Samenwerken is samen bouwen aan de zorg

door: Anja van Balen

Binnenkort start in Noordoost-Groningen de nieuwbouw van het Ommelander Ziekenhuis Groningen die naar verwachting in 2018 klaar zal zijn. Een ziekenhuis dat inspeelt op veranderingen in de ziekenhuiszorg en begrijpt dat de noodzaak van samenwerking een voorwaarde is om te mee te tellen in de zorgmarkt. De totstandkoming van de ontwikkeling van dit ziekenhuis is in vele opzichten vernieuwend.

In de sector wordt de zorg steeds meer toegespitst op de behoefte van de individuele patiënt. Ziekenhuizen, huisartsen en medisch specialisten werken hiervoor nauw samen met zorgverzekeraars en patiëntenverenigingen. Alleen wanneer het echt nodig is, bezoekt de patiënt het ziekenhuis. Een deel van de diagnoses, de voor- en nazorg kan dan thuis met behulp van nieuwe communicatie- en analysemiddelen of via de huisartsenpost verlopen. Dat betekent bijvoorbeeld minder spreekkamers, minder bedden en dus dat er minder ruimte nodig is. Een compacter ziekenhuis is het gevolg. Nieuwe analysetechnieken zorgen er bovendien voor dat in de toekomst behandeling en medicatie steeds beter op de individuele patiënt kunnen worden toegesneden.

Daarnaast kiezen steeds meer ziekenhuizen steeds meer een eigen profiel. De vernieuwende zorg wordt steeds vaker belegd bij de academische centra, de complexe zorg wordt door de topklinische ziekenhuizen verleend en de planbare, meer standaard zorg door de algemene ziekenhuizen. Niet overal alles op topniveau, maar kiezen voor een zorgaanbod waarmee zij het verschil kunnen maken en streven ernaar deze zorg zo efficiënt en effectief mogelijk te verlenen.

Aan tafel

Tijdens de planvorming voor de nieuwbouw van het Ommelander Ziekenhuis Groningen, waren veel partijen bij het nieuwbouwproject betrokken. De nieuwe aandeelhouder Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), zorgverzekeraar Menzis, de provincie Groningen, de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en medefinancier Siemens Healthcare, producent en leverancier van medische beeldvormende apparatuur. De aanleiding voor de samenwerking was de noodzaak om de bestaande locaties van de Ommelander Ziekenhuisgroep in Delfzijl en Winschoten te vervangen. Er werd gekozen voor een compact ziekenhuis dat planbare basiszorg verleent. Het universitaire ziekenhuis UMCG richt zich op de complexe, vernieuwende zorg en het toekomstige Ommelander Ziekenhuis Groningen verleent de planbare minder complexe basiszorg. Zo kunnen beide ziekenhuizen de zorg leveren waar zij het best voor toegerust zijn.

Innovatief en duurzaam

Het nieuwe Ommelander Ziekenhuis Groningen wordt een modern duurzaam ziekenhuis met veel daglicht. Door de samenwerking met Siemens Healthcare is het Ommelander Ziekenhuis voor de komende jaren verzekerd van de beschikbaarheid van de modernste technologie. Terug van twee panden naar één pand levert automatisch verduurzaming op van het bedrijfsproces. Daarnaast is er bij de inrichting rekening gehouden met een minimaal gebruik van energie. Zo is er geen centraal warmwaternet voor het ziekenhuis, maar wordt het water bij de gebruikers zelf verwarmd, door een kleine elektrische verwarmer. Dit scheelt honderden meters buizen waar het water warm gehouden moet worden. Geproduceerd warm water wordt goed opgeslagen, zodat het op een ander moment gebruikt kan worden voor verwarming. De combinatie van lager gebruik aan het begin van het proces en vervolgens hergebruik levert een aanzienlijke besparing op het energiegebruik op.
De één- en tweepersoonskamers bieden veel privacy en de indeling van de polikliniek is zo gemaakt dat dokters naar patiënten lopen in plaats van andersom. Om het energiegebruik zo laag mogelijk te houden zijn gebouwdelen van elkaar afgescheiden, zodat de energie desgewenst deels kan worden uitgeschakeld. Het dak is voorzien van Sedum – een energiebesparend groendak – waardoor de temperatuurverschillen binnen worden gedempt, en van zonnecollectoren. De ramen, waar zonnecollectoren in zitten om in een deel van de energiebehoefte te voorzien, bieden uitzicht op het omliggende landschap.

Financiering snel rond

Toen naast het UMCG, de provincie, de NAM en zorgverzekeraar Menzis bij de ontwikkeling van het nieuwe ziekenhuis betrokken werden, ging het snel. Na intensieve gesprekken met ABN AMRO, Siemens Healthcare en het Waarborgfonds voor de Zorgsector (WFZ) was de financiering binnen een paar maanden rond. De totale bouwkosten bedragen 110 miljoen euro, waarvan ABN AMRO en Siemens Healthcare 58 miljoen euro financieren en het WFZ borg staat voor 22 miljoen euro. ABN AMRO financiert ook het werkkapitaal en Siemens Healthcare zorgt voor de levering en het onderhoud van de nieuwe medische apparatuur. Bovendien is het bijzonder dat de NAM de kosten voor haar rekening neemt om het gebouw aardbeving bestendig te maken.

Primeurs

De complexe samenwerking tussen alle verschillende partijen, die gerust een primeur genoemd kan worden, zal leiden tot de hervorming van het zorglandschap in de provincie Groningen. Hoe het precies uitwerkt, zal in 2018 blijken. Dan is het Ommelander Ziekenhuis Groningen in Scheemda gereed om patiënten te ontvangen. In de afgelopen tijd is de basis gelegd voor samenwerking in de zorg tussen de verschillende lagen van de zorg: van academische zorg tot huisartsen zorg.