Het ziekenhuis als centrum voor ingrepen

De ziekenhuiszorg in Nederland is goed geregeld, maar duur. Het kost ruim € 1500,- per persoon. Dit is nu al meer dan we als verzekeringspremie betalen. En die zorgkosten zullen de komende jaren alleen nog maar stijgen. Tenminste, als we per zieke dezelfde kosten blijven maken en de bevolkingsgroep die zorg nodig heeft, verder groeit.

De gemiddelde behandelingskosten moeten dus omlaag, en snel ook. De eerste babyboomers zijn inmiddels rond de 70. Vanaf 75 neemt de behoefte aan zorg vlug toe. Er zijn nu ongeveer 1,9 miljoen 70-plussers; over vijf jaar zijn dat er 2,3 miljoen. Een toename van ruim 20 procent. We hebben dus nog uiterlijk tot en met 2020 om het anders te doen.

OntwikkelingSenioren

Maatregelen van de afgelopen vijf jaar 

Lagere behandelingsprijzen, complexe zorg geconcentreerd in minder ziekenhuizen en het aantal behandelingen gemaximeerd: de afgelopen vijf jaar is al het een en ander veranderd. Deze maatregelen konden worden getroffen zonder ziekenhuizen daarop aan te passen. En ze hebben gewerkt. In 2014 bedroeg de totale omzet van alle ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra

€ 25,8 miljard, slechts 1,6 procent meer dan het jaar ervoor. Nu de vergrijzing serieuze vormen aanneemt en de kosten sterk stijgen als we niet ingrijpen, is het tijd voor de volgende stap: ziekenhuizen moeten taken afstoten.

Ketenvorming

Het ziekenhuis wordt gereduceerd tot een centrum voor spoedzorg en behandeling, de rest gebeurt erbuiten. Zorg uit handen geven, kan alleen als anderen deze overnemen. Welke taken ziekenhuizen overdragen? In grote lijnen: de diagnose, plus de zorg voor en na de behandeling, waarvan een groot deel chronische zorg is. Zo ontstaat er een keten van zorgverleners.

De partners in deze keten zijn:

  • Big Data: ‘internationale kennissystemen’ die steeds meer zullen worden gebruikt
  • samenwerkingsverbanden met andere ziekenhuizen
  • zorgverleners in de buurt van de burger, zoals de huisarts en verpleegkundigen
  • een consult op afstand (e-health)
  • gezondheidsmeters bij de patiënt in huis

Big Data voor snellere diagnoses

Met ‘Watson Health’ bracht IBM een kennisbank op de markt die duizenden medische publicaties per seconde raadpleegt en analyseert. Door bijvoorbeeld aandoeningen en bloeduitslagen in te voeren in het systeem, kunnen nog sneller diagnoses worden gesteld.

Twee soorten ziekenhuizen

De komende jaren ontstaat er een splitsing in de zorg: de (hoog) complexe ziekenhuizen gaan zich rond grotere steden concentreren, de basiszorg vindt in de regio plaats. Om efficiency te vergroten, moeten de basis- en gespecialiseerde ziekenhuizen (nog) meer met elkaar samenwerken. Toegang tot deze zorg blijft zo voor iedereen verzekerd.

Slimmere zorg, minder kosten per persoon

Waarschijnlijk kan maar vijf tot tien procent van de ziekenhuiszorg naar huisartsen worden overgedragen, en ook daar veroorzaakt het extra kosten. Vijf procent ziekenhuiszorg staat namelijk gelijk aan vijftig procent van de huidige huisartsenkosten. De grootste besparing moet dus komen van efficiëntere zorg. Zowel techniek als informatie delen met zorgpartners in de keten is hierbij cruciaal. Tot 2020 voeren we deze veranderingen door om de zorgkosten in de hand te houden.