Stand van de Industrie maakt pas op de plaats

door: Casper Burgering

Stand vd Industrie - nov. 2015.pdf (2 MB)
Download
  • Veel industrie-gerelateerd indicatoren staan gunstig, alhoewel in sommige branches het oordeel over de economische condities is afgenomen
  • Zo staan productie- en omzetgroei in machinebouw en chemische industrie onder druk
  • Industriele ondernemers zijn positief gestemd over de vacature-ontwikkeling en de reeks zet zijn stijgende trend voort

stand vd industrie nov

Vertrouwen

De deelindicatoren die industrie-gerelateerd zijn, staan nog relatief gunstig, alhoewel in sommige branches het oordeel over de economische condities is afgenomen. De PMI staat boven het lange termijn gemiddelde en boven het neutrale niveau. Zowel het producenten- als het consumentenvertrouwen staan gunstig in oktober, maar beide reeksen volgen een verschillende trend de laatste tijd. Want de consumenten worden met de maand optimistischer, terwijl bij steeds meer producenten de zorgen toch iets meer toenemen. Het oordeel van ondernemers over het economisch klimaat is daarmee in sommige branches afgezwakt in oktober. Met name in de basismetaal-, machine- en transportmiddelenindustrie staat het oordeel onder de neutrale grens. Alleen in de elektrotechnische industrie en in de metaalproductenindustrie zijn ondernemers positiever geworden in oktober.

Industriele productie

De totale productie nam in september met 0,7% op jaarbasis toe. De gemiddelde groei van de productie t/m K3 2015 is 2,0% (excl. food). In het komende kwartaal gaan wij ervan uit dat de productiegroei verder aantrekt, aangezien K4 voor veel branches de belangrijkste periode is. In de chemische industrie houden de problemen vooralsnog aan. Vooral de uitvoer naar landen binnen de eurozone valt tegen. Ook de machine-industrie laat in september weer een krimp zien. Dit houdt deels verband met de teruglopende fabrieksorders in Duitsland. In de meubelindustrie groeit de productie sterk door, alhoewel het tempo van de groei in september sterk is afgenomen. De productiegroei in de overige branches schommelt rond het lange termijn gemiddelde.

Bezettingsgraad

De bezettingsgraad van de totale industrie heeft in het vierde kwartaal een pas op de plaats gemaakt. De bezettingsgraad kwam uit op 82,3% en dat is exact gelijk aan de gemiddelde bezettingsgraad uit het derde kwartaal. Ook in andere landen in Europa gebeurde er niet veel met de bezettingsgraad in het vierde kwartaal. De bezettingsgraad in Duitsland steeg slechts licht met 0,2%-punt naar 84,4%. De bezettingsgraad in Nederland staat nagenoeg gelijk met die van Frankrijk en beide landen staan ruim boven het eurozone gemiddelde van 81,5%. In de chemie en de machinebouw blijft de bezettingsgraad rondom het lange termijn gemiddelde schommelen. In de meubel-, elektrotechnische en elektrische apparatenindustrie steeg de bezettingsgraad naar een hoger niveau, terwijl in de metaalproducten-, basismetaal- en rubber/kunststofindustrie de bezettingsgraad juist daalde.

Arbeidsmarkt

De vacature-indicator in de industrie geeft aan dat ondernemers positief gestemd zijn over de vacature-ontwikkeling. De reeks zet zijn stijgende trend voort in oktober. Ook de PMI voor de werkgelegenheid steeg in oktober sterk door naar 54,3 en dit niveau heeft de index voor het laatst bereikt in mei 2011. Het aantal uitzenduren in de industriële sector nam wederom toe in periode 10 met 6% op jaarbasis, een lichte groeiversnelling van 1%-punt ten opzichte van periode 9. Tot slot is het aantal ontstane banen in het eerste en het tweede kwartaal van dit jaar verder toegenomen. Deze trends passen bij het beeld dat de arbeidsmarkt vertraagd reageert op economische ontwikkelingen. In een herstellende economie zullen werknemers eerst hun bestaand personeel meer belasten en neemt de arbeidsproductiviteit toe. Als de maximaal toelaatbare belasting is bereikt, gaan werknemers doorgaans over tot het aannemen van tijdelijke arbeiders (zoals uitzendkrachten). Dit houdt de onderneming flexibel, waardoor snel gereageerd kan worden op nieuwe en onverwachte economische schokken. Maar naarmate de economie zich verder herstelt en het vertrouwen onder industriële ondernemers ook versterkt, zijn ondernemers meer geneigd om reguliere banen in de markt te zetten. In oktober zien we dat het herstel in de arbeidsmarkt van de industrie aanhoudt. De belangrijkste indicatoren (vacatures, uitzenduren) vertonen nog steeds groei, maar het tempo van deze groei is in de afgelopen 4-5 maanden enigszins afgenomen.