Creativiteit is sleutel tot succes

door: Jonathan Greenwood

Er lijkt geen twijfel dat financiële instellingen in een moeilijke periode verkeren. Lage rente en weinig tot geen rendement op staatsobligaties vertalen zich in lagere opbrengsten. Pensioenfondsen vinden weinig mogelijkheden om high-yield investeringen te vinden, zoals cash equity, private equity of vastgoed. Solvency II verandert de spelregels voor verzekeraars. Maar in alle uitdagingen vandaag de dag liggen ook enorme kansen. De sleutel tot succes ligt niet in “business as usual”, maar in het zoeken naar creatieve manieren om rendementen te verhogen.

Eenvoud centraal

Voorheen was de standaard manier van investeren vrij eenvoudig: staatsobligaties en beursgenoteerde aandelen. Op dit moment doen beleggers echter extra werk om ook andere liquide assets te begrijpen. Of het nu gaat om lager gewaardeerde bedrijfsobligaties, achtergestelde obligatie-uitgiftes, private equity of vastgoedinvesteringen, het rendement is er als beleggers bereid zijn om te zoeken. Grotere pensioenfondsen en vermogensbeheerders kunnen zich veroorloven om geld en middelen in te zetten om ongebruikelijke activa echt te begrijpen. Gebieden zoals leveraged lending, infrastructuurobligaties en secundaire leningen bieden kansen anders dan de meer traditionele, alledaagse obligaties.

De lange termijn

Het meest interessante deel van de analyse is dat we bijna altijd praten over langlopende verplichtingen. Kijken naar de effecten van veranderingen in de afgelopen twee jaar is heel anders dan ze waar te nemen tijdens de 30-jarige levensduur van de meeste investeringen. Pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen hebben vanwege hun lange termijn karakter vaak meer ruimte om te investeren in ongewone activa. Ze moeten zelfs moeite doen om er genoeg van te vinden. Vroeger waren infrastructuurobligaties niet de eerste mogelijkheid waar investeerders naar keken om rendement te behalen. Maar vandaag de dag is er een overschot aan geld en een tekort aan mogelijkheden. De tijd nemen om de juiste investeerder met de juiste investering te matchen, kan een hoog rendement opleveren.

Verandering is op komst

In Nederland vinden grote veranderingen plaats in de pensioensector. En daarmee ook een verandering in de mindset. Historisch gezien is het Nederlandse Defined Benefit-systeem bewonderd over de hele wereld. Nieuwe uitdagingen dwingen bedrijven echter om te kijken naar Defined Contribution-modellen. De opkomst van premiepensioeninstellingen en het aantal banken dat op de markt actief is, versnellen tegelijkertijd de verandering. Toen verzekeringsreus Achmea zijn modulaire Defined Contribution-systeem invoerde, verminderde dat de druk op haar eigen balans en lanceerde zij daarnaast een stabiel en waardevol product voor haar klanten.

We zien ook meer lokale investeringen in de Nederlandse markt. Was het ooit gebruikelijk om te investeren in het buitenland, kijken Nederlandse investeerders nu dichter bij huis. Zij vinden kansen in Nederlandse infrastructuur zoals het project A1/A6/A9, hypotheken en bedrijven.

Investeringskracht neemt toe

We zien grote stappen in consolidatie in de pensioensector. Dit biedt mogelijkheden om het rendement te verhogen via een verlaging van de kosten. In 2008 waren er ongeveer 700 pensioenfondsen in Nederland en inmiddels is dat aantal gedaald naar ongeveer 300. Meer consolidatie betekent ook een blijvende focus op de verlaging van de kosten. Dit levert uiteindelijk een hoger rendement op voor investeerders. Misschien is het magische getal in de buurt van 50 fondsen. Minder spelers op de markt zal de investeringskracht van deze overgebleven partijen versterken.

Een pragmatische blik

In de zoektocht naar rendement is een mogelijke oplossing voor de verzekeringsbranche om te werken aan beide zijden van de balans. Aan de passiefzijde betekent dit het aanbieden van Defined Contribution in plaats Defined Benefit. Een goede mix van activiteiten, zowel leven als niet-leven, kan een synergetisch effect hebben in de ogen van de toezichthouders. Aan de actiefzijde gaat het om het vinden van de juiste balans tussen veilige investeringen en een slimme mix van high yield, meer liquide assets. Assets die niet te zwaar worden gewogen, maar wel de verwachting geven van een hoger rendement.

Klaar voor Solvency

We moeten met een gezond perspectief naar Solvency II kijken. Het solvabiliteitsniveau van sommige bedrijven lijkt niet meer zo geruststellend als vroeger. In de dagen van Solvency I werd een solvabiliteitsniveau van 200% als de standaard beschouwd. Onder Solvency II lijkt dat getal meer op 140%. Zijn verzekeringsbedrijven nu minder in staat aan hun verplichtingen te voldoen? Nee, het betekent slechts dat het speelveld is veranderd en daarmee ook de basisinstrumenten om te handelen.

Het enige dat met de introductie van Solvency II in essentie is veranderd, is dat alle Europese landen dezelfde aanpak moeten hanteren. En daarmee dus niet meer zelf bepalen hoe de juiste balans er uit ziet. Tijdens Solvency I had elk land zijn eigen manier van zakendoen. In het Verenigd Koninkrijk betekende dit een vrij grote aandelenportefeuille. Duitsland was zeer sterk in gegarandeerde levensverzekeringsregelingen. Het nieuwe model is veel meer gebaseerd op risico. Solvency II is bedoeld om de diversiteit tussen landen te verminderen en een meer transparante en homogene oplossing te creëren. Met als uiteindelijke doel om consumenten beter te beschermen.

Toekomstige focus

Voor meer rendement moeten we dus dieper graven en creatiever worden. Berusting in de status quo is geen optie meer, maar het is ook geen reden tot paniek. Met elke nieuwe uitdaging ontstaan namelijk nieuwe kansen voor onconventioneel denken en andere benaderingen. Als financiële instellingen bereid en in staat zijn om hier werk van te maken, zullen ze succesvol zijn in hun zoektocht naar meer rendement. De sleutel tot succes ligt in creativiteit en een lange termijn visie.