Grens tussen supermarkt en foodservicegroothandel vervaagt

door: Rob Morren

De omzet van foodserviceklanten in de supermarkt is niet hoog: € 335 miljoen op de € 6,4 miljard van de foodservicegroothandel. Toch stijgt dit percentage naar schatting jaarlijks met minstens 2,5 procent (FSIN 2015, 2016). De tijd dat alleen zakelijke koopjesjagers de supermarkt bezochten in plaats van de groothandel, is voorbij. Vooral de onderkant van de zakelijke markt weet de supermarkt steeds beter te vinden. Daarmee zitten supers in het vaarwater van de foodservicegroothandel.

Geen vrachtwagens, maar busjes

Bij partijen als kinderdagverblijven, kleine zorginstellingen en sportkantines stoppen geen vrachtwagens van de groothandel voor de deur, maar bezorgbusjes van de supermarkt. Spar-online meldt dat sinds zijn start in 2013 een groot deel van de afnemers bestaat uit kleinzakelijke bedrijven. Ook marktleider ah.nl bezorgt bij ruim 10.000 relatief kleine ondernemers wekelijks de boodschappen. Deze bedrijven zijn naar schatting goed voor 25 tot 30 procent van de totale AH-online omzet (EFMI, 2016). Jumbo Supermarkten heeft onlangs aangekondigd niet meer alleen aan particulieren te leveren.

Waarom bestellen bedrijven bij een online supermarkt? Goede bestelapplicaties, lagere kosten en dagelijkse bezorging. Vooral dit laatste is voor de groothandel niet makkelijk kostendekkend in te richten. Bij foodservicegroothandels is het minimale bestelbedrag fors hoger dan bij de online supermarkt.

Supermarkt en groothandel groeien naar elkaar toe

In de afgelopen tien jaar is het supermarktaanbod sterk verbeterd. Nederlandse supermarkten behoren nog steeds tot de goedkoopste van Europa. Ook in variëteit en versheid zijn grote stappen gezet. De consument wil een ‘restaurantervaring’ in eigen keuken en is bewust bezig met wat er op zijn bord ligt. Van glutenvrij brood tot sojamelk en van biologische geitenkaas tot exotisch vers fruit: de supermarkt is steeds beter uitgerust. De combinatie van een hoge supermarktdichtheid en ruime openingstijden is aantrekkelijk voor kleine ondernemers. Hiermee concurreren supermarkten met de cash & carry-doelgroep van de foodservicegroothandel.

Naar verwachting gaan grote servicesupermarkten zich nadrukkelijker richten op de kleinzakelijke markt. Bijvoorbeeld door besteldiensten hier meer op toe te spitsen en hun assortiment in grotere verpakkingen aan te bieden. Het is een manier om grotere volumes door de online operatie te leiden en daarmee verlieslatende bezorgdiensten meer kostendekkend te maken.

Op zoek naar bestelgemak en inspiratie

In 2016 is het bij alle grote fullservice-supermarkten mogelijk om boodschappen thuis te laten bezorgen. Oftewel: er is sprake van een bijna landelijke dekking. Veel supermarkten investeren in nieuwe distributiecentra die volledig zijn gericht op online bezorging. Hiermee garanderen ze optimale versheid, snelheid en efficiency. Ook verbeteren ze online bestelapplicaties en is er steeds meer informatie beschikbaar over het assortiment. De klant kan alles opzoeken over producten: van hun duurzame karakter en herkomst tot bereidingswijze en inspirerende menusuggesties.

Focus op online en toegevoegde waarde

Ook de foodservicegroothandel zet in op online (omnichannel) platformen om klanten aan zich te binden. Via nieuwe bestelapplicaties en data-analyse kunnen ze bijvoorbeeld kooppatronen beter herkennen en voorspellen. Op basis van deze gegevens  zetten ze stappen in het verder personaliseren van hun dienstverlening. Belangrijk, want groothandels hebben veel verschillende afnemers, van sportkantines tot sterrenrestaurants. Ze staan voor de uitdaging hun diensten kostenefficiënt en winstgevend te houden met de juiste bedieningsmodellen, goede service en het beste aanbod. Dit vraagt om focus op specifieke klantgroepen én een daarop aangepaste winkelervaring en assortiment dat écht onderscheidend is.

Meer efficiency houdt marges op peil en verkleint het prijsverschil met supermarkten. Foodservicegroothandels kunnen hiervoor steviger inzetten op huismerken of nog nadrukkelijker de functie van logistiek dienstverlener vervullen: de schakel tussen leveranciers die onderscheidende producten bieden.

Consumentenmarkt interessant voor foodservicegroothandel?

Met een exclusief, onderscheidend assortiment krijgen groothandels ook de (bovenkant van) de consumentenmarkt in zicht. Eten blijft stijgen op de interesseladder en veel consumenten zijn op zoek naar speciale eetbelevingen en -ervaringen. Veel nieuwe foodconcepten zoals maaltijdboxbezorgers bezorgen speciale producten tot in de keuken. Sligro Food Group biedt in zijn Emté-supermarkten ‘horeca-kwaliteit’ voor de consument. Een uitdaging in een supermarktlandschap waarin naast kwaliteit ook prijs domineert. Groothandels moeten dan ook de optimale synergie zien te vinden tussen activiteiten, schaal en het juiste distributiemodel als ze ook de consumentenmarkt willen bereiken. Vooralsnog is dit nog maar voor weinigen weggelegd.

(Dit artikel is eerder verschenen in Distrifood)