Softs Monitor januari: Transitie op de suikermarkt

door: Frank Rijkers

2016_softsmonitor_januari.pdf (268 KB)
Download
  • Cacaoprijs daalt in 2016, maar blijft relatief hoog
  • Koffie wordt duurder in 2016
  • Na jaren van overschotten gaat suikermarkt tekorten tegemoet

2016 rumoerig van start…

De gelukswensen voor 2016 zijn nog maar net uitgesproken of de prijzen voor (agrarische) grondstoffen vallen in de eerste handelsdagen van het jaar naar beneden. Geleid door negatief sentiment en massale uitstap door speculanten daalde de CRB-index met ruim 8% tot het laagste punt in 13 jaar tijd. Ook voor de softs (cacao, koffie en suiker) begon het jaar in mineur. Nadat cacao in 2015 als één van de weinige grondstoffen nog een positieve prijsbeweging liet zien verloor het in de eerste handelsdagen van dit jaar ruim 11% van zijn waarde. Voor koffie was de daling met 10% iets minder sterk, maar zeker noemenswaardig. Hetzelfde geldt voor suiker (#11) waarvan de prijs met ruim 7% daalde. Het sentiment wordt negatief beïnvloed door onrust op de Chinese beurzen enerzijds en een verder gedaalde olieprijs anderzijds. Wij zien beiden factoren als te ver negatief doorgeschoten en verwachten derhalve een herstel van de grondstofprijzen in het verdere verloop van het jaar. Voor de korte termijn zullen bovenstaande factoren nog wel zorgen voor sterke volatiliteit in de prijsvorming. (lees hierover meer in onze maandelijkse grondstoffenupdate).

…maar we blijven vasthouden aan te verwachten prijsherstel   

Ondanks de dalende prijs in de eerste weken van 2016 verwachten wij een verbetering van de prijzen in het verdere verloop van het jaar. Met name voor koffie en suiker zien we nog opwaarts potentieel. Economische groei in de VS, Europa en Azië zorgen ervoor dat de vraag naar luxere voedingsmiddelen blijft groeien. Hierdoor neemt de vraag naar softs gematigd toe. Verder verwachten wij dat de Amerikaanse dollar in 2016 verder zal appreciëren.  Naast de economische- en valuta ontwikkelingen blijft het weer een bepalende factor in de prijsbewegingen van agrarische grondstoffen. Met name onzekerheid over negatieve effecten (bijv. droogte) in de tweede helft van het jaar zou kunnen zorgen voor forse prijsstijgingen ten aanzien van (Robusta) koffie, suiker en cacao.

Kan cacao de positieve lijn van 2015 vasthouden?

Voor het vierde jaar op rij kleurden de cijfers voor cacao wereldwijd groen vorig jaar. Met een prijsstijging van ruim 10% was cacao in 2015 met afstand de best presterende grondstof in een verder, door prijsdalingen rood kleurend overzicht. Een groot gedeelte van deze prijsstijging heeft cacao in de eerste weken van 2016 alweer verloren. In eerste instantie zorgden oplopende leveringscijfers in de Ivoorkust in de tweede helft van december voor druk op de prijs.  Daarna overheerste begin januari het eerder beschreven negatieve sentiment wat heeft gezorgd voor een massale afbouw van speculatieve posities in cacao, waardoor de prijs verder onder druk is komen te staan.

Zal de prijs in 2016 hierdoor verder onder druk komen te staan?

Dat de gebeurtenissen in de eerste weken van het jaar het verdere verloop drastisch gaan beïnvloeden dat verwachten wij niet. Mede dankzij de goede prijzen en tevens minder impact van slechte weersomstandigheden dan vooraf werd gedacht is het seizoen 2014/15 niet met een eerder verwacht tekort van 15.000 ton geëindigd, maar met een overschot van 36.000 ton aldus de laatste cijfers van het ICCO (Internationale Cacao Organisatie). Voor het seizoen 2015/16 wordt nog altijd wel een tekort verwacht, echter geldt ook hier dat de negatieve impact van het weer (Harmattaanse wind) lijkt mee te vallen, maar de markt verwacht nog wel een tekort. Daartegenover staat aanhoudende druk op de verwerkingscijfers als gevolg van aanhoudende margedruk voor de industriële producenten. Deze tendens zorgt ervoor dat wij een licht dalende prijs verwachten voor cacaobonen in 2016. De gemiddelde prijs over 2016 zal naar verwachting uitkomen op USD/ton 2.875. Hiermee ligt de gemiddelde prijs ruim 10% lager dan afgelopen jaar.

2015 ging voor koffie uit als een nachtkaars…

Het jaar 2015 eindigde voor koffie weinig spectaculair. Over het gehele jaar gezien daalden de prijzen voor koffie (Arabica) met ruim 18%, maar deze prijsval is voornamelijk in de eerste helft van het jaar tot stand gekomen. Bij gebrek aan verassend nieuws rondom koffie waarbij de focus met name lag op volle pakhuizen in Zuidoost Azië, minder schade door droogte als gevolg van El Niño, hogere productie in Colombia en gevolgen van een zwakkere Braziliaanse real (BRL) verliep de rest van het jaar relatief rustig. De belangrijkste vraag die open blijft staan, betreft de Braziliaanse productie voor 2015/16 waarbij de algehele verwachting nog altijd is dat deze zal uitkomen rondom de 50 miljoen zakken. Hiermee ligt de productie ruim 5-10% onder de productie van 2014/15, zo blijkt uit cijfers van het USDA.

…in 2016 zal de koffieprijs geleidelijk aan oplopen.

Vanwege de lagere wereldproductie enerzijds en anderzijds een verwachte toename in de mondiale vraag naar koffie met een stijging van 2,4% j-o-j, zo blijkt uit de laatste cijfers van het ICO (International Coffee Organisation) zal de prijs stijgen. De voornaamste groei in consumptie van koffie wordt verwacht in de opkomende landen (+5,4%). Naast het aanbodtekort heeft ook de verwachting van de Robusta productie in Zuidoost-Azië (voornamelijk Viëtnam) de markt in haar greep. In de voorbije maanden is de productie nauwelijks geraakt door de droogte als gevolg van El Niño, doordat goede irrigatie en voldoende waterbuffers aanwezig waren. De vraag is nu of dit ook in het komende jaar kan standhouden. Er duiken tekenen op van vertraagde gevolgen van de droogte, waardoor de productie komend najaar weleens tegen zou kunnen vallen. Gelijktijdig wordt er voorzichtig gesproken over een mogelijke La Nina, waardoor de productie opnieuw te maken zou krijgen met tegenvallende weersomstandigheden. Dit alles zorgt ervoor dat wij voor komend jaar een lichte prijsstijging voor koffie verwachten. De prijs voor Arabica zal over 2016 uitkomen op een gemiddelde van USDc/lb 130. Voor Robusta verwachten wij een gemiddelde prjis van USD/ton 1.550. Naast de genoemde factoren zal ook de aanhoudend zwakke BRL komend jaar een drukkend effect hebben op de koffieprijs.

Transitie naar een aanbodtekort op de suikermarkt

Wat 2016 betreft zijn alle ogen gericht op de prestaties van suiker. Na vijf jaren van overschotten zal de markt in 2015/16 afstevenen op een productietekort van naar schatting 3,5mt. Hiermee is er tevens een einde gekomen aan de prijsval die in 2010 is ingezet. Naast het verwachte tekort voor 2015/16 wijzen ook meer tekenen op voor een verder oplopend tekort in 2016/17. Uitgaande van een gemiddelde consumptiegroei van 2% kan het tekort oplopen tot wel 6mt. Hierbij is reeds rekening gehouden met het loslaten van de Europese productiequota in september 2017. Naast de genoemde fundamenten van vraag/aanbod kan de productie nog verstoord worden door invloeden van het weer. Een zwakke monsoon (regenval in Azië) als vermoedelijk gevolg van El Niño heeft gezorgd voor droogte, waardoor een verdere daling van de productie zeker tot de mogelijkheden behoort. Gelijktijdig wordt dit tekort opgeheven door betere vooruitzichten voor de Braziliaanse productie waarbij de nieuwe aanplant wordt ondersteund door meer regenval. Evenals bij koffie speelt ook de zwakke BRL hier nog altijd voor een drukkend effect op de wereldprijzen. Al met al is onze verwachting voor komend seizoen dat de suikerprijzen zullen oplopen tot een gemiddeld niveau van USDc/lb 15,40 in 2016. Ten opzichte van 2015 betekent dit een stijging van ruim 15%. Echter blijven we nog altijd op relatief lage prijsniveaus steken.