Is het antwoord op het redden van de winkel: samenwerken?

door: Henk Hofstede

Het afgelopen jaar zijn de online consumentenbestedingen met 19% groei weer flink toegenomen. Deze omzetverschuiving naar het online kanaal is een uitdaging voor fysieke winkeliers. Hoe zorgt een fysieke winkelier ervoor  dat klanten naar zijn winkel blijven komen? In een eerder uitgevoerd onderzoek  van ABNAMRO geven consumenten per type retailer aan waarom ze de komende jaren nog wel naar de winkel willen komen. Een aspect hiervan was het bieden van een verrassende mix van producten die qua stijl en behoeften aansluiten op de doelgroep. Samenwerken met andere fysieke winkeliers maakt dit mogelijk. Zo zijn er bijvoorbeeld diverse herenwinkels waar je ook terecht kunt voor wijnen en waar de klant een kop koffie of een biertje kan drinken. Of je kunt er een biljartje leggen en onderhanden genomen worden door een kapper of barbier. Maak het aantrekkelijk voor je klanten. Als fysieke winkelier ga je het niet alleen redden. Naast onder andere een onderscheidend assortiment, winkelpersoneel en een inspirerende winkelinrichting, biedt juist samenwerking ook mogelijkheden.

Online ontwikkelingen maken samenwerking essentieel

ABN AMRO verwacht dat de groei in online consumentenbestedingen doorzet met 15% in zowel 2016 als in 2017. Deze trend is niet het einde van de fysieke winkel. Klanten kopen bij voorkeur nog altijd in de fysieke winkel voor efficiency, experience en expertise. Klanten bepalen als nooit te voren waar, hoe en wanneer zij winkelen. Door samen te werken kunnen winkeliers ook het winkelgebied aantrekkelijk houden om klanten te blijven trekken. Een voorbeeld is De Streekmarkt in het stadscentrum van Utrecht, wat bezoekers voor de markt en voor de winkels trekt. Fysieke winkeliers zouden de handen ineen moeten slaan om hun winkelgebied of winkelstraat interessant te houden.

Nieuwe initiatieven moeten leiden tot nieuwe inzichten

Recent kwam in de social media een bericht voorbij van Verkeersnet dat de proef met gratis parkeren in zowel Venray als Kerkrade is mislukt. Het leidde niet tot een extra toestroom winkelend publiek. Er is meer voor nodig om het winkelgebied aantrekkelijk te houden. De Vereniging Nederlandse Gemeenten wil een pilot starten in 50 gemeentes om te onderzoeken of het mogelijk is om de Drank- en Horecawetgeving te verruimen voor winkeliers. Bij dit zogenaamde ‘blurring’ worden elementen van retail en horeca samengevoegd. Dit zou kunnen leiden tot meer beleving en sfeer bij het winkelende publiek.  Echter volgens staatssecretaris Van Rijn voorziet de wet ‘niet in een mogelijkheid voor experimenten’. Het gedogen van overschrijding van deze verboden leidt tot een overtreding van wetten.’ Een dergelijke opstelling begrijp ik niet en het belemmert de broodnodige doorontwikkeling van het fysieke winkelkanaal. De gemeentes willen vanwege hun verantwoordelijkheid de pilot toch doorzetten.

Aantrekkelijkheid winkelgebied vereist samenwerking met diverse partners

Het aantrekkelijker maken van de binnenstad of winkelgebied vereist samenwerking met diverse partijen. De gemeente zal een lange termijn visie moeten hebben ten aanzien van het winkelgebied en daar ook bewust in moeten investeren. Het wordt anders een vicieuze cirkel. De gemeente genereert minder belastinginkomsten uit het winkelgebied. Hierdoor kan er minder geïnvesteerd worden, verlaagd het verzorgingsniveau en trekt het uiteindelijk nog minder consumenten aan.

De gemeente zal moeten samenwerken met vastgoedinvesteerders om huurlasten betaalbaar te houden. Leegstand leidt uiteindelijk tot meer onaantrekkelijkheid van een winkelstraat en tot meer leegstand. Door het veranderende winkelgedrag van klanten, zie je ook dat retailers gaan heronderhandelen. De huurprijzen staan ter discussie, omdat retailers nu teveel vloeroppervlakte hebben en inmiddels op verkeerde locaties zitten. Onrendabele locaties zullen een andere bestemming moeten krijgen. En dit vergt gecoördineerd overleg tussen overheid, vastgoedinvesteerders en retailers. De Retailagenda is hierbij een goed initiatief, maar gaat dit hard genoeg?

Begin bij jezelf ondernemers

Ondernemers zullen ook de handen ineen moeten slaan om initiatieven te ontplooien. Zij moeten consumenten blijven verleiden om naar hun winkelgebied te komen. Dit door zelf te investeren in beleving in je eigen winkel, maar ook door met elkaar een sfeer in het winkelgebied te creëren. Hedonistisch winkelen, noemt Retail specialist Cor Molenaar dit. Maak de sfeer zodanig in de winkelstraat dat de klant er een gelukzalig moment aan over houdt. Als winkelier kun je dit niet alleen. In je eentje de winkel op koopavond open houden gaat niet veel nieuwe klanten trekken. Maar wel door bijvoorbeeld gezamenlijk aangepaste openingstijden te hebben, door meer samen te werken met de lokale horeca en door gezamenlijk gastvrijheid in de winkels uit te stralen.

Volgens diverse onderzoeken zou Nederland circa 20 tot 30% teveel winkelvloeroppervlakte hebben. Dat betekent overduidelijk dat er gesaneerd moet gaan worden om uiteindelijk aantrekkelijke winkelstraten over te houden. Niet elk winkelgebied zal het redden of het gaat een andere bestemming of rol krijgen. De consument bepaalt uiteindelijk waar hij gaat kopen. Winkelen is een keuze geworden. Als er geen actie wordt ondernomen is het de klant die de structurele veranderingen in de winkelgebieden bepaalt. Een gezamenlijk belang moet leiden tot een gezamenlijke oplossing. Het is aan u als ondernemer om hier nu met gemeentes en vastgoedpartijen over in gesprek te gaan. ‘Hoe gaat u samenwerken om uw winkelstraat aantrekkelijk te  houden voor de consument van vandaag en de toekomst?’