wel van ver. De verkoopvolumes van bouwmarkten bivakkeerden het afgelopen kwartaal nog altijd bijna 30% onder precrisisniveaus. Maar de weg van herstel lijkt ingeslagen.

Dat neemt niet weg dat de sector voor belangrijke uitdagingen en strategische vraagstukken staat in de komende jaren. Die vraagstukken betreffen bijvoorbeeld de toegenomen concurrentie en de online propositie.

Concurrentie vergroot

De aanwezigheid en uitbreiding van internationale spelers zorgen voor grote concurrentie. Deze multinationals kunnen vanwege hun omvang scherp inkopen en flink op prijs concurreren met de rest van de markt. Het Duitse Hornbach is al zo’n twintig jaar in ons land actief.

Sinds vorig jaar is daar een extra speler bijgekomen: Bauhaus, nu in zeventien landen actief. Deze toetreding heeft al voor de nodige opschudding gezorgd. Volgens Bauhaus is de Nederlandse consument op zoek naar iets nieuws en kan de gevestigde orde dit niet bieden. In Groningen werd vorig jaar het eerste Nederlandse pand geopend en Bauhaus wil jaarlijks één of twee bouwmarkten openen. Dit jaar zijn er plannen in Hengelo. Ook Hornbach breidt uit in ons land.

Op die manier gaan bouwmarkten ook de concurrentie aan met andere branches binnen de retail-sector. Om klanten te binden bieden bouwmarkten ook fietsen, planten, meubels en woondecoratie aan. Dit fenomeen van ‘branchevervaging’ komt breder binnen de retail-sector voor. Dit lijkt vaker te gebeuren dan voorheen. Winkeliers breiden hun assortiment uit om toegevoegde waarde te bieden richting de consument. Het zorgt ook voor concurrentie over de branches heen.

Door die branchevervaging concurreren de bouwmarkten niet alleen met elkaar, maar ook met andere retailers (denk aan woonwinkels). Tegelijkertijd worden de bouwmarkten beconcurreerd door Action en Bol.com, die ook doe-het-zelf-producten aanbieden. Dit fenomeen van branchevervaging zorgt voor extra concurrentie.

Voor bouwmarkten zijn strategische keuzes rond het assortiment dan ook van groot belang. Zo kan een partij besluiten om zich meer op zzp’ers te richten en meer de concurrentie met groothandels op te zoeken, of juist het assortiment verder uit te breiden met branchevervagende producten; bijvoorbeeld om meer persoonlijke benadering te bieden.

Hoe dan ook: de nieuwe bouwmarkten die door Hornbach en Bauhaus worden geopend zorgen voor extra concurrentie in diverse regio’s. Het daagt de andere spelers in de markt nog meer uit om toegevoegde waarde te bieden richting de consument, door expertise en persoonlijke benadering in de winkel te bieden. Een middel hiertoe zijn ook de kleinere stadswinkels, die zich richten op gemak.

Online propositie

De komende jaren zal ook meer focus ontstaan op de online propositie van de bouwmarkten. In het vierde kwartaal van 2015 ging in ons land nog 8% van de bestedingen en huis- en tuinspullen (waaronder ook de doe-het-zelfartikelen) online. Dit is aanzienlijk minder dan bijvoorbeeld voor kleding (17%) en consumentenelektronica (24%).

Die duidelijke voorkeur voor het fysieke kanaal is begrijpelijk. De consument heeft doe-het-zelf-spullen vaak direct nodig, waardoor een bezoek aan de fysieke winkel logischer is. Bovendien is expertise van personeel voor de consument een belangrijke reden om ‘gewoon’ naar de fysieke winkel te gaan.

Niettemin wordt het belangrijker om online een sterke positie te hebben. Het online aandeel in deze productcategorie neemt naar verwachting toe in de komende jaren. Dit kan via de gevestigde orde, maar ook als een zogenaamde ‘disruptor’ opstaat. Denk aan daarbij Zalando voor de schoenenbranche en Picnic voor de supermarktbranche.

Wat hebben dergelijke online ‘disruptors’ gemeen? In een eerder artikel constateerde vakblad MIX terecht dat dergelijke spelers populair worden wanneer zij drempels voor online aankopen wegnemen. Zalando doet dat door de gratis retourzendingen, Fietsenwinkel.nl doet dit met de introductie van een bedenktijd van 100 dagen en Picnic doet dit door via internet bestelde boodschappen gratis te bezorgen.

In Amerika is hiervoor een equivalent voor de doe-het-zelf-sector: Build.com. Dit platform verkoopt doe-het-zelfartikelen maar biedt ook live contact via experts. Een dergelijke speler zou in Nederland de opkomst van online in deze productcategorie in stroomversnelling kunnen doen geraken. Daardoor wordt de gevestigde orde immers meer gepusht om hierin te innoveren.

Maar ook zonder de aanwezigheid van een dergelijke speler is het belangrijk voor de huidige bouwmarkten om de bestaande online propositie verder te perfectioneren. Het is belangrijk om ook in die rol de belangrijkste belemmeringen voor een online aankoop weg te nemen en te leren van een speler als Build.com

Deze publicatie verscheen eerder in MIX, vakblad voor de doe-het-zelf-sector.