Wie profiteert van vertrek V&D?

door: Henk Hofstede , Sonny Duijn

Wanneer een wonder uitblijft, is het helaas einde verhaal voor V&D. Een begrip verdwijnt uit het straatbeeld. Voor bijvoorbeeld Blokker, Action, C&A, Miss Etam en zelfs CoolCat kan dit extra omzet opleveren. Samenwerking is dé manier voor lokale retailers om het winkelgebied aantrekkelijk te houden na het verlies van V&D. Dan kan het winkelgebied er in zijn geheel zelfs op vooruit gaan.

Wie koopt de panden?

V&D-topman John van der Ent stelde eerder dat 10% van de andere winkels in binnensteden kan verdwijnen door het ontbreken van V&D. Die trekt immers van oudsher veel bezoekers en de rest van de winkelstraat is er soms omheen gebouwd.

Het is nog niet duidelijk wie de panden overneemt. Een aantal grote buitenlandse partijen lijkt geïnteresseerd. Aannemelijk is dat een deel wordt gesloten of op een alternatieve manier gebruikt gaat worden. Het is te hopen dat in de rest van de panden een retailer zich vestigt die er wél in slaagt om onderscheidend te zijn richting de consument. Dat kan ook om meerdere partijen gaan. Dat levert dan juist meer bezoekers en  de nodige verrassende en vernieuwende combinaties op die de winkelgebieden hard nodig hebben.

Samenwerking in de winkelstraat

Een aannemelijk bijeffect van het verdwijnen van V&D is een toename van het aantal samenwerkingen onder lokale retailers. Door het wegvallen van het warenhuis is de noodzaak tot het aantrekkelijk maken en houden van het winkelgebied immers groter om bezoekers te blijven trekken.

Die ruimte is er volop. Ondernemers kunnen bijvoorbeeld afspraken maken over  de gastvrijheid in de winkels, de openingstijden en kenmerken van de winkelstraat. Hier zal de nauwe samenwerking met gemeente en vastgoedeigenaren gezocht moeten worden. Klanten moeten beloond worden om naar het winkelgebied te komen.

De krachten bundelen rond online kanalen lijkt ook een goede strategie. De consument doet immers steeds meer uitgaven online. Schaalgrootte helpt daarbij. Winkeliers van  ‘de 9 straatjes’ in de Amsterdamse grachtengordel hebben zo een gezamenlijke webshop. Het winkellandschap gaat door samenwerking er dan in zijn geheel op vooruit.

Wie gaat er profiteren van wegvallen V&D?

Op een meer directe manier kunnen diverse concurrenten profiteren van het wegvallen van de V&D. Met ongeveer €600 miljoen omzet valt er een grote speler weg. De ongeveer honderd miljoen bezoeken die het warenhuis naar eigen zeggen jaarlijks kreeg, komen elders in retail terecht. De consument gaat immers niet minder uitgeven. Vanmorgen bleek uit CBS-cijfers dat het consumentenvertrouwen in februari licht negatief is, mogelijk ook vanwege de recente berichten uit de retailsector. Wij verwachten echter dat de consumentenbestedingen zullen toenemen in 2016 en 2017.

Anders gezegd: de spijkerbroek en het paar schoenen die de consument voorheen bij de V&D kocht, schaft de consument nu elders aan. Volgens Euromonitor had het warenhuis €400 miljoen aan jaaromzet uit de verkoop van kleding en schoenen (marktaandeel: 3,3%).

De H&M, Primark, C&A, Miss Etam, HEMA, ZARA, Shoeby en ook Coolcat kunnen hiervan profiteren en extra kledingomzet maken. Dit kan zowel via fysieke winkels als online. Nu gaat ongeveer 18% van de bestedingen door de consument aan schoenen online en voor kleding bedraagt dit 15%. Wij verwachten dat dit percentage verder zal groeien.

Kansen voor lokale horeca-ondernemers

Ook valt het deel van de omzet uit interne LaPlace-vestigingen weg. Hiervan kunnen lokale horecaspelers profiteren. Mogelijk springen ook supermarkten in dit gat: zij zetten immers steeds meer in op versproducten. LaPlace was goed voor ongeveer een kwart van de omzet van V&D, met grofweg €150 miljoen.

Ongeveer de helft van de LaPlace-vestigingen maakt een doorstart, onder de vleugels van de Jumbo. Hierbij speelt Jumbo in op de groei van de buitenshuisconsumptie onder consumenten. De LaPlace-vestigingen die in V&D gehuisvest waren, zullen echter verdwijnen.

HEMA, Blokker, Coolcat en Action kunnen profiteren

De omzet van V&D uit persoonlijke accessoires zoals tassen, horloges, juwelen en schrijfwaren bedroeg volgens Euromonitor ongeveer €30 miljoen (marktaandeel: 1,5%). Een deel van die omzet wordt nu mogelijk overgenomen door de Bijenkorf. Zo wordt door een deel van de V&D-klanten een stap gezet richting het premium-segment. Ook lokale nichespelers en e-tailers zullen een deel van deze leegte gaan opvullen.

Het grootste deel van de restomzet  kwam voort uit de verkoop van overige non-food en duurzame consumentengoederen.  Belangrijke partijen die kunnen profiteren van het wegvallen daarvan zijn de HEMA, Blokker en de Action.

Tot slot: de een zijn dood….

Het vertrek van V&D is dramatisch voor het personeel en trouwe bezoekers. Maar de concurrentie kan hiervan profiteren. Voor lokale ondernemers wordt het nog belangrijker om de samenwerking te zoeken. Het gat dat V&D in diverse plaatsen achterlaat zal opgevangen moeten worden om de beleving in het winkelgebied te bieden waar de consument tegenwoordig behoefte aan heeft. Daarnaast biedt het vertrek van V&D weer kansen voor nieuwe internationale spelers. Hopelijk leidt dit tot verrassende combinaties die winkelgebieden weer aantrekkelijk maken voor de consument.