Drukkerijen op strategisch kruispunt

door: Steven Peters

We lezen nog steeds met onze ogen. In dat opzicht is er sinds de papyrus boekrol van vijfduizend jaar geleden niets veranderd. Maar de boekrol zelf heeft allerlei transformaties ondergaan. Na de uitvinding van de boekdrukkunst in de 15e eeuw werd informatie en kennis ook voor de gewone man bereikbaar. Een verandering die revoluties teweegbracht. Nu staan drukkerijen aan de andere kant: door de digitale revolutie staat hun businessmodel al een aantal jaar op losse schroeven. Voor verschillende soorten drukkerijen pakt deze ontwikkeling anders uit.

In het rapport ‘De mens – een merkwaardige trend’ schetst GOC drie strategische opties voor drukkerijen.

  1. Van drukkerij naar drukfabriek
    Investeer in geautomatiseerde productie, waarvoor zo min mogelijk mensen nodig zijn. Moderne digitale printers kunnen ook kleinere opdrachten uitvoeren, met zeer korte doorlooptijden. Door orders met elkaar te combineren, wordt produceren sneller en goedkoper.
  1. Van drukkerij naar nichespecialist
    Ontwikkel je tot nichespeler. Zet grafische producten in de markt waarvoor specialistische kennis nodig is, bijvoorbeeld 3D-prints of printed electronics. Volg de technologische ontwikkelingen op de voet en trek personeel aan met nieuwe hightech-vaardigheden.
  1. Van drukkerij naar adviseur
    Laat de drukpers staan en word adviseur. Klanten worstelen met een goede communicatiemix van papier en digitaal, en schakelen hier graag hulp bij in. Consultants met kennis van digitaal en print en een uitgebreid netwerk in de creatieve industrie, kunnen hierin van grote waarde zijn.

De richting die je kiest, moet natuurlijk wel aansluiten bij de mogelijkheden van de drukkerij. Voor vier typen drukkerijen hebben we enkele mogelijkheden in kaart gebracht.

Internetverkoop biedt algemene drukkerijen perspectief
Drukkers van bijvoorbeeld reclamefolders, formulieren, geboortekaartjes en direct mailings hebben veel last van concurrentie. Door digitalisering daalt de vraag naar dit type drukwerk, wat in de markt tot overcapaciteit en consolidatie leidt. Tegelijk brengt het succesvolle businessmodel van online drukkers traditionele bedrijven in een lastige positie. Algemene drukkerijen kunnen hun toekomst misschien veiligstellen door zelf ook de stap naar internet maken. Online kunnen ze uiteenlopende markten bedienen met een grote verscheidenheid aan diensten en producten. Maar dan moet de online winkel wel op orde zijn, en het drukproces ver geautomatiseerd.

De transformatie naar online drukker met een uiterst efficiënt proces is niet voor alle bedrijven haalbaar. Drukkers met goed ontwikkelde commerciële vaardigheden kunnen ook de overstap naar consultant overwegen.

Drukkers voor uitgeverijen: automatiseren of specialiseren
De volumes van dagbladen, tijdschriften en boeken lopen terug; drukkers in deze branche hebben hier veel last van. De concurrentie daagt hen uit om het productieproces te automatiseren; ze moeten opdrachten efficiënt kunnen verwerken tegen lage prijzen. Voor sommige partijen blijft er werk als nichespecialist voor bijzondere uitgaven van tijdschriften en boeken.

Betere markt voor verpakkingsdrukkers
Net als in vorige Visies op Sectoren, constateren we dit jaar dat de toekomst voor bedrukkers van bijvoorbeeld kartonnen of kunststof verpakkingen er rooskleuriger uitziet. Mensen blijven tenslotte fysieke producten consumeren, en die zitten vaak in een verpakking. Bovendien worden verpakkingen belangrijker: ze beschermen niet meer alleen het product, maar geven kritische consumenten ook informatie over bijvoorbeeld herkomst en ingrediënten. En de verpakking verleidt; het is voor veel merken een uithangbord. Toch is het ook voor deze categorie drukwerk noodzakelijk om te investeren in automatisering.

Hightech biedt specialistische drukker kansen
En dan zijn er nog de gespecialiseerde drukkers. Voor hen liggen er kansen in nieuwe technieken en hightech printwerk, zoals 3D-printing en printed electronics. In deze laatste categorie zien de BOM en Techwatch een veelbelovend specialisme, want het is goed mogelijk om tegen lage kosten eenvoudige elektronische functies aan producten toe te voegen. Denk aan pleistersensoren voor de zorg, of RFID-tags in plaats van streepjescodes voor retail. Ze startten daarom begin 2016 een nieuw platform: Printed Electronics NL.

Drukkerijen in het digitale tijdperk
Vorig jaar stelden we in het rapport ‘Playing the game’ dat niet de technologie centraal staat, maar de mens. Toch houdt de opkomst van nieuwe technologieën in dat mensen hun professionele vaardigheden continu moeten ontwikkelen om hun positie op de arbeidsmarkt te behouden. Dit geldt in het bijzonder voor bedrijfstakken die onder druk staan, zoals drukkerijen. Om succesvol door de technologische revolutie te komen, moeten zij met nieuwe ogen naar hun vak kijken.