Minder aanbod brengt hogere metaalprijzen

door: Casper Burgering

In deze publicatie: Meer productiebeperkingen in industriële metaalmarkten zijn enige remedie tegen de prijsmalaise.De Europese orders voor Europees plaatstaal nemen toe dankzij importtarieven op importstaal. In 2017 zullen tekorten in basismetaalmarkten toenemen en gaan wij uit van verder herstel van metaalprijzen.

Industriele Metalen Monitor-feb. 2016.pdf (424 KB)
Download

Teleurstellende macro-cijfers, maar geen recessie

Het begin van 2016 stond voor industriële metaalmarkten in het teken van zorgen over de mondiale economie en de vraag naar industriële metalen. Het sentiment onder beleggers verslechterde aanzienlijk, mede gevoed door de vrees voor een wereldwijde recessie. In veel landen staan de industriële sectoren er relatief zwak voor en mede daardoor is het vertrouwen onder veel analisten over de groeipotentie van economieën afgenomen. Maar per saldo staan de belangrijkste indicatoren niet op zeer alarmerende niveaus en wijzen zij eerder op aanhoudend zwakke mondiale groei dan op een sterke neergang of een recessie. Gezien de huidige dynamiek op markten zijn onze ramingen voor de economische groei in de eurozone en de VS naar beneden bijgesteld en voorzien wij aanhoudende zwakke economische trends in met name Latijns Amerika. Opkomend Azië blijft de motor achter de mondiale economische groei, maar ook daar wijzen de meeste macro-cijfers op aanhoudende geleidelijke groeivertragingen (met name in China).

Sentiment heeft grote impact op prijstrends basismetalen

metalenDe dalende trend in industriële metaalprijzen is al in mei 2015 ingezet. De onzekerheden stapelden zich sindsdien op en de prijzen voor zowel basismetalen als de staalprijzen namen een duikvlucht. Vanaf half november 2015 leek het tij zich te keren: de prijzen voor basismetalen nemen vanaf dat moment weer langzaamaan toe en de staalprijzen stabiliseerden. Maar met het tumultueuze begin van 2016 (door de schokken op de Chinese beurs) kregen met name de prijzen van basismetalen rake klappen te verduren. Dit komt doordat op basismetaalmarkten hoge volumes worden verhandeld via termijnmarkten en daarmee heeft beweeglijkheid in marktsentiment van beleggers per definitie een hogere impact. De staalmarkt heeft hier in mindere mate last van. Er zijn wel termijnmarkten voor staal, maar de volumes die hier verhandeld worden zijn relatief laag. En daardoor hebben fundamentele ontwikkelingen (zoals vraag en aanbod) een grotere impact op de prijstrends in staalmarkten.

Productieaanpassingen helpen de zink- en ijzerertsprijs vooruit

Na alle tumult van begin januari trokken de prijzen voor zowel basismetalen als de staalprijzen eind januari weer enigszins aan. De mondiale staalprijzen wonnen terrein, mede geholpen door de sterke prijsstijging in ijzererts. De toename werd hier vooral veroorzaakt door verstoringen aan de aanbodkant. Want de export van ijzererts vanuit Australië daalde in januari flink – met 18% op maandbasis – en het aanbod vanuit Brazilië verminderde flink door hevige regenval. De cokeskolenmarkt wordt gedicteerd door overcapaciteit en dat heeft een neergaande prijstrend tot gevolg. In basismetaalmarkten zien we een gevarieerder beeld. De prijs voor nikkel ligt nog onder het 1 januari niveau, terwijl de prijzen voor aluminium en zink zijn toegenomen. De koperprijs heeft nog wat last van zwak sentiment over de mondiale economie, terwijl uit fundamenteel oogpunt er geen reden is voor zwakkere prijzen. De zinkprijs heeft zijn ‘rally’ te danken aan productiebeperkingen en het sluiten van enkele grote mijnen. Ook in andere markten zijn productiebeperkingen de enige remedie tegen de huidige prijsmalaise.

Chinese staalexport overspoelt internationale markten

Staal is nog steeds niet in trek. Er is teveel aanbod, terwijl de vraag naar staal (m.n. uit de bouwsector) nog relatief zwak is. Het goede nieuws is echter dat de productie mondiaal afneemt. In 2015 zagen we de mondiale output krimpen met 2,2%. Maar ondanks de krimp in output bleef het overaanbod de markt overheersen en dat dicteerde de prijzen. Begin 2016 zien we dat het tempo van de krimp meer snelheid krijgen. Want de staaloutput is in januari met 7,1% afgenomen en zelfs bij staalgigant China zien we een krimp in output van 7,8%. Met name de productiebeperkingen in China zijn zeer welkom. Door de jaren heen heeft China zijn capaciteit in een hoog tempo uitgebreid en kon de binnenlandse vraag het totale aanbod niet aan. De exportmarkt werd als gevolg hiervan overspoeld met goedkoper Chinees staal, waar met name Europa en de VS veel last van hadden. Met de krimp in output in China is zeker een goede weg ingeslagen, maar het zal nog een tijd duren voordat marktbalans zal worden bereikt.

Prijsverschil staal uit China vs. Europa neemt verder af

Als reactie op de toestroom van goedkoper Chinees (maar ook Russisch) staal heeft Europa onlangs importbeperkende opslagen geïntroduceerd op bepaalde typen staal (met opslagpercentages variërend van 14-26%). Dit heeft de interne Europese markt goed gedaan, want sinds half februari neemt het aantal Europese orders voor Europees plaatstaal weer toe. Toch is er nog steeds een verschil in staalprijzen van China versus Europa. De staalprijzen in Europa staan in vergelijking met die van China nog steeds op een hoger niveau, inclusief transport en additionele kosten. Maar het verschil is begin 2016 verder afgenomen. Overcapaciteit is een structureel probleem in de staalmarkt en dat is niet alleen een Chinees probleem. Dat China hier een prominente rol speelt staat vast, maar zoals we in eerdere Monitoren hebben aangegeven, kampt ook Europa met overcapaciteit.

Export Chinees aluminium krimpt sterk

De fundamenteel zwakkere metaalmarkten hebben het zwaar te verduren gehad. Aluminium is één van die markten, want overaanbod is ook hier een structureel probleem. En ook hier pakt China weer de hoofdrol. Ondanks dat de prijs sinds 1 januari is toegenomen (mede dankzij productiebeperkingen) blijft de Chinese onbalans in vraag en aanbod als een zwarte wolk boven de markt hangen. Het overaanbod is gedurende 2015 sterker toegenomen en dit drukt elke significante opwaartse prijsbeweging. Door de hogere beschikbaarheid van aluminium in China, kreeg de exportmarkt een impuls. Daardoor kon de export van Chinees aluminium in 2015 met 10% toenemen. De aluminium exportcijfers over december 2015 en januari 2016 laten echter een ander beeld zien en tonen een sterke krimp in het exportvolume. We spreken hier niet meteen van een kantelmoment, maar de sterke daling is in ieder geval gunstig voor internationale markten. Maar omdat de aluminiummarkt fundamenteel gezien dit jaar ongunstig blijft, zal de aluminiumprijs kwetsbaar blijven voor onverwachte schokken.

In 2017 meer tekorten in basismetaalmarkten

Prijzen worstelen momenteel met het gebrek aan vertrouwen in de staat van de Chinese economie en zwakker marktsentiment. En dit jaar zullen economische cijfers en sentiment onder beleggers alle basismetaalmarkten blijven dicteren. Pas op het moment dat de Chinese economie weer een gezonde reeks goede macro-cijfers laat zien, kan het sentiment in industriële metaalmarkten draaien. In ieder geval geven de verwachtingen voor de marktbalansen in 2016 voor de meeste basismetaalmarkten geen aanleiding voor nog veel zwakkere prijzen vanaf het huidige niveau. De aluminiummarkt is de enige markt tot dusver die in 2016 een overaanbod zal hebben, alhoewel de hoeveelheden relatief klein zijn. Met de verwachting van meer productiebeperkingen en nieuwe aankondigingen gedurende 2016, denken we dat in 2017 het tekort in marktbalansen verder zal toenemen. In deze marktsituatie gaan wij uit van een verder herstel in prijzen.