Vuurwerk

door: Hein Schotsman

Schrijven over 2015 terwijl het nog 2015 is: spelen met vuurwerk. Met dat voorbehoud doe ik alsof ik terugblik. Hoe zag 2015 er conjunctureel gezien uit? Bij ons Economisch Bureau richten we ons gemakshalve vooral op de grote blokken, de VS, de eurozone en de opkomende landen. Een bont gezelschap: een land, een muntunie en een vergaarbak van landen die gemeenschappelijk hebben dat ze de armoede ontgroeien.

Al jarenlang beginnen zulke terugblikken met koppen als ‘de opkomende landen liepen opnieuw voorop.’ Op zich gold dat voor 2015 ook. De groei was daar met gemiddeld bijna 4% duidelijk hoger dan in de VS en de eurozone (respectievelijk rond 2,5 en 1,5%). Toch was 2015 conjunctureel gezien anders dan anders. De afgelopen jaren waren de opkomende landen de snelle jongens en sukkelde de eurozone achteraan. In 2015 zag je een subtiele verschuiving. De economie van de eurozone trok aan terwijl de groei in de opkomende landen terugliep. Een aantal opkomende landen belandde in zwaar weer. Voorbeelden zijn Rusland en Brazilië. Rusland had te kampen met lage olieprijzen en boycotten. Brazilië had als exporteur van grondstoffen last van lagere grondstoffenprijzen. Het land kende politieke onrust en is kwetsbaar dankzij een hoge buitenlandse schuld. In beide landen is de economie in 2015 gekrompen. Andere opkomende economieën doen het verrassend goed: Polen en Tsjechië bijvoorbeeld.

Voor de Amerikaanse economie was 2015 een licht golvend, maar per saldo bevredigend jaar. Positief was dat de arbeidsmarkt fors verkrapte en dat de huizenmarkt aantrok. Goedkope olie hielp ook. De eurozone groeide in 2015 in een bescheiden tempo. Het was voldoende om de werkloosheid wat te laten afnemen en de overheidsfinanciën in de meeste landen te laten verbeteren. Toch had ik op meer gehoopt. Op veel fronten had de muntunie namelijk wind mee: goedkope olie, goedkope euro (leuk voor exporteurs), lage rente en verbeterde kredietvoorwaarden.

De economieën van de eurozone en de VS werden beide geremd door de groeivertraging in de opkomende landen. Het herstel moest vooral van de binnenlandse economie komen. Omgekeerd ondervonden de opkomende economieën hinder van de dreigende renteverhoging in de VS. Die zorgde voor uitstroom van kapitaal naar de VS. Vooral landen als Brazilië, die afhankelijk zijn van buitenlandse leningen, hebben daar last van. De wederzijdse afhankelijkheden zijn groot.

Als u dit leest, is 2016 al bijna begonnen. U zult snel weten of ik het spelen met vuurwerk beter aan anderen had kunnen overlaten.

 

Deze column is eerder verschenen in Globe – Magazine voor Internationaal Ondernemen (editie januari 2016).