Klimaatakkoord voorbeeld moreel leiderschap logistiek

door: Bart Banning

beeldbank_economy_world_eastern_europe_287964098De klimaattop in Parijs (COP21) is succesvol verlopen. Het doel een nieuw klimaatakkoord in 2020 te bereiken is boven verwachting snel gerealiseerd. De alarmfase rood die tijdens de top voor het eerst vanwege smogvorming was afgekondigd in Beijing, is wellicht niet geheel toevallig, maar zeker tekenend voor de urgentie. Een voorbeeld van het soort leefklimaat dat wij niet willen. Het moet anders! Moreel leiderschap is in mijn ogen één van de dragende krachten achter het bereikte akkoord.

Een mooi voorbeeld ook voor logistieke partners. Op logistiek gebied staat Nederland bekend om haar grote ambities. Zij is niet voor niets gevraagd op het actiegebied transport en mobiliteit een coördinerende rol te spelen. Technologische mogelijkheden hebben een enorme potentie op het gebied van nieuwe vervoersconcepten. Halen we hier alles uit? Nee. Ik denk dat het beter kan en moet. De doelen van Duurzame Mobiliteit vragen om een gezamenlijk commitment en cultuuromslag in de logistieke keten. De echte impact van integrale ketenbenadering vereist een gezamenlijke agenda.

Duurzaamheid wint in alle sectoren terrein

Duurzaamheid is een breed gedragen thema. Productiebedrijven als Friesland Campina, Unilever maar ook Maersk hebben hun eigen duurzame ambities. Zij brengen ketens gedetailleerd in beeld om te zien waar aanpassingen mogelijk zijn die leiden tot minder afval en een efficiënter energieverbruik. De Haven van Rotterdam heeft de ambitie om wereldwijd voorop te lopen op het gebied van duurzaamheid. Grote beleggingsfondsen als het ABP hebben een grotere rol voor duurzaamheid aangekondigd. Zij passen hun beleggingsbeleid hierop aan. En ook banken nemen hun verantwoordelijkheid: duurzaam bankieren vanuit het perspectief van financieren is gericht op een langdurige relatie met de klant. Een voorbeeld uit de maritieme sector is de wijze waarop ABN AMRO omgaat met shipping recycling en ook ons initiatief voor het Nationaal Duurzaamheidsonderzoek Logistiek. Het thema Duurzaamheid heeft een andere dynamiek.

Transport en Logistiek heeft een link met duurzaamheid

Logistiek draait om ketens. En ketens leiden tot fysieke vervoerstromen. Alle spelers in deze sector hebben dus te maken met de ecologische voetafdruk van hun activiteiten. De luchtvracht en zeevaart hebben wereldwijd een enorme impact op het klimaat. Onderzoek wijst op een stijging van 250 procent van de CO2-uitstoot in 2050 als geen maatregelen worden genomen. De stedelijke gebieden hebben te maken met een andere uitdaging. Zij zijn nu al verantwoordelijk voor 60 procent van het totale energieverbruik. Door de urbanisatie wordt dit percentage nog hoger als we niets doen. Oplossingen zijn er op het gebied van ‘car sharing’ en het gebruik van (hybride) elektrische vervoersvormen. Maar ook nieuwe logistieke concepten zijn nodig. De stijging van e-commerce-stromen in het B-2-C-segment hebben steeds grotere impact op de leefomgeving. Uit recente cijfers blijkt dat we dit jaar in vijf weken tijd één miljard euro (+24 procent) hebben besteed aan online Sinterklaas-aankopen. Online shopping zal ook in de komende jaren  wereldwijd toenemen. Een voorbeeld is de verwachting dat het aantal online shoppers in India door het internet in slechts drie  jaar tijd met 100 procent zal stijgen van 20 naar 40 miljoen mensen. Wel eens nagedacht wat dit betekent voor een duurzame logistieke samenleving?

De sector is ’on the move’, ook op duurzaamheid

De sector is zich bewust van haar CO2-footprint en heeft (inter)nationale resultaten behaald. Vijf jaar na de introductie van de Environmental Ship Index (ESI) voor relatief milieuvriendelijke schepen staan meer dan 4.000 schepen op die lijst. Technologische innovatie en diverse initiatieven  op het gebied van motorisering en de slimme inzet van capaciteit heeft in de binnenvaart en en bij het wegtransport geleid tot een forse verlaging van de CO2-uitstoot. Maar het is niet voldoende. Er komen nieuwe, scherpere richtlijnen (StageV) voor de binnenvaart. En ook voor het wegtransport is duurzaamheid (‘geholpen’ door wet- en regelgeving) een belangrijk thema. Het vergt een extra inspanning van alle ketenpartijen om de haalbaarheid van zulke innovaties ook financieel mogelijk te maken. Dat is ook moreel leiderschap! Duurzame innovatie heeft nu eenmaal een prijskaartje. Een betere samenleving is een investering door en voor ons allemaal.

Een andere wedstrijd vraagt om aangepaste tactiek

Verladers en logistieke dienstverleners moeten meer samenwerken. Hierbij technologie en data optimaal inzetten. Ook consumenten moeten zich realiseren in hoeverre zij zelf duurzaam zijn als het gaat om e-commerce. De online-consument bepaalt alles. Any time, any place, maar ook at any cost? Wat heeft u over voor een ’groen etiket’ op uw online kerstbestelling?  Halen we alles uit de kast om de mogelijkheden te benutten of zijn lage prijzen of kosteloos bezorgen op korte termijn doorslaggevend? Willen we verandering afdwingen, dan vraagt dit om een cultuuromslag bij alle ketenpartijen. Van verlader, logistiek bedrijf én consument.

Duurzaamheid op uw logistieke agenda 

Met het oog op al deze ontwikkelingen vonden wij het belangrijk onderzoek te doen naar de plaats van duurzaamheid op de agenda bij de directe betrokkenen in de logistieke sector. ABN AMRO heeft samen met Logistiek het Nationaal Duurzaamheidsonderzoek Logistiek gedaan. Deelnemers waren de logistieke functies bij verladers en logistiek dienstverleners. Binnenkort verschijnt  een whitepaper waarin een toelichting op de resultaten wordt gegeven. Een eerste conclusie leert ons dat een derde van de logistieke bedrijven een duurzaamheidsstrategie heeft. En de helft van de logistieke bedrijven meet duurzaamheid in harde kpi’s. In het decembernummer van het vakblad Logistiek leest u meer; duurzaamheid is hierin als apart thema benoemd.

Het nieuwe jaar staat voor de deur. Ik ben benieuwd naar uw goede voornemen om bij te dragen aan de verduurzaming van de logistieke keten. Het breedgedragen succes van de klimaattop is een belangrijke stap, de concrete versnelling in de praktijk ligt in onze handen en begint bij u als partners in de keten.